VOV4.Bahnar - 45 sơnăm hlôi yak hlo\h, mă lei dôm tơdrong [lo\k hơdơ\r lơ\m jơhngơ\m đon, tơdrong jơnei t^h tên năr 30/4 ling lang jing jơhngơ\m pran pơtru\t kơtang, tơgu\m ăn rim jơhnơr đơ\ng ro\ng sa roi pran kơ jăp iăp kơtang lơ\m trong tơ iung pơjing, vei lăng Te\h đak. Hăm lơ kon pơlei kon kông Dak Nông, [lo\k hơdơ\r găh m^nh Tây Nguyên m^nh jơhngơ\m đon tơblăh ayăt ‘no\h jing tơdrong hưch hanh hơmanh bơnê, ư\h kơ lai yơ hiơt:

Lơ\m tơblăh ayăt Mi do\ng te\h đak, kon pơlei Tây Nguyên pơma atu\m, bơngai M’nông oei tơ\ dêh char Dak Nông măh yông năm tơ\ lơ hơn^h lơ\m bri vă er^h sa, adoi vang chă chơ pu\ pơdu\ phe [a, [rơ\m phao, tơgu\m [o# đo#i tơblăh ayăt. {ok Điểu N’Glơr (hơdrung M’Nông) oei tơ\ bon Bu Ndrung Lu, tơring Dăk Ndrung, apu\ng Dăk Song, dêh char Dak Nông tơroi tơbăt, mă đơ\ng tơnap tap, mă lei kon pơlei oei m^nh nơ\r [ơ\r đon kiơ\ đảng, kiơ\ ke\ch mang. Kơna, sơnăm 1975, mư\h kơtơ\ng ang tơring Tơring Pơbăh đei rơngei, te\h đak rơngei keh kong, bu bu jei chơt hơ iă ‘nă hal ngăl. “Lơ\m tim mă rơngei ‘no\h tơnap tap dêh, kơdau oei tơ\ lơ hơn^h vă kơ ‘nơp kơ [ôm [rơ\m, lơ\m mă no\h sơ\ ư\h kơ đei ‘năr ayơ khan hiôk hian [iơ\, prăt năr pơngơ\t ăn chă yông oei tơ\ nai đe\ch. Lơ\m mă kơtơ\ng ang tơblăh đei rơngei tơring Pơbăh năr 30/4/1975, ba hăm kon pơlei lơ\m bon chhôk hơ iă ‘nă hal tôch kơ dêh. Lơ\m mă no\h, pơ đ^ kon pơlei hăm [o# đo#i ke\ch mang đơ\ng lơ\m bri le\ch bro\k er^h sa hơdoi hăm kon pơlei, tơdrong mă blu\ng nhôn jang ‘no\h atu\m hăm [o# đo#i chă hơpuih hơmet pơlei, hnam, cho\h jang sa. {o# đo#i tơgu\m kon pơlei cho\h te\h pơtăm [um [lang, tưodrong er^h sa pă tơtăm găh [rơ\m phao bơih, mă đơ\ng oei tơnap tap mă lei jơhngơ\m đon pă đei tăr văr bơih”.

Sơnăm au hlôi hlo\h 70 sơnăm, [ok Y Tiêng (hơdrung M’Nông) oei tơ\ Bon R’Câp, tơring Nâm Nung, Krông Nô, dêh char Dak Nông oei [lo\k hơdơ\r dôm kheio ‘năr bơ\ jang tơgu\m [o# đo#i lơ\m tơring kăn kư\ ke\ch mang Nâm Nung. {ok tơroi: “Lơm chăl sơnăm tơblăh vang ba vang mơ\t lơ\m khu\l jo\h hơri, hơnơ\ng năm bơ\ jang păng năm pu\ [rơ\m, phe, [o\h ăn [o# đo#i lơ\m bri … Lơ\m mă no\h, tơblăh vang nei kơna hrơ\ng hreng [eơ\mphao j^ gơ gleng. Khu\l nhôn oei lơ\m bri vei lăng năng tông d^h băl tôch kơ dêh. Tru\h te\h đak rơngei ‘no\h nhôn bro\k tơ\ pơlei chă cho\h jang sa răh, vei lăng năng tông pơlei răh, ba oei hơnơ\ng vang jang ba ăn tơmam drăm, vang jang rim tơdrong jang ke\ch mang. Dang ei tơpl^h lơ bơih, trong jang che\p pơgơ\r kơ Te\h đak jei lăng tông nông gia kơ jăp tru\h kon pơlei păng rim bơngai vang jang ăn tơblăh vang sơ\. Kơ d^h ba đei io\k yua ăn ke\ch mang, vang năm tơblăh, đei te\h đak man ăn hnam au. Sơ\ tơdrong er6h sa kơ kon pơlei tôch tơnap tap, ư\h kơ đei hiôk hian nhen dang ei ôh, ư\h kơ măh tôm tơdrong, dang ei đei u\nh hơyu\h, radiô, đei hnam trương ho\k, hnam pơgang, trong nơnăm chă yơ yak tơ thu\r hiôk hian, kôn mon kon sau năm ho\k hiôk hian”.

Dôm sơnăm tơblăh vang hrang tơ [et do\h sơ\, kon pơlei Tây Nguyên vang chă pu\ ba phe sa [a so\ng, pu\ choe\n [rơ\m phao kơtoang, rong ôm kang [o# lơ\m tơring kăn kư\ ke\ch mang. Adoi đei lơ hơdru\h tơdăm vang mơ\t pơm [o# đo#i, vei lăng Te\h đak, vei lăng tơdrong oei sa sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp ăn pơlei pơla. {o# đo#i so Ma Yan- Y Wai oei tơ\ bon Dak Prí, tơring Nam Ndir, apu\ng Krông Nô, dêh char Dak Nông tơroi dơ\ng tơdrong jang po sơ\: “Sơnăm 1972, ba bơ\ jang tơ\ Dak Lăk, găh Quân khu 5. Lăp đơ\ng ro\ng te\h đak rơngei, ^nh vang jang vei lăng Gơng 14 kơ jăl Trong gre 14. Đơ\ng ro\ng no\h v^h hăm u\nh hnam oei tơ\ bon Dak Pr^, hơnơ\ng vang jang vei lăng năng tông tăp dăr tơring Nam Nung. &nh sơng io\k đei Mê đai Tơblăh vang dơ\ng mă 3. Lơ\m chăl sơnăm tơblăh vang, ^nh jang lơ\m khu\l pơtăm [um [lang, pơtăm hơ [o vă rong ‘me [o# đo#i. Găh dang ei ‘no\h ba j^ bơngai {o# đo#i so tơ\ tơring Nâm Ndir, găh jên khei ba hlôi đei te\h đak ăn sa jên tôm bơih”.

{o# đo#i so Y Đên Phê Pr^ (hơdrung M’nông, 40 sơnăm mơ\t jang Đảng) oei tơ\ tơring Nâm Nđir, apu\ng Krông Nô, dêh char Dak Nông ‘no\h blo\k tôch hơdăh lơ\m ‘măng nămn iung tơblăh sơ\: “Đơ\ng sơnăm 1969 tru\h sơnăm 1975 lơ\m dôm sơnăm ‘no\h tôch tơnap tap. Jơhngơ\m đon bơ\ jang đơ\ng Đảng păng {ok Hô, kon pơlei nhôn vang kơru\n jơhngơ\m bơ\ jang tơgu\m ăn tơblăh vang, mă kăl ‘măng iung tơblăh năr 9/3 sơnăm 1975 pơm rơngei ăn đức Lập. Đơ\ng ro\ng ‘no\h năr 10/3/1975, pơm rơngei Buôn ma Thuột. Nhôn tơ\ au dro\ nglo dro\ kăn, hơdru\h tơdăm đe kră ‘lơ\p ‘lo\ yak hơyo\h tơ\ hơnăp; hơdru\h tơdăm che\p phao tơblăh ayăt, hơdru\h tơdăm pu\ pơdu\ [rơ\m phao”. 

Bơngai ch^h: Đoắt – Y Sưng

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt