Lăp đơ̆ng rŏng Tơdrong tơchơ̆t 36 đei tơlĕch jang kiơ̆, tơ̆ Hơp tak xah Choh jang sa rơgoh 'lơ̆ng Krông Pach, tơdrong chơt hơiă ƀôh hơdăh tơ̆ muh măt rim bơngai jang. Lơ sơnăm kơ ou, hơp tak xah hăm 7 'nu bơngai jang, hloh 200 ŭnh hnam jang hơdoi păng hloh 120 ha sâu riêng hlôi vei kơjăp jang kiơ̆ kơjăp pơkăp 'lơ̆ng VietGAP, chih hơlen jang sa lơ̆m điên tư, pơjing trong jang vei lăng tơring pơtăm kơjăp 'lơ̆ng. Mă lei, mă đơ̆ng hloh 70% hơgăt teh hlôi iŏk đei pơkăp 'lơ̆ng VietGAP, hơp tak xah oei tim mă đei ƀơk ăn mã kơsô̆ tơring pơtăm kơ yuơ lơ hơgăt teh chă pơtăm hrou, tim mă trŏ lăp hăm tơdrong tơchơ̆t găh tơring pơtăm ngăl kiơ̆ tơdrong tơchơ̆t hơdrol ou ki. Ƀok Trần Văn Thắng, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơp tak xah tơbăt Tơdrong tơchơ̆t 36 pơih đei rơvơn vă dôm tơring jang pơm kiơ̆ ƀlep tơdrong pơkăp mă lei hơnơ̆ng tơhlăk ƀơm găh hla bơar đei rơvơn gơh tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe." Nhôn tôch hôn bơnê tơdrong Khul kơdră Teh đak iung jang tĕnh koăng, kơtang vă hơmet ming dôm tơdrong tim mă lăp đơ̆ng Tơdrong Tơchơ̆t 38. Tơdrong mă ‘noh gô hơmet pơ ‘lơ̆ng tơnap tap ăn kon pơlei choh jang sa păng hơp tak xah. Dôm tơmam drăm jang sa ƀlep trong tơlĕch ăn hrei ou đei rơvơn tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe, tơdrong kĕ pơjei kơ plei sâu riêng Việt Nam gô hơtŏk loi dơ̆ng. ba lui, kon pơlei gô hlôh vao hloh dơ̆ng lơ̆m vei kơjăp ‘lơ̆ng, đơ̆ng noh sầu riêng Việt Nam kĕ pơjei păng atŏk tơ iung lang să tĕch mơdro lơ̆m apŭng plĕnh teh."

Tơpôl hơnih mơdro sa tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe jei hơlen Tơdrong tơchơ̆t 36 hlôi hơmet pơ ‘lơ̆ng keh đang “hơnih tơhlăk tơhlĭn” tih hloh ‘noh pơm hla bơar ƀơk ăn mã kơsô̆ tơring pơtăm păng hơnih tăh ‘nŭng. Ƀok Huỳnh Kiều, tang măt hơnih mơdro sa tĕch sâu riêng tơ̆ teh đak đe tơ̆ Đắk Lắk tơbăt, hô sơ apĭnh ƀơk ăn mã kơ hơnih mơdro sa hlôi gô chang đĭ hloh 4 khei. Dôm tơdrong pơm hla bơar ou to jĭ jang lơ̆m trư̆k tuyên, pơjao ăn tơring tơchơ̆t ăn păng xek tơlamg keh đang hrôih gô pơjing đei tơdrong tơplih tih tên ăn tơdrong tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe. Ƀok Huỳnh Kiều jei athei rim hơnih bơ̆ jang găh ou hơnơ̆ng pơchoh ăn trong hơdăh rim tơdrong tơchơ̆t mă hơnih mơdro sa jang kiơ̆ ƀônh. "Apĭnh Hơnih vei lăng Mơdro sa hơmet pơ ‘lơ̆ng rim tơdrong tơchơ̆t jing trong pơchoh ăn ƀônh hlôh vao, jang kiơ̆ ƀônh vă hơnih mơdro sa jang kiơ̆ ƀônh, sơđơ̆ng ƀlep tơdrong tơchơ̆t păng xek tơlang hla bơar keh đang hrôih. Hơnih thuê̆ kăl đei trong chă pơtho ăn mă hơdăh hloh dơ̆ng vă hơnih mơdro sa, bơngai mơdro păng kon pơlei tơring pơtăm jang kiơ̆ ƀlep tơdrong tơchơ̆t, pơm dă ƀiơ̆ đei tơdrong ou to găh thuê̆ lơ̆m tơdrong chă răt iŏk, tĕch sâu riêng tơ̆ teh đak đe."

Tơdrong tơchơ̆t 36 ưh khan lăp đei hơmŏ hơmet pơ ‘lơ̆ng pơm hla bơar ƀơk ăn mã mă oei pơjing trong xek tơlang dôm tơdrong ưh kơlăp oei đei ƀôh hơnơ̆ng lơ̆m tơdrong tĕch mơdro sâu riêng tơ̆ teh đak đe. Lơ̆m dêh char hrei ou đei dang 200 hơnih tăh ‘nŭng mă lei lăp dang 16 hơnih đei ƀơk ăn mã kơsô̆ apĭnh ƀơk kơ yuơ Hơnih tơm vei lăng tĕch răt hăm teh đak đe Trung Quốc ƀơk ăn rim hơnih mơdro sa teh đak đe jang sa, pơm tơlĕch dăh mă vei răk tơmam drăm păng tơmam choh jang sa vă đei ăn asong tĕch hơyoh tơ̆ teh đak Trung Quốc (mã GACC); kơsô̆ tơring pơtăm đei ƀơk ăn mã jei tôch tŏ sĕt. Tơdrong mă ou pơm ăn lơ hơnih mơdro sa măh tech tơ̆ teh đak đe ‘moi kiơ̆ rim hơnih anai, pơm ăn đei tơdrong chă tĕch răt dih băl mã păng đei lơ tơdrong ưh sơđơ̆ng găh hla bơar tĕch răt tơmam drăm... Yă Hoàng Thị Thanh Thủy, Kơdră chĕp pơgơ̆r Công ty Pơtho tơbăt găh Thuê̆ tơ̆ Đắk Lắk tơbăt: "Tơdrong tơchơ̆t 36 ‘nao pơjing ba hơ iă dêh. Dôm trong jang đei sut hŭt ƀiơ̆, pơm hla bơar ƀơk ăn mã tĕnh koăng hloh gô pơm tơjur ƀiơ̆ ưh kơ đei mã tơring pơtăm, hơnih tăh ‘nŭng, pơjing đei trong chă pơjei dih băl hơtŏ hloh. Nhôn gô tơgŭm rim hơnih mơdro sa păng kon pơlei choh jang sa pơm pơkeh hô sơ vă hrôih đei ƀơk ăn mã."

Ƀok Lê Anh Trung, Kơdră chĕp pơgơ̆r Khul jang sâu riêng dêh char Đắk Lắk sơkơ̆t hơdăh, tơdrong mă hơnih mơdro sa hơpơi ‘meh vă ưh khan lăp pơm hla bơar keh đanh koăng mă oei jing trong bơ̆ jang vei lăng hle. Tơdrong tơplih ăn kơdih chih tơbăt, chiu pŭ atŭm hăm dăr lăng đơ̆ng rŏng gô pơm dă ƀiơ̆ tơdrong jang mơmat tat, adoi pơm hơtŏk hơnăp jang kơ rim tơ-‘ngla lơ̆m khul jang sa." Ba hơmŏ dôm tơdrong tơhlăk tơhlĭn lơ̆m pơm hla bơar tĕch tơ̆ teh đak đe gô pă đei bơih. Mưh dôm tơdrong đei iung jang ‘lơ̆ng, ƀlep hăm tơdrong tơchơ̆t kơna jei dă ƀiơ̆ đei tơdrong chă pơkoel, tơhlăk tơhlin ou to lơ̆m pơm hla bơar. Tơdrong kăl hloh ‘noh, ‘nou jĭ hơyak vă Đắk Lắk tơ iung pơjing tơring pơtăm rơgoh, sơđơ̆ng, jang gơh trŏ lăp hăm trong pơkoel đơ̆ng rim hơnih răt iŏk đơ̆ng teh đak đe."

Tơdrong tơchơ̆t 36 đơ̆ng Khul kơdră chĕp pơgơ̆r teh đak tơchơ̆t tơdrong ƀơk ăn păng vei lăng mã kơsô̆ tơring pơtăm, hơnih tăh ‘nŭng đei bơ̆ jang kiơ̆ lơ̆m Cổng Dịch vụ công quốc gia; tơdrong sơng iŏk, xek tơlang hô sơ đei pơjao ăn Hơnih vei lăng kon pơlei tơring. Jơ ‘năr pơm keh đang hlôi tĕnh koăng đunh hloh ‘noh 3 năr hăm hô sơ ưh khan ƀơk ăn mã tĕch mơdro tơ teh đak đe.

Hăm Đắk Lắk - dêh char đei hơgăt teh pơtăm sâu riêng să hloh lơ̆m teh đak, Tơdrong tơchơ̆t 36 đei hơmŏ ưh khan lăp hơmet pơ ‘lơ̆ng tơhlăk tơhlĭn găh pơm hla bơar mă oei tơgop ‘lơ̆ng hơ iă găh kơjă, pơm hơtŏk ‘lơ̆ng tơmam drăm păng kĕ pơjei đơ̆ng hơnih jang sâu riêng tơ̆ hơnih tĕch mơdro lơ̆m apŭng plĕnh teh.