Đơ̆ng tŏk bŏk khei 3 au ki, mư̆h Việt Nam plôih dơ̆ng rim trong păr apŭng plĕnh tĕh păng ăn iung jang đĭ đăng rim tơdrong jang tơmang pơ hiơ̆, dêh char Quảng Nam hlôi hơvơn đei rơbau ‘nu tơmoi tĕh đak đe năm tơmang pơ hiơ̆. Đơ̆ng rŏng hlŏh 2 sơnăm đei ƀơm kơnê̆ đơ̆ng jĭ hơbŭh Covid-19, yă Debbie Baker tơmoi tơmang pơ hiơ̆ tĕh đak Mi mă đei rơvơn năm hơlơ̆k tơ̆ Việt Nam. Yă rơ̆ih apŭng groi kông sơlam tĕh đak Đông Giang, dêh char Quảng Nam ‘nŏh hơnĭh pơdơ̆h jơ̆ng. Yă Debbie Baker tơbăt, rim tơdrong tơmang pơ hiơ̆ rơgŏh ‘lơ̆ng, tơmang pơ hiơ̆ jang tôch hơ iă tơ̆ hơnĭh au.“Ĭnh tôch hơ iă mư̆h năm trŭh tơ̆ Việt Nam, ĭnh hưch hanh kơ Việt Nam păng kon bơngai tơ̆ au. Dôm năr tơ̆ au ‘nŏh jing jơ ‘năr chơt hơ iă hlŏh, mă kăl mư̆h đei chă lăng dôm tơdrong pơgơ̆r kơ̆m kang kơnang giĕng ‘lơ̆ng rŏ, cham char ‘lơ̆ng liĕm. Kon pơlei tơ̆ au tôch phăl hơlăng. Ĭnh tôch lăp đon hăm por ‘nhot kon pơlei tơ̆ au chă pai sa.”

Hơdrol khei ‘năr đei jĭ hơbŭh Covid-19 pơrăm, mĭnh sơnăm rim apŭng groi kông kơ dêh char Quảng Nam nhen Phước Sơn, Tây Giang, Đông Giang… sơng hơvơn đei kơhrĕng rơbau ‘nu tơmoi. Lơ hơnĭh trŭh đei tơmoi lơ̆m tĕh đak păng tĕh đak đe băt trŭh nhen Đỉnh Quế, bri ‘long gĭt kăl Pơ Mu, Pơlei tơmang pơ hiơ̆ kon pơlei Bhơ Hôồng…

Lơ ‘măng năm tơ̆ apŭng groi kông Tây Giang, mŏ Lương Thị Hương, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnĭh jang vei lăng Tơdrong vă jang khul jang Children Of Việt Nam hlôi tơƀô̆h tơbăt ăn lơ tơmoi tĕh đak đe năm tơ̆ au chă lăng rim tơdrong pơgơ̆r kơ̆m kang kơnang giĕng ‘lơ̆ng rŏ kơ kon pơlei Kơ Tu. Kiơ̆ đơ̆ng mŏ Lương Thị Hương, ‘ngoăih ‘năr rơngơp, kon pơlei phăl hơlăng ‘nŏh bri ‘long ‘lơ̆ng liĕm, đei vei răk hroong tơ̆ Tây Giang ‘nŏh jĭ tơdrong ‘lơ̆ng hơ iă hlŏh vă atŏk tơ iung tơmang pơ hiơ̆ bri brăh.“Tơdrong mă ĭnh hơ iă hlŏh ‘nŏh kon pơlei vei lăng năng tông hroong bri ‘long Pơ  Mu, đe hăp chĭh kơsô̆ rim dơnơm ‘long păng pơjao ăn kon pơlei vei lăng năng tông. ‘Ngoăih kơ ‘nŏh ba jei tôch hơ iă hăm tơdrong kơ̆m kang kơnang giĕng kơ kon pơlei tơ̆ au, tơdrong hơsoang Tâng Tung yă yă, ba jei vang chă hơsoang kiơ̆ ƀar pêng ‘măng păng nhôn jei vang chă hơsoang hơdoi hăm đe sư bơih.”

Lơ sơnăm au ki, apŭng Tây Giang hlôi sơng hơvơn rim khŭl tơmoi tĕh đak đe vang năm rim tour tơmang pơ hiơ̆ pơlei pơla, chă tơmang lăng tơdrong oei sa, jŏh ayŏ kơ kon pơlei Kơ Tu. ‘Nhŏng Pơloong Plênh, kang ƀô̆ Dơnŏ anĭh vei lăng Jŏh ayŏ kơdŏ soang păng Kơtơ̆ng ang apŭng Tây Giang, jĭ bơngai tơgoăt, pơjing trong tơmang pơ hiơ̆ au. Lơ̆m rim ‘măng vang yak hơdoi hăm tơmoi chă tơmang lăng bri ‘long Pơ Mu, bơnbgai tơdăm Kơtu au pơm ăn tơmoi tĕh đak đe hlêng hlang kơ đon pơma nơ̆r Anh vă tơroi tơbăt tơdrong oei sa jŏh ayŏ kơ hơdrĕch hơdrung kơdĭh.“ Ba ‘mĕh vă dôm tơdrong oei sa ‘lơ̆ng rŏ gô đei băt trŭh jơ̆p tơring lơ̆m tĕh đak păng bôl boăl tĕh đak đe hloi. ‘Măng mă blŭng chă tơblang ăn jĭ tôch mơmat mơ̆n, nơ̆r pơma phara dĭh băl, por ‘nhot sa phara dĭh băl mă lei đe sư tôch kơ ‘mĕh chă mơ̆t rim pơgar, đei chĕp ‘nhik chă chŏh tĕh, pơtăm ‘nhot, mư̆h gơmăng trŭh sŏh rŭk ŭnh chă jŏh hơsoang atŭm hăm kon pơlei.”

Hơdrol khei ‘năr đei jĭ hơbŭh Covid-19 pơrăm, dêh char Quảng Nam iung jang pơih să hơnĭh tơmang pơ hiơ̆, iung jang rim tơdrong đei tơ̆ tơring groi kông găh Pơmơ̆t hăm bri ‘long ‘lơ̆ng rŏ atŭm hăm tơdrong oei sa jŏh ayŏ kơ kon pơlei ‘lơ̆ng liĕm. Ƀok Arất Blŭi, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei apŭng Tây Giang, dêh char Quảng Nam tơbăt, kăl đei tơmơ̆t jên jang mă trŏ lăp vă atŏk tơ iung ‘lơ̆ng rim tơdrong đei tơ̆ au.“Nhôn hơpơi ‘mĕh vă Trung ương păng dêh char Quảng Nam lăng ba tơmơ̆t jên jang hlŏh dơ̆ng găh trong hnam, tơgŭm chă yơ yak hiôk hian, đei tơdrong vă jang, trong tơgŭm djru ăn atŏk tơ iung jŏh ayŏ kơdŏ soang, đă ƀŏng lŏng tơplŏng kơdau, tơmang pơ hiơ̆. Kăl lăng ba kơ jăp hlŏh dơ̆ng dôm tơdrong jŏh hơri, tôn chĭng chêng au to vă vei răk tơƀăk vei ‘lơ̆ng rŏ păng hơnơ̆ng lang să hlŏh dơ̆ng”.

Lơ̆m pơchŏh trong atŏk tơ iung dêh char Quảng Nam, 5 sơnăm trŭh au kơnh dêh char gô lăng ba kơ jăp atŏk tơ iung tơmang pơ hiơ̆ tơring groi kông găh Pơmơ̆t. Ƀok Lê Trí Thanh, Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei dêh char Quảng Nam tơbăt, atŏk tơ iung tơmang pơ hiơ̆ tơring groi kông Quảng Nam tơklep kơ jăp hăm tơdrong vei lăng năng tông păng atŏk tơ iung bri kơdrơ̆ng păng vei lăng năng tông tơdrong oei sa jŏh ayŏ lơ̆m tơring. Tơdăh vei răk tơƀăk mong păng atŏk tơ iung trŏ ƀlep, ‘nau jing tơdrong gĭt kăl hlŏh pơjing đei trong ‘nao ăn tơmang pơ hiơ̆ Quảng Nam khei năr au kơnh.“Hơnơ̆ng atŏk tơ iung tơmang pơ hiơ̆ tơ̆ rim tơring gơ̆h iung jang găh tơmang pơ hiơ̆ cham char bri brăh, tơmang pơ hiơ̆ tơ̆ hơnĭh hli hlơt păng pơdơ̆h pơdei. Tơmang pơ hiơ̆ cham char bri brăh tơklep hăm tơdrong oei sa jŏh ayŏ tơring kon pơlei kon kông tơ̆ tơring groi kông. Đĭ đăng dôm tơdrong tơmang pơ hiơ̆ tĭh păng iĕ hơgrop dĭh băl vă pơjing đei jơhngơ̆m pran ‘lơ̆ng rŏ hơvơn đei lơ tơmoi tơmang pơ hiơ̆ tơ̆ tơring Pơmơ̆t kơ dêh char Quảng Nam.”