VOV4.Bahnar – Tơmang pơhiơ\ gơnơm đơ\ng tơdrong hiôk găh hơyuh to# 'mi, cham char hơgơp kơpal teh UNESCO Đăk Nông jing minh lơ\m 3 tơdrong tơm kơ tơdrong jang mu\k drăm dêh char Đăk Nông. Kơyuơ noh, lơ\m tơdrong pơjing Cham hơgơp kơpal teh UNESCO Đăk Nông, hlôi pơjing đei 3 jăl tơmang pơhiơ\ kiơ\ rim hơnăn noh jing: “Hri hơ 'mon kơ đak păng unh”, “Tơdra hri kơ tơdrong tơplih” păng “Jơva ang đơ\ng plei teh”. Lơ\m tơdrong tơmang noh, tơmoi truh đei truh hăm mu\k drăm joh ayo\ kăp g^t kơ hloh 40 hơdrung bơngai kon kông 'nho\ng oh.

Pơlei Pi Nao, xăh Nhân Đạo, apu\ng Đăk R’Lấp jing minh lơ\m 10 thôn, pơlei đei Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đăk Nông rơih jing anih jang tơmang pơhiơ\ pơlei pơla. Kơlih tơ\ âu oei răk vei dôm um ai joh ayo\ kăp g^t kơ bơngai M’nông. Um ru\p âu vă 'măn ăn tơmoi truh tơmang hơlen Cham hơgơp kơpal teh UNESCO Đăk Nông chă hơlen băt dôm kơjă joh ayo\ kon pơlei tơ\ tơring. Kiơ\ kơ noh, anih jang kơpal gô pơjing Khul jang chơng tơmoi chă dăng oei, et xa; Khul pơdreh ch^ng chêng, hri hơxuang; Khul tanh kơđum kơđo\ng jo\ng jat, pai tơdrô ge... {ok Điểu K’Bang  – Kơdră pơlei Pi Nao chơt hơ iă ăh lơ le\ tơdrong pơtơ\ng âu: Lơ\m pơlei PiNao nhôn jang kiơ\ pơkăp đơ\ng dêh char Đăk Nông noh jang tơmang pơhiơ\ pơlei pơla. Đe pơmai oh lơ\m pơlei inh hlôi pơjing đei Hơp tak xăh tanh brai vă vei răk tơdrong jang juăt jue. Dang ei, noh đei minh Khul jang axong tơdrong jang ăn đe pơmai oh đei yua thêm ăn unh hnam. Atu\m hăm noh, duh vei răk tơ[ăk mong tơdrong jang juăt jue, um ai joh ayo\ 'lơ\ng ro\ kơ hơdrung bơngai M’nông po”.

          Tơdrong tơmang pơhiơ\ “Hri hơ 'mon kơ đak păng unh” lơ\m tơdrong hơlen băt Cham hơgơp kơpal teh UNESCO Đăk Nông, tơmoi pơtơm đơ\ng plei tơm Gia Nghĩa truh Krông Nô – anih đei hơgơp kông unh tih hloh tơring Đông Nam Á. Lơ\m noh, anih pơdơh jơ\ng chơt hơ iă duh jing ăh pơlei kơ bơngai M’Nông hăm dôm kơjă joh ayo\, hnưr erih đunh đai. Noh jing anih “Teh kăng kư\ Nâm Nung”. Tơ\ âu duh hlôi đei Anih Joh ayo\ Tơplo\ng kơdâu păng Tơmang pơhiơ\ dêh char Đăk Nông rơih pơm anih tơmang pơhiơ\ pơlei pơla.

Bơngai M’nông tơ\ xăh Nâm Nung chơt hơ iă ăh kơtơ\ng pơlei je# đei jing tơring tơmang pơhiơ\. Kơlih đơ\ng noh, tơmoi lơ\m păng 'nguaih kơ teh đak gô băt vao hơdăh dôm kơjă joh ayo\ kăp g^t kơ hơdrung hơdre\ch po. Păng duh đơ\ng noh, kon pơlei gơh erih hăm tơdrong jang tơmang pơhiơ\  – te\ch pơdro. 'Meh đei thoi noh, kiơ\ kơ pơmai H’Thuynh tơ\ pơlei R’Cập, xăh Nâm Nung, apu\ng Krông Nô, kăl ho\k hơlen tơdrong jang, vă rim kon pơlei jing minh 'nu chơng tơmang pơhiơ\ tơ\ tơring: “Tơ\ pơlei nhôn duh đei lơ bơngai băt tanh brai, pơdreh ch^ng chêng, hri tơdra hri kră. Mưh đei lăm pơtho, inh 'meh kiơ\ ho\k vă băt păng tơroi ăn tơmoi băt hơdăh găh joh ayo\ juăt jue kơ hơdrung hơdre\ch po. Kiơ\ đơ\ng noh tơmoi lơ\m păng 'nguaih kơ teh đak gô băt truh tơdrong 'lơ\ng ro\ joh ayo\ kơ pơlei pơla po. Inh 'meh vă đei minh lăm ho\k thoi noh vă rim bơngai adoi băt truh tơroi dơ\ng um ai joh ayo\ juăt jue bơngai M’nông nhôn”. 

 Yă Tôn Thị Ngọc Hạnh – Pho\ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char  Đăk Nông ăn tơbăt, ăh Cham hơgơp Đăk Nông đei tơmơ\t lơ\m kơpal teh, hlôi đei lơ anih axong jang tơre\k truh. Anih jang Kơpal kơ tơring hlôi păng to\k bo\k đei lơ tơdrong jang vei răk tơ[ăk mong dôm kơjă joh ayo\ kăp g^t kơ 40 hơdrung bơngai, noh jing tơmam tơmang pơhiơ\ kăp g^t:  “Băt hơdăh tơdrong kăl păng kăp g^t lơ\m vei răk tơ[ăk mong kơjă mu\k drăm lơ\m tơring Cham hơgơp Đăk Nông, khei năr âu ki, Jơnu\m vei hơlen Cham hơgơp Đăk Nông hlôi jang atu\m hăm dôm anih jang păng dôm tơring vă tơle\ch lơ 'măng chă tơroi tơbăt, pơhrăm hơto\k hlôh vao găh mu\k drăm cham char păng Cham hơgơp, trong vei răk tơ[ăk mong kơjă mu\k drăm truh hăm kon pơlei, mă kăl noh đe hơdruh tơdăm. Jơnu\m vei hơlen duh jang hadoi hăm Anih Pơtho Pơhrăm, Khul Đoan hơdruh tơdăm vă  jang hadoi tơroi tơbăt tơdrong âu lơ\m dôm môn ho\k, dôm tơdrong pơtho tro\ [lep vă hơto\k hlôh vao ăn ho\k tro dôm jăl ho\k. Đơ\ng noh, pơjing đon lui tơdrong pơ ư pơ ang găh vei răk tơ[ăk mong, vei lăng dôm kơjă mu\k drăm joh ayo\ kơ tơring”.

Khei 10 xơnăm 2021 âu ki, Ho\k vie#n Ch^nh tr^ kuôk ya Hồ Chí Minh hlôi pơgơ\r pơma đam khoa ho\k “Pơjing tring jang hơto\k tơmang pơhiơ\ pơlei pơla tơguăt hăm dôm kơja\ kăp g^t kơ Cham hơgơ\p kơpal teh dêh char Đăk Nông – Tơdrong đei [ôh păng trong jang”.

 Pơma đam xơkơ\t: tơdrong hơlen pơjing trong jang hơto\k tơmang pơhiơ\ pơlei pơla hăm dôm kơjă kăp g^t kơ Cham hơgơp kơpal teh dêh char Đăk Nông gơnơm lơ\m pơkăp vei răk tơ[ăk mong păng hơto\k tơ iung kơjăp, 'măn ăn hơto\k tơ iung mu\k drăm – tơpôl tơ\ tơring jing tơdrong kăl hloh. Lơ\m tơdrong jang kơ Anih jang Kơpal dêh char Đăk Nông lơ\m xơnăm 2021 âu ki duh xơkơ\t: hơto\k mu\k drăm tơguăt hăm Cham hơgơp kơpal teh UNESCO Đăk Nông jăl xơnăm 2021-2025 jing minh lơ\m dôm tơdrong vă pơm kiơ\ Tơchơ\t Hop ako\m kơdră tang măt Đảng [o# dêh char 'măng mă 12.

Lan chih păng pơre