VOV4.Bahnar – Dôm xơnăm kơ âu, tơdrong tơgua\t tơgua\l tơbôl đơ\ng 2 Đảng, 2 Khul Kơpal teh đak, đơ\ng dêh char Sơn La hăm dôm dêh char găh Tu teh đak Lào đei hơto\k, pơ ‘lơ\ng hăm lơ trong jang kăp g^t. Tơ\ Sơn La, tơ\ jăl trong xơlam teh Việt Nam – Lào, đei 7 pơlei 2 păh xơlam teh hlôi k^ pơkăp, hăm tơdrong đei pơm hơdăh, tơgua\t hăm tơdrong đei [ôh tơ\ rim tơring păng tro\ [lep hăm khôi jua\t kơ kon pơlei 2 păh xơlam teh. Pơjing djoi tơlei cho# tơgua\t rim pơlei, kon pơlei 2 păh xơlam teh kiơ\ nhen jua\t jue tơgua\t “pơnhan por axong băl, găr [oh klăh tong ane#”, hơto\k tơdrong jang hadoi lơ\m chăl hrei dang ei.

Pơlei Lao Khô 1, xăh Phiêng Khoài, apu\ng Yên Châu, lơ\m dôm xơnăm iung tơjră ayăt Phlăng (1949-1952), đei nhâp [ok Tổng Bí thư Đảng Kon pơlei kăch mạng Lào Cay-xỏn Phôm-vi-hẳn păng Jơnu\m jang xu\ng pho\ng Lào Bắc khei năr noh rơih pơm anih pơm jang kơ kăch mạng. Tơdrong tơgu\m dăp đon dăp bơnôh, ưh pơngơ\t hăm tơdrong hli đơ\ng unh hnam [ok Tráng Lao Khô hlôi rong ôn kang [o# păng tơgu\m đ^ jơhngơ\m ăn teh đak boăl hlôi tơgop kơhrret tơdrong tơgua\t tơgua\l kơ 2 Đảng, 2 teh đak, 2 hơdrung hơdre\ch Việt - Lào. Đơ\ng minh [ar unh hnam kon pơlei Mông kơ unh hnam [ok Tráng Lao Khô, dang ei hlôi hơto\k jing pơlei ‘nao, io\k hơnăn Lao Khô 1 pơtăl kơ hơnăn Phiêng Sa xo xơ\. ‘Nâu duh jing pơlei mă blu\ng đei rơih pơm jang tơgua\t hăm dôm pơlei tơ\ 2 păh xơlam teh tơ\ Sơn La.

        Kiơ\ kơ Tráng Lao Khai, Kơdră pơlei Lao Khô 1, pơlei đei 130 unh hnam, adrol kơ pơm ‘nho\ng oh, kon pơlei Lao Khô 1 păng pơlei Nà Khạng, lơ\m tơring pơlei Phiêng Xa, apu\ng Xiềng Khọ, dêh char Hủa Phăn ( Lào) đơ\ng xơ\ lăng ‘nho\ng oh băl bơih, pơlei âu đei tơdrong kiơ noh kon pơlei găh to atu\m vang glơng; adro# ăh tam mă pơm ’nho\ng oh  noh tơdrong vih vơ\t tơnap tap, năm apong ‘nho\ng oh dăh mă dôm tơdrong jang ako\m pơma dơnuh [ơm lơ tơnap tap: (Ăh tơgua\t pơlei hăm pơlei, nhôn pơm jang găh âu noh boăl adoi kơchăng truh vă tơroi găh hlôh vao, păng ăh hlôh vao bơih noh nhôn tơroi tơdrong hlôh vao noh ăn đe boăl; pơtih nhen tơm hơ[o, [a na adrol âu ki, dang ei nhôn hlôi tơplih pơtăm ‘long xa plei,boăl duh [ôh trong mă nhôn pơm jang đei xa yua noh truh ho\k hơlen, nhôn adoi kơchăng pơtho ăn trong pơtăm păng vei lăng ‘long xa plei)

Atu\m hăm tơroi găh tơdrong jang, te\ch pơdro tơmam drăm, khul linh Kơđông linh vei xơlam teh Chiềng On, apu\ng Yên Châu atu\m hăm kon pơlei tơ\  Lao Khô 1 duh truh pơlei Nà Khạng pơtho kon pơlei băt trong jang [a na păng hơ ‘nhăk hơdre\ch [a ‘nao pơtăm hơlen lăng; pơtho găh kih thuơ\t pơtăm, tơgu\m, axong je# 2.000 tơđăh ‘long xa plei nhen ma#n ha#u, chăn hroi... Gơnơm thoi noh, kon pơlei Nà Khạng hlôi hăt hot io\k yua khoa ho\k kih thuơ\t lơ\m choh pơtăm, dar deh hơto\k io\k yua; tơdrong te\ch răt tơmam drăm kơ kon pơlei 2 păh gơh hiôk hian hloh. ‘Nho\ng Dừ Lao Chảnh tơ\ pơlei Lao Khô 1, xăh Phiêng Khoài ăn tơbăt: (2 păh Việt – Lào tơgua\t ‘nho\ng oh, inh adoi năm truh găh to vă tơgu\m ‘nho\ng oh găh Lào nhen Nà Khạng, Keo Lôm, Phiêng Xa…găh plei ‘long. Năm truh găh ‘noh đe xư te\ch ba răt ‘nhăk vih vă te\ch gu\m ‘nho\ng oh; oei lơ\m pơlei inh pơtăm plei ‘long xa đei lơ plei noh adoi năm truh găh to tơroi ăn ‘nho\ng oh băt vă atu\m pơm jang)

         Xơnăm 2013, Anih tơm Pơgơ\r khul linh Vei xơlam teh Sơn La hlôi tơgu\m ăn dôm jăl pơgơ\r tơ\ tơring tơroi păng pơgơ\r k^ pơkăp tơgua\t 7 khul pơlei tơ\ 2 păh xơlam teh kơ apu\ng Yên Châu, dêh char Sơn La păng apu\ng Xiềng Khọ, dêh char Hủa Phăn, teh đak CHDCND Lào.

        vă je# 10 xơnăm tơgua\t, rim anih jang, rim pơlei pơla hlôi pơm kiơ\ kơjăp tơchơ\t pơm ‘nho\ng oh, tơgu\m dih băl lơ\m jang mu\k drăm, joh ayo\, tơpôl, atu\m xek tơlang dôm tơdrong đei [ôh tơ\ tơring xơlam teh hăm pơkăp kơ dôm  “bơngai ‘nho\ng oh”, kơ tơdrong tơgua\t tơgua\l apu\ng plenh teh hlăng ‘lơ\ng; ưh đei tơdrong tơgar teh oei jang xa, pă đei tơdrong mă kon pơlei hut\ le# mir na [a hơ[o kơdâu glăi găn xơlam teh vă năm jang, tơdrong erih kon pơlei tơring xơlam roi năr roi jơnap hloh. {ok Bun-Luôi Súc-Thi-Vông, Kơdră Anih jang Tơbôl dêh char Hủa Phăn, teh đak CHDCND Lào ăn tơbăt: (Rim pơlei pơla rok kiơ\ xơlam teh kơ dêh char Hủa Phăn păng dêh char Sơn La đơ\ng xơ\ truh dang ei hơnơ\ng vei xơđơ\ng tơgua\t tơje#, kơjăp vih vơ\t hơpong hơpeh dih băl, ho\k hơlen tơgu\m dih băl. Atu\m jơhngơ\m vei lăng kơjăp trong xơlam teh kơ 2 teh đak, hơdrung bơngai Việt Nam-Lao pơma atu\m, mă kăl noh dôm tơring kơ dêh char Hủa Phăn păng dêh char Sơn La pơma adro#)

        Atu\m hăm tơroi tơbăt, tơgu\m dih băl lơ\m hơto\k mu\k drăm tơpôl, tơdrong tơgua\t đơ\ng dôm pơlei pơla 2 păh tơring xơlam teh hlôi tơgop kăp g^t lơ\m tơdrong vei xơđơ\ng tơpôl lơ\m tơring xơlam; che\p vei jơhngơ\m pran kon pơlei lơ\m vei lăng, pơjing tơring xơlam teh rơngei, tơbôl, jang hadoi atu\m hơto\k tơ iung; hơmet tơdrong tơbôl jua\t jue tơgua\t tơgua\l kăp g^t Việt Nam - Lào roi năr roi kơjăp hloh.

                  VOVTây Bắc

Tơblơ\ nơ\r: Lan