VOV4.Bahnar - Dôm năr hơ tuch khei 4 âu ki tơ̆ Trường Sa tôch hơ iă, yoa tơ̆ âu 47 sơ năm sơ̆, ‘năr 29/4/1975, Khul linh Đô̆i 1 linh đăk kŏng đak dơ sĭ kŭm hăm 1 khul linh đăk kŏng Quân khu 5 tơ blăh tôch hrĕnh, jang đang ‘lơ̆ng tơ drong jang đei pơ jao tôch gĭt kăl ‘nŏh Tơ blăh iŏk rơ ngei achon Trường Sa, tơ gop lơ̆m tơ drong tơ blăh jơ nei tih, pơ jing đei 1 tĕh đak kơ jăp ‘lơ̆ng đơ̆ng hơ drĕch hơ drung bơ̆n. 47 sơ năm hlŏh bơih, khul linh kon pơ lei Trường Sa mĭnh jơ hngâm, vang pơ jing apŭng achon kông tơ̆ đak dơ sĭ âu roi đunh roi pơ drŏng, ‘lơ̆ng rŏ, rim jơ hnơr kăn ƀô̆, linh đak dơ sĭ tơ plih băl vei lăng tơ drong pơm tơm tơ̆ đak dơ sĭ, achon kông đak dơ sĭ gĭt kăl kơ tĕh đak.

Glơch glach tơ̆ tŏk bŏk đak, hơ la hla kơ ƀrê, sơ ‘nglŏng dreng mơ liơk păr kiơ̆ kial ƀât jrăng chih tơ băt tơ drong pơm tơm tơ̆ achon kông Song Tử Tây, mơ̆ng linh hăm kon pơ lei hơ ri ƀai quốc ca tôch hơ iă, pơm tơ iung jơ hngâm đon hưch hanh đơ̆ng đe kon hơ ‘lơ̆p groi tĕh Việt. 10 nơ̆r hơ ngăh đơ̆ng đe linh lơ̆m khul linh kon pơ lei Việt Nam đei đe linh tơ̆ achon kông Song Tử Tây pơ re tôch rơ đăh, păr ang jơ̆p jang hăm jơ hngâm đon khŏm yak hlŏh rim tơ drong pơ long nol tơ̆ jih đak dơ sĭ, vei kơ jăp tơ drong pơm tơm tơ̆ đak dơ sĭ kơ tĕh đak. 

Gak tơ̆ achon kông Song Tử Tây (Rup Tống Tùng)

Song Tử Tây jĭ achon kông mă blŭng đei tơ blăh iŏk rơ ngei lơ̆m dôm năr khei 4 sơ năm 1975 tôch gĭt kăl sơ̆. Chĕp vei kơ jăp đơ̆ng khul linh ƀô đô̆i đak dơ sĭ, dôm sơ năm âu ki, khul linh kon pơ lei tơ̆ achon kông Song Tử Tây hơ nơ̆ng mât 1 ƀơ̆r đon, oei xa kơ jăp hăm băl, vang pơ jing vei lăng achon kông. Trung tá Phạm Quốc Hùng, Bơ ngai jang Chinh trĭ tơ ring Tơ blăh 2 achon kông Song Tử Tây ăn tơ băt: “Inh hơ nơ̆ng chĕp kơ jăp mă đei tơ drong kiơ kŭm akŏm đĭ jơ hngâm pơ vih ăn tĕh đak păng kon pơ lei, vei kơ jăp tơ ring đak dơ sĭ rơ ngei hiôk hian păng jang tŏk pran ‘lơ̆ng…”

47 sơ năm hlŏh bơih, rim jơ hnơr kăn ƀô̆, linh đak dơ sĭ kiơ̆ băl vei kơ jăp tơ drong pơm tơm tơ̆ achon kông Trường Sa hơ nơ̆ng ƀlŏk truh tơ drong tơ blăh hrĕnh, iŏk rơ ngei Trường Sa đơ̆ng chăl đe ƀă, đe bŏk adrol sơ̆, ưh hli kiơ chu hŭt hơ kâu vă vei lăng tơ drong pơm tơm tơ̆ đak dơ sĭ kơ tĕh đak. ‘Nŏh ưh lăp tơ ƀôh jơ hngâm đon tơ blăh kơ tang nuih mơng đĕch, mă oei jing tơ drong hơ pơi ‘mĕh rơ ngei hiôk hian đơ̆ng ƀô đô̆i đak dơ sĭ Việt Nam lơ̆m tơ drong jang vei lăng tơ drong pơm tơm tĕh đak tơ̆ đak dơ sĭ.

Trung tá Ngô Văn Hưng, Yŏng vei lăng achon kông Trường Sa pơ ma hơ dăh: “Tơ drong kơ chăng tơ blăh ‘nŏh jĭ hơ năp jang chinh trĭ tôch gĭt kăl, đei bơ̆ jang hơ nơ̆ng đơ̆ng khul linh. Khul linh pơ tho ăn kăn ƀô̆, linh hơ tŏk đon kơ chăng tơ blăh tôch ai, pơ jing trong vei kơ jăp khul linh păng tơ mam pơ tâp pơ hrăm, hơ met ‘lơ̆ng rim trong jang vă gơ̆h kơ chăng tơ blăh, hơ met tôm bơ ngai, phao kơ toang mưh đei nơ̆r athei iung tơ blăh ‘nŏh pơ gơ̆r tơ blăh đei jơ nei hloi, vang vei kơ jăp tơ drong pơm tơm tơ̆ đak dơ sĭ kơ tĕh đak.”

Pơm lêh kơ kŭh kơ Hla Kơ tơ̆ achon kông Trường Sa (Rup Bảo Duy)

Trường Sa – tơ ring jih kơ tĕh đak, ưh lăp đei đe kăn ƀô̆, linh prăt măng, prăt năr gak vei lăng đak dơ sĭ đĕch, mă tơ̆ nŏh oei đei lơ unh hnam arih xa tôch chơt hơ iă hai. Hăm kon pơ lei, đe sư tôch hơ iă yoa prăt măng prăt năr vang tơ gop jơ hngâm vei kơ jăp achon đak dơ sĭ gĭt kăl kơ tĕh đak. Mŏ Nguyễn Thị Mỹ Dung, kon pơ lei oei xa tơ̆ achon Trường Sa tơ roi: Oei tơ̆ jih, tơ̆ mum tĕh đak, tơ drong arih xa kŭm chơt hơ iă, ƀĕnh jơ hngâm đon 'mêm băl đơ̆ng linh hăm kon pơ lei 1 păh 'nŏh sư tơ gŭm ăn mih ma duch nă da ƀiơ̆ mơ mat tat ƀiơ̆, linh hăm kon pơ lei 1 jơ hngâm vang pơ jing tơ drong jang đĭ đăng kon pơ lei vang vei lăng kơ jăp 'lơ̆ng tơ drong sơ đơ̆ng:

“Gơ nơm đei Đảng, tĕh đak, Khul linh đak dơ sĭ pơ ngơ̆t, tơ drong ‘mêm kơ eng đơ̆ng jơ̆p tĕh đak hăm Trường Sa, kơ na tơ drong arih xa tơ̆ achon kông đei tơ plih ‘nao ‘lơ̆ng găh jŏh ayŏ kơ dŏ xoang, tơ mam drăm, cham char, tơ drong arih roi ‘lơ̆ng ƀiơ̆, kon hơ ‘lơ̆p đei năm hŏk. Mă đơ̆ng tŏ ‘mi kial ưh kơ ‘lơ̆ng, mơ mat tat mă lei linh hăm kon pơ lei tơ̆ âu 1 jơ hngâm đon, khŏm yak hlŏh mơ mat tat, vă bơ̆ jang tơ iung pơ jing Trường Sa roi đunh roi pơ drŏng, ‘lơ̆ng rŏ.”

Đơ̆ng 1 achon kông tơ tă tŏ kial ngăl, ưh kơ măh đak yoa, hrei ‘nâu, đei Đảng, tĕh đak, khul linh păng kon pơ lei lơ̆m tĕh đak vang pơ ngơ̆t, Trường Sa hlôi tơ plih ‘lơ̆ng, roi đunh roi hơ iă, đei tôm tơ mam, roi phĭ tơ nŏ. Đĭ đăng anih jang, trong tơ̆ achon kông đei man hăm bê tông ngăl, tôch kơ jăp păng rơ gŏh. Tơ̆ kơ pal chuơh kok păng ‘long san hô hlôi đei pơ tăm lơ tơm ‘long bluh jing ‘lơ̆ng…Hơ iă loi jĭ ‘nhot xa, unh điên, hơ yuh điên thoăi hlôi pơm ăn Trường Sa nhen roi jê̆ hăm tĕh tơ̆ kông ƀiơ̆.

Ƀok Lương Xuân Giáp, Kơ dră Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei apŭng Trường Sa ăn tơ băt: Mă đơ̆ng oei đei lơ mơ mat tat mă lei đĭ đăng kăn ƀô̆, linh păng kon pơ lei tơ̆ âu adoi băt hơ dăh hơ năp jang đơ̆ng kơ dih: “Mă đei tơ drong kiơ, khul linh hăm kon pơ lei Trường Sa hơ nơ̆ng 1 jơ hngâm hăm Đảng, Tĕh đak, kon pơ lei păng XHCN, tơ guăt 1 ƀơ̆r đon, 1 jơ hngâm, adrin hơ met pơ ‘lơ̆ng mơ mat tat, jang đang ‘lơ̆ng rim tơ drong đei pơ jao, jĭ anih gơ nang yoa tôch sơ đơ̆ng hăm kon pơ lei jang ka tơ̆ đak dơ sĭ, hơ nơ̆ng kơ chăng tơ blăh, chu hŭt hơ kâu, vei kơ jăp tơ drong pơm tơm đak dơ sĭ kơ tĕh đak.”

Yak hlŏh kơ băt dôm yơ pơ yan tŏ ‘mi, yak hlŏh tơ drong ưh ‘lơ̆ng đơ̆ng cham char bri brăh, Trường Sa oei hơ nơ̆ng dơ̆ng kơ jăp tŏk bŏk đak dơ sĭ nhen thoi tơ ƀôh jơ hngâm đon kơ tang nuih mơng păng tơ drong arih tôch pran đơ̆ng khul linh hăm kon pơ lei Trường Sa tơ̆ đak dơ sĭ ƀĕnh tŏ kial hơ but. Yak hlŏh rim tơ drong mơ mat tat, gleh hrat, khul linh păng apŭng Trường Sa oei dơ̆ng tôch kơ jăp, rim năr adrin bơ̆ jang ăn tơ drong tơm hlŏh jĭ pơ jing apŭng achon kông tơ̆ đak dơ sĭ âu roi đunh roi pơ drŏng ‘lơ̆ng rŏ.

      Thu Lan: Chih

Dơ̆ng: Tơ blơ̆