Tơ̆ hop akŏm kiơ̆ tơdrong jang găh trong tơplih trong choh jang xa rơgŏh ‘lơ̆ng păng jang kiơ̆ dôm tơdrong hơgăt ESG (Cham char - Tơpôl – Vei lăng) yoa Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai pơgơ̆r, hlŏh 120 ‘nu bơngai tang măt jĭ dôm bơngai juăt jang, bơngai vei lăng păng anih tĕch mơdro vang pơma nuh găh lơ trong jang vă tơgŭm ăn anih tĕch mơdro jang kiơ̆ ‘lơ̆ng dôm nơ̆r athei ‘nao đơ̆ng anih tĕch mơdro. Lơ nơ̆r pơma akhan, tơplih rơgŏh ‘lơ̆ng ‘nŏh jĭ nơ̆r athei ưh gơ̆h veh vă anih tĕch mơdro vei kơjăp trong tĕch tơmam, pơih xă anih tĕch mơdro păng hơtŏk kơsư̆k pơjei. Dôm bơngai juăt jang kŭm tơtă ăn anih tĕch mơdro athei năng trong jang rơgŏh ‘lơ̆ng jĭ tơdrong tơmât jên jang gĭt kăl vă jang tŏk.

Pơma tơ̆ hop akŏm, Kơdră vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai Phạm Anh Tuấn pơma hơdăh, đơ̆ng 2026-2030, tơring vă hơtŏk pran tơdrong tơplih hăm kơmăy sô̆, tơplih rơgŏh ‘lơ̆ng, hơtŏk pơ ‘lơ̆ng kơmăy pơm hơmet tơmam, jang unh hơyuh rơgoh păng choh jang xa hăm kơmăy kơmŏk ‘nao. Dêh char oei pơkăp tơplih pran đơ̆ng đon vei lăng jing pơvih pơvăn, vang yak hơdoi hăm anih tĕch mơdro mưh tơlĕch dôm tơdrong jang:

“Dêh char Gia Lai gô đei trong vang yak hơdoi hăm anih tĕch mơdro mưh bơ̆ jang tơplih rơgŏh ‘lơ̆ng. Teh đak vă tơgŭm ăn lơ tơdrong tôch hơdăh kiơ̆ đơ̆ng 1,2 tơdrong tơgŭm tơm. Mă lei kăl hlŏh jĭ đon hlôh vao đơ̆ng bơngai chĕp kơ̆l khul kơdră tơring, anih tĕch mơdro, athei băt, năng ‘nâu jĭ nơ̆r athei jang kiơ̆ vă gơ̆h jang xa đunh đai. Dêh char vă hơnơ̆ng pơtho tơƀôh, pơgơ̆r tơlĕch jang tơplih ‘nao rơgŏh ‘lơ̆ng tơ̆ dêh char, hăm đon jang hrĕnh ƀiơ̆, pran ƀiơ̆ păng đei yoa ƀiơ̆”.

Ưh lăp lơ̆m tơdrong jang kơmăy đĕch, tơplih rơgŏh ‘lơ̆ng kŭm tŏk bŏk đei Đắk Lắk năng jĭ trong yak gĭt kăl vă atŏk tơiung choh jang xa hăm kơmăy kơmŏk păng jang tŏk pran kơjăp. ‘Nao âu, tơ̆ hop akŏm "Atŏk tơiung choh jang xa hăm kơmăy kơmŏk ‘nao: Tơdrong ‘lơ̆ng păng trong jang gĭt kăl ăn Anih tĕch mơdro", dôm bơngai juăt jang akhan, mă đơ̆ng đei hlŏh 824.000 ha teh choh jang xa kŭm hăm lơ tơmam tĕch mơdro tơ̆ tĕh đak đe tơm, mă lei tơdrong sơng iŏk jên jang ăn tơdrong choh jang xa hăm kơmăy kơmŏk ‘nao oei tam mă tơgăl hăm tơdrong ‘lơ̆ng. Dôm tơdrong găn trong tih hrei ‘nâu ‘nŏh jĭ ưh măh khul bơngai jang rơgei, anih jang tam mă ‘lơ̆ng, teh rơgŏh ưh đei xă păng tơdrong pơm hla ar oei pơdui đunh.

Tiến sĩ Bùi Thị Ngọc Dung, Anih tơproh trong choh jang xa akhan: “Athei đei teh rơgŏh ‘lơ̆ng vă tơroi ăn anih tơmât jên jang. Mă 2 ‘nŏh jĭ đon pơhnŏng đơ̆ng kơdră chĕp kơ̆l dêh char kŭm hăm dôm anih jang kơpal, dôm tơring, adrin kăt tơjur dôm hla ar pơm đunh, pơmat tat kiơ̆ trong '4 jur' vă pơm thoi yơ ăn anih tĕch mơdro truh jang hrĕnh hlŏh, ƀônh đei tơdrong jang hlŏh. Trong mă 3 ‘nŏh jĭ khul bơngai jang păng chih răk rim kơsô̆ lơ̆m anih choh jang xa hăm kơmăy sô̆. Mưh anih tĕch mơdro truh ‘nŏh đe gơ̆h iŏk đei dôm kơsô̆ chih tơroi rơđăh ‘lơ̆ng ‘nŏh hloi”.

Kiơ̆ Tiến sĩ Phan Việt Hà, Phŏ Kơdră vei lăng Anih jang Khoa hŏk ki thuơ̆t choh jang xa, pơtăm ‘long Tây Nguyên, atŏk tơiung choh jang xa hăm kơmăy kơmŏk ‘nao ưh lăp jang đei tơmam ‘lơ̆ng mưh đei trong jang hơdoi đơ̆ng teh đak, bơngai jang khoa hŏk, anih tĕch mơdro păng kon pơlei đĕch, mă đơ̆ng noh oei rơih iŏk păng pơtho tơƀôh kơmăy kơmŏk lăp ‘lơ̆ng hăm rim tơring, pơjing đei trong pơm hơtŏk kơjă tơmam kơjăp ‘lơ̆ng: “Kăl hlŏh jĭ đei trong jang hơdoi đơ̆ng anih tĕch mơdro hăm bơngai jang khoa hŏk păng anih vei lăng. Vă gơ̆h chă rơih đei dôm kơmăy kơmŏk lăp ‘lơ̆ng hlŏh, đơ̆ng noh iŏk yoa kơmăy kơmŏk mă lăp hăm rim tơdrong tơ̆ tơring vă gơ̆h tưk tơiung đei kơmăy ‘nŏh kơplăh dang ei."/.