VOV4.Bahnar - Hăm jơhngơ\m đon tơgoăt tơgoăl kơ jăp kơru\n yak hlo\h tơnap tap, tơgu\m d^h băl ato\k tơ iung mu\k drăm u\nh hnam, tơdrong er^h sa kơ rim bơnbgai lơ\m Khu\l {o# đo#i so kơ apu\ng Di Linh, dêh char Lâm Đồng hlôi ato\k kơtang. Mă kăl, ‘moi kiơ\ tơdrong jang tơgu\m djru kon jên to\kio\k đơ\ng rim an^h mong jên hlôi hơnhăk tơdrong jang sa kơ Khu\l [o# đo#i so tơ\ au ato\k tơ iung, pơjing đei lơ an^h cho\h jang sa mơdro sa đei io\k yua kơ jăp, tơgop lơ\m ato\k kơtang jơhngơ\m đon lơ\m tơ iung pơjing khu\l pran kơ jăp iăp kơtang.

{o#h hơdăh tơdrong đei păng io\k yua kơ jăp đơ\ng lang să chă pơtăm ‘long pơmur rong sơdrông pơm brai lơ\m apu\ng, sơnăm 2012, [o# đo#i so Lê Sáu, oei tơ\ tơring Đinh Lạc, apu\ng Di Linh, dêh char Lâm Đồng hlôi pơ\n tơle\ch 2 ti hlak jên vă pơjing an^h dui brai đơ\ng tơpu sơdrông pơm brai te\ch mơdro tơ\ te\h đak đe. Gơnơm hơbe\ch hơbal lơ\m te\ch mơdro, đơ\ng mă pơm tơle\ch 5 tă tơpu sơdrông lơ\m 1 khei, [ok Lê Sáu hlôi hơnơ\ng lang să pơm tơle\ch tơmam drăm păng tru\h dang ei hlôi pơm tơle\ch đei 2 tân 5 tă lơ\m 1 khei, brai đơ\ng tơpu sơdrông pơm brai hlôi đei te\ch mơdro sơđơ\ng tơ\ rim te\h đak Nhật Bản, Ấn Độ. Ư|h khan lăp an^h răt io\k tơmam drăm cho\h jang sa đơ\ng kon pơlei, an6h pơm tơle\ch brai đơ\ng tơpu sơdrông pơm brai kơ [ok Lê Sáu oei pơjing tơdrong jang sơđơ\ng ăn hlo\h 30 ‘nu bơngai jang lơ\m tơring. {ok Lê Sáu akhan, io\k đei đăi lơ lau gơnơm đei tơmam drăm ‘lơ\ng atu\m hăm trong jang tơgu\m djru ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng Te\h đak dơ\ng: “D^ng tru\h hrei au đei ato\k tơ iung tơdrong jang ‘nau ‘no\h jei gơnơm kon pơlei chă te\ch ăn kơ bơ\n dôm tơpu sơdrông ‘lơ\ng. păng jei gơnơm trong jang tơgum djru ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng te\h đak, pơjing rơvơn ăn kơ bơ\n te\ch mơdro tơ\ te\h đak đe đei hlot dôm tơmam drăm pơm tơle\ch, đei chă te\ch mơdro tơ\ lơ te\h đak”

          Ư|h khan lăp tơ\ tơring kơdrơ\m mă lei tơ\ tơring atăih yăih nhen Gia Bắc, Sơn Điền, Bảo Thuận, Gung Ré, Tân Châu kơ apu\ng Di Linh hlôi đei [o#h lơ an6h pơm tơle\ch te\ch mơdro kơ khu\l [o# đo#i so bơngai kon kông hơnhăk đei io\k yua kơ jăp. Mư\h tơdrong er^h sa sơđơ\ng, dôm [o# đo#i so au hlôi tơgu\m djru dôm bơngai lơ\m khu\l oei sa oei mơmat tat găh kon jên tơmơ\t jang, găh kih thuơ\t, găh hơdre\ch dơđăh ‘long pơtăm, yo\ng kon tơrong … vă vang ato\k tơ iung jang sa, hơdrin yak hlo\h mơmat tat, sơđơ\ng er^h sa kơ u\nh hnam. Kiơ\ đơ\ng [o# đo#i so Lê Văn Cường, Kơdră che\p pơgơ\r Hơp tak xah măc ca apu\ng Di Linh, m^nh lơ\m gơng tơro\h g^t kăl pơjing đei rơvơn ăn rim bơngai lơ\m khu\l [o# đo#i so jang sa mơdro sa ‘no\h kon jên to\k io\k đơ\ng rim an^h mong jên, hăm ako\p kon jên to\k io\k hlo\h 75 ti hlak jên. “Păh Hơp tak xah jei đei Te\h đak tơgu\m djru tơmơ\t jên jang pơm tơle\ch tơmam drăm kiơ\ trong jang VietGAP. Bơ\n pơm đei măc ca ‘lơ\ng đơ\ng chă pơtăm tru\h tơ\ pơm tơle\ch hloi. Gơnơm đơ\nbg no\h kơna pơm tơle\ch đei tơmam drăm ‘lơ\ng păng đei te\ch mơdro hlot kơtang tơ\ te\h đak Hàn Quốc”.

          Io\k yua kon jên tơmơ\t jang tro\ [lep, rơ\ih trong jang sa mơdro sa [lep kơna rim bơbgai lơ\m khu\l jang sa io\k đei đơ\ng 200 tru\h 500 tr^u hlak jên lơ\m 1 sơnăm. Dang ei rim Khu\l [o# đo#i so apu\ng Di Linh hlôi tơ iung pơjing hlo\h 30 an^h jang mu\k drăm, tơgop hơnhăk hlo\h 2.400 ‘nu bơngai [o# đo#i so lơ\m khu\l đei tơdrong er^h sa sơđơ\ng, mu\k drăm u\nh hnam đei [o#h, pơdro\ng, u\nh hnam [o# đo#i so dơnu\h lăp pă 2%. {ok Hoàng Văn Cường, Kơdră che\p pơgơ\r Khu\l [o# đo#i so apu\ng Di Linh tơbăt, ư\h khan lăp lăng kơ jăp tru\h tơdrong ato\k tơ iung mu\k drăm mă lei rim bơngai lơ\m khu\l oei jang ‘lơ\ng bơ\ jang tơpôl, vang jang kơtang rim tơdrong jang kơ yuơ khu\l tơle\ch ăn, lơ\m au đei vang tơgop tơ iung pơjing hnam ‘mêm mơnat ăn bôl boăl lơ\m khu\l oei mơmat tat. “Bơngai lơ\m khu\l, dôm u\nh hnam đei [o#h vang chă tơra kon jên ăn an^h mong jên kơ khu\l nhen an^h mong jên tơ iung pơjing hnam ‘mêm mơnat bôl boăl, pơjing rơvơn ăn rim bơngai lơ\m khu\l po đei sơđơ\ng tơdrong er^h sa. Hơlêm rim bơngai lơ\m khu\l roi năr roi hơdrin jang sa, sơđơ\ng er^h sa”

          Kiơ\ đơ\ng [ok Phạm Duy Bình, Kơ ie\ng Kơdră Khu\l {o# đo#i so dêh char Lâm Đồng, gơnơm đei trong pơ pro\ jang hơdăh păng tơ jur tơdrong jang hrơ\p m^nh ‘măng ăn rim an^h khu\l tơring kơna bơ\ jang kiơ\ tôch ‘lơ\ng dôm tơdrong jang kơ Khu\l {o# đo#i so apu\ng Di Linh  hơnhăk đei hơ iă, lơ\m au kăl hlo\h ‘no\h tơdrong jang tơgu\m d^h băl xut xa pơngot rơve\t, hơdrin yak hlo\h tơnap tap, pơm pơdro\ng tro\ [lep.“Kăl pơma tru\h ‘no\h io\k đơ\ng mă đei pơ pro\ jang hơdăh păng tơle\ch hrơ\p m^nh ‘măng kơna dôm tơdrong jang kơ Khu\l {o# đo#i so apu\ng Di Linh hlôi io\k đei jơnei kơ jăp. Đơ\ng no\h tơgop lơ\m ato\k tơ iung mu\k drăm atu\m kơ tơring păng vang iung jang ‘lơ\ng tơdrong jang tơ jur dơnu\h te\nh koăng păng kơ jăp ‘lơ\ng”

          Atu\m hăm tơdrong jang ato\k tơ iung mu\k drăm, Khu\l {o# đo#i so apu\ng Di Linh oei tơ iung pơjing ‘lơ\ng 65 tơdrong jang chă pơro# hơ vơn lơ\m jang kiơ\ tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao. Rim sơnăm ling lang sơđơ\ng đei hlo\h 97% u\nh hnam lơ\m khu\l jing u\nh hnam oei sa ‘lơ\ng. 100% khu\l io\k đei jing khu\l rơgo\h ‘lơ\ng pran kơtang. Tơdrong io\k đei au đei [o#h hơdăh, Khu\l {o# đo#i so apu\ng Di Linh hlôi jang kiơ\ ‘lơ\ng sơnong jang po păng jơhngơ\m đon kơ bơngai {o# đo#i {ok Hô, tơgăl jing khu\l pơm ju\k yu\k trong hơlau lơ\m tơ iung pơjing pơlei pơla roi năr roi pơdro\ng ‘lơ\ng lie\m.

Bơngai ch^h: Quang Sáng

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt