Kiơ̆ tơroi đơ̆ng Anih tơm Joh ayŏ Tơplŏng kơdâu păng Tơmang pơhiơ̆, lơ̆m xơnăm 2022 âu ki hlôi đei hloh 3 trĭu ‘nu tơmoi đơ̆ng teh đak đe truh tơmang tơ̆ Việt Nam; tơmoi lơ̆m teh đak đei 101 trĭu ‘nu (yak hloh 2 ‘măng pơtêng hăm pơkăp đơ̆ng blŭng xơnăm. Xơnăm 2023, tơdrong jang tơmang pơhiơ̆ Việt Nam tơlĕch tơchơ̆t adrin xơng 110 trĭu ‘nu tơmoi truh tơmang, lơ̆m noh pơhlom 8 trĭu ‘nu tơmoi đơ̆ng teh đak đe, tơmoi lơ̆m teh đak pơhlom 102 trĭu ‘nu, hơkŏp đei yua đơ̆ng tơmoi truh tơmang pơhlom 650 rơbâu tih hlj. Tơdrong jang tơmang pơhiơ̆ gô akŏm lơ̆m dôm xơnong jang tơm nhen tơlĕch tơbang “Pơkăp tôm tơmang pơhiơ̆ Việt Nam ăh jăl xơnăm 2021-2030, xơkơ̆t truh xơnăm 2045”, Tơlĕch Trong jang marketing tơmang pơhiơ̆ Việt Nam truh xơnăm 2030, Tơdrong jang “Iŏk yua kŏng ngê̆ đơ̆ng kŏng ngĭp 4.0 vă hơtŏk tơmang pơhiơ̆ thŏng minh, hơtŏk tơmang pơhiơ̆ jing tơdrong jang mŭk drămd ơnơm hloh”, Tơdrong hơtŏk tơmang pơhiơ̆ lơ̆m tơpôl kon pơlei Việt Nam….
Đơ̆ng rŏng jĭ hơbuh COVID-19, sơnăm 2022 , tơdrong jang tơmang pơhiơ̆ lơ̆m dêh char Kon Tum hơmet pơ ‘lơ̆ng kơtang, lơ̆m dêh char sơng đei 1.100.000 ‘nu bơngai. Akŏp iŏk đei đơ̆ng tơmang pơhiơ̆ ‘nŏh 265 ti hlak jên, lơ hlŏh 3 ‘măng pơtêng hăm sơnăm sơ̆. Sơnăm ‘nao 2023 Kon Tum hơdrin sơng đei 1.300.000 ‘nu tơmoi năm tơmang lơ̆m dêh char.
Jĭ bơngai blŭng a oei tơ̆ pơlei Kon Pring, thĭ trân Măng Đen, apung Kon Plông vang jang lơ̆m tơmang pơhiơ̆ pơlei pơla, mŏ Y Lim tơbăt, rim tơdrong pơgơ̆r jŏh ayŏ kơ apŭng đei pơgơ̆r lơ̆m sơnăm 2022, nhen pơgơ̆r pơm lêh pơkao anh đào, Têt joăt joe, tơdrong pơgơ̆r pơtong pơ djong hơbĕn ao tanh Tây Nguyên…hlôi hơvơn lơ tơmoi năm tơ̆ apŭng. Mŏ Y Lim chơt hơ iă tơ̆ hơnăp iŏk đei jơnei kơ tơdrong jang tơmang pơhiơ̆ pơlei pơla lơ̆m sơnăm kơ ŭnh hnam mŏ păng hơmŏ lơ̆m sơnăm ‘nao 2023:“Ba hơnơ̆ng lăng kơjăp trŭh tơdrong oei sa sơ̆ ki păng chĕp răk tơ ƀăk vei tưodrong oei sa joăt joe sơ̆ ki kơ hơdrĕch hơdrung bơ̆n tơklep hăm tơmang pơ hiơ̆ pơlei pơla, kơna ư̆h kơlê̆ tơdrong joăt bơ̆n hiông hiơt. Ba chă pơtho khan ăn kon pơlei bơ̆n băt hơdăh tơdrong vang iung jang lơ̆m tơmang pơ hiơ̆ pơlei pơla hăp dei iŏk yua lơ liơ, jang chŭn mir ‘nŏh đei iŏk yua lơ liơ. Đơ̆ng noh, vă kon pơlei pơtêng lăng tơdrong jang yă kiơ mă đei iŏk yua kơjăp hlŏh, jang tơmang pơ hiơ̆ ‘nŏh 1 khei iŏk đei đơ̆ng 10 truh 20 triu hlak jên. Kon pơlei bơ̆n kăl hơnơ̆ng hŏk pơhrăm rim tơdrong jang tơmang pơ hiơ̆, jang dôm tơdrong jang đei iŏk yua kơjap ăn kơ dih, ăn ŭnh hnam. Kơ yuơ lơ loh, kon pơlei hơdrin vang iung jang tơmang pơ hiơ̆ pơlei pơla vă atŏk tơ iung mŭk drăm ŭnh hnam, tơgŭm pơm tơplih pơlei pơla roi năr roi kơtang hloh dơ̆ng”.
Dơnâu AYun Hạ tơ̆ xăh Chư A Thai apŭng Ayun Pa ưh adrô̆ tơdrong ming man pơnơ̆ đak tih hloh ‘măn choh jang xa, rong ka hơdang, mă âu jing anih tơmang pơhiơ̆ hơvơn lơ tơmoi truh. Hăm hơgăt dơnâu xă hloh 37km2, dơnâu AYun Hạ guăng ‘lơ̆ng hloh ăh blŭng pơyan phang, duh jing ăh khei Têt nguyên đăn. Dơnâu AYun Hạ đei cham char guăng ‘lơ̆ng păng xơnêp xơnua ăh jih 2 păh dơnâu ƀenh kơ kial tơhlu rơngơp kơlih đei lơ ‘long bri jơk. Pơmai Villa (bơngai Jarai) oei tơ̆ xăh Ia Sol, apŭng Phú Thiện, dêh char Gia Lai chơt hơ-iă tơroi găh cham char tơmang pơhiơ̆ guăng ‘lơ̆ng âu kơ pơlei pơla. Pơmai ăn tơbăt, ăh năm truh dơnâu AYun Hạ, tơmoi gô đei lơ tơdrong hơlen băt xô̆ hơ̆k: “Ăh hao thŏng kiơ̆ dơnâu đak, tơmang lăng cham char, ‘long jơk tăp dăr dơnâu ‘lơ̆ng rŏ, kơmâu jơk kơ hla ‘long, đak hlăng ‘lơ̆ng. Tơmoi truh tơmang gơh tơchă răt ka, lơ̆m noh đei lơ ka ‘lơ̆ng mă adrô̆ tơ̆ âu đĕch đei. Hao thŏng tơ̆ dơnâu tơmang lăng cham char hăm đak hơyuh plenh rơngơp păng lăp kơ măt. Thong đak đơ̆ng dơnâu Ayun Hạ ro akŏm tơ̆ dôm hơbong, pơchoh ăn kon pơlei jang na 2 pơyan. Thong đak Ayun Hạ tơgŭm kon pơlei jang mir tơ̆ dôm apŭng Phú Thiện, thĭ xăh Ayun Pa, phơ phŏ truh tơ̆ Krông Pa adoi oei đei yua. Dêh char Gia Lai duh oei chă jên axong jang, ming man, hơmet dơnâu mong đak Ayun Hạ vă pơih xă dôm tơdrong pơchơt tơmang pơhiơ̆ cham char vă pơm trong hiôk ăn kon pơlei hiôk hian lơ̆m hơtŏk mŭk drăm”
Viết bình luận