VOV4.Bahnar - Đ^ hlo\h 15 sơ năm ‘nâu, hơ nơ\ng mưh truh ‘năr 26/7 rim sơ năm, đ^ đăng kon pơ lei tơ\ plei Xuân Sơn, xăh Xuân Trường, plt Đà Lạt, dêh char Lâm Đồng vang ako\m tơ\ hnam hôp pơ lei vă so\h nhang [lo\k hơ dơ\r kơ dôm bơ ngai lôch tang te\h đak, băt bơ nê kơ đe linh j^ rơ ka, linh j^ jăn, Me\ Việt Nam nuih mơng, unh hnam, bơ ngai đei ko\ng hăm kăch mang.

Đơ\ng pơ gê hrôih, tơ\ hơ năp kơ [ang soi atu\m tơ\ plei Xuân Sơn, xăh Xuân Trường, pơ lei tơm (plt) Đà Lạt, đơ\ng kră truh tơ\ đe ‘lơ ‘lơ\p, hru\k hơ băn ao ‘lơ\ng, dơ\ng pơ re\ng tôch tơ păt vang mât so\h nhang [lo\k hơ dơ\r. Lơ\m khul bơ ngai năm so\h nhang đei Me\ Việt Nam nuih mơng Nguyễn Thị Nhứt, sơ năm ‘nâu đ^ 92 sơ năm bơih. Unh hnam me\ đei 3 ‘nu kon lôch tang te\h đak lơ\m dôm sơ năm 1970, 1971, 1972. Ku\m hăm jơ hngâm ơ\h sơ ‘ngon hiong kon hơ ‘lơ\p, klo me\ đei hơ yăt rôp phak hlo\h 10 sơ năm dơ\ng. Rim ‘măng so\h nhang [lo\k hơ dơ\r kơ đe linh lôch tang te\h đak, me\ tôch j^ jơ hngâm, mă lei ku\m [ôh hưch hanh yoa kơ dih kâu ku\m nhen klo păng kon hơ ‘lơ\p hlôi plang đ^ jơ hngâm ăn te\h đak, ăn hơ dre\ch hơ drung Việt Nam. 

“’Mêm kơ te\h đak ‘mơ\i mă năm tơ blăh hơ yăt, lôch tang tơ\ kơ drăn tơ blăh, ‘mêm kơ te\h đak ‘mơ\i mă chu hu\t hơ kâu, dang ei kon sâu athei pơm kiơ\, athei che\p vei tơ drong juăt ‘lơ\ng ‘no\h. Tơ drong arih kơ Me\ păng đe linh hlôi lôch tang te\h đak yoa tơ drong rơ ngei kơ hơ dre\ch hơ drung. Bơ ngai tơ\ âu kiơ\ kăch mang ngăl kơ na đe sư chu pu\ gleh hrat, hơ nat hơ not vă vei lăng te\h đak ăn kon sâu chăl đơ\ng ro\ng”.

Rup oei ‘lơ\p sơ\ kơ đe linh lôch tang te\h đak

Ku\m hăm unh hnam, kơ tum kơ to\ng ‘nho\ng o\h linh lôch tang te\h đak, đ^ đăng kon pơ lei tơ\ plei Xuân Sơn, xăh Xuân Trường, plt Đà Lạt (dêh char Lâm Đồng) hlôi drơ\ng 1 nơ\r rơih năr pơ gơ\r et soi hơ dai ăn đe linh lôch tang te\h đak lơ\m ‘năr 26/7 rim sơ năm. So\h nhang vă tơ [ôh jơ hngâm đon ‘mêm bơ nê tôch ai hăm dôm bơ ngai hlôi hu\t hơ kâu lôch tang yoa tơ drong arih xa rơ ngei ‘lơ\ng nhen hrei ‘nâu, mo\ Nguyễn Thị Như Hạnh tơ\ plei Xuân Sơn ku\m ‘me\h kon mon đơ\ng ro\ng ling lang che\p răk ko\ng tih tên âu:

 “Tơ drong pơ lei pơ gơ\r et soi hơ dai âu tôch g^t kăl. Tơ\ hnam, rim unh hnam ku\m pơ gơ\r et soi ăn đe linh lôch tang te\h đak. Mă lei mưh bơ\n pơ gơ\r et soi atu\m đ^ đăng kon pơ lei vang truh soi hai. Tơ drong ‘nâu mă 1 ‘no\h vă kon mon lơ\m pơ lei [ôh ‘nâu j^ năr et soi ăn dôm bơ ngai nuih mơng hlôi lôch tang ăn te\h đak. Mă 2 vă kon sâu che\p vei, [lo\k truh dôm unh hnam, đei đe [ok, đe [ă hlôi hu\t hơ kâu lôch tang ăn te\h đak.”

Plei Xuân Sơn, xăh Xuân Trường, plt Đà Lạt j^ tơ ring kăn kư\ kăch mang adrol sơ\ kơ dêh char Lâm Đồng. Plei hrei ‘nâu đei 232 unh hnam hăm vă je# 1.000 ‘nu bơ ngai mă lei đei truh 85% unh hnam, bơ ngai đei ko\ng hăm kăch mang. Dang ei kơ [ang soi atu\m kơ pơ lei oei soi kơ 135 ‘nu linh lôch tang te\h đak păng 17 ‘nu Me\ Việt Nam nuih mơng. ‘Nâu j^ dôm bơ ngai kơ tang, nuih mơng lơ\m tơ drong tơ blăh io\k rơ ngei ăn hơ dre\ch hơ drung, pơ jing đei 1 te\h đak kơ jăp ‘lơ\ng. Lơ\m kơ so# dôm um rup đei soi, hơ tol tơ\ hnam soi pơ lei đei lơ rup đe hơ io\k ‘nao 6, 7 sơ năm. {ok Nguyễn Đình Thuận-{ok pơ gơ\r plei Xuân Sơn tơ blang, ‘no\h j^ um rup oei ‘lơ\p sơ\ kơ đe linh lôch tang te\h đak.

“Adrol sơ\ tơ drong arih xa mơ mat tat, đe ‘nho\ng mưh ‘lo\ ‘no\h pơm [ô đo#i hloi, kơ na lăp đei đăi rup oei ‘lơ\p đơ\ng me\ [ă ph^n đe\ch. {ât ‘lo\, tơ dăm pă đei tom ph^n bơih, mưh đe ‘nho\ng lôch tang bơih unh hnam chă pơih dơ\ng um rup so tơ\ hnam vă hơ nhăk ming soi tơ\ âu. Kơ na đe ‘nho\ng lôch tang chăl ‘no\h mă lei rup soi ‘no\h ‘nao lăp 6, 7 sơ năm đe\ch”. 

Lơ\m xăh Xuân Trường đei 223 ‘nu linh lôch tang te\h đak, 156 unh hnam đei ko\ng hăm kăch mang. Dôm sơ năm âu ki, unh hnam linh lôch tang te\h đak, linh j^ rơ ka, j^ jăn, Me\ Việt Nam nuih mơng đei Đảng, te\h đak, kon pơ lei tơ gu\m tôch pơ ne\h. Dôm tơ drong tơ gu\m hăm bơ ngai đei ko\ng đei hơ met roi ‘lơ\ng păng bơ\ jang kiơ\ roi hơ iă. {ok Phạm Văn Dũng, Kơ dră MTTQ xăh Xuân Trường ăn tơ băt, tơ drong jang "Tơ gu\m ăn bơ ngai đei ko\ng" roi đunh roi jang ‘lơ\ng, đei yoa, jing tơ drong juăt ‘lơ\ng hơ iă lơ\m tơ drong arih xa kơ kon pơ lei tơ\ âu. Lơ\m xăh ưh pă đei unh hnam đei ko\ng, bơ ngai đei ko\ng yơ mơ mat tat:

“Rim sơ năm, Đảng păng te\h đak ku\m nhen tơ ring hơ nơ\ng tơ re\k truh tơ\ dôm unh hnam đei ko\ng. Tơ drong arih xa kơ unh hnam đei ko\ng sơ đơ\ng ‘lơ\ng, ưh đei unh hnam pơ ngot, unh hnam tơ nuh, vă je# tơ nuh, pă đei unh hnam mơ mat tat kiơ bơih. Dang ei, Đảng păng te\h đak oei vă hơ met ming hnam so hiăh hiok ăn dôm unh hnam đei ko\ng păng krao hơ vơn rim bơ ngai đei đon ‘lơ\ng, dôm an^h jang kơ pal vang tơ gu\m ăn unh hnam đei ko\ng vă tơ drong arih xa đe sư roi đunh roi to\k ‘lơ\ng”. 

Hăm jơ hngâm đon tôch s^t, jơ\p lơ\m te\h đak pơ gơ\r pơm lêh tơ băt 72 sơ năm Năr linh j^ rơ ka, linh lôch tang te\h đak, tơ\ plei Xuân Sơn, xăh Xuân Trường, plt Đà Lạt, dêh char Lâm Đồng ku\m pơ gơ\r lêh tih, vă [lo\k hơ dơ\r kơ đe linh lôch tang te\h đak hlôi hu\t hơ kâu yoa tơ drong rơ ngei kơ te\h đak. Tơ drong hơ nơ\ng pơ gơ\r lêh tơ băt âu hlôi đei plei Xuân Sơn che\p vei hlo\h 15 sơ năm âu ki, vă tơ [ôh jơ hngâm đon ‘mêm băt tôch ai hăm đe linh lôch tang te\h đak, đe linh j^ rơ ka, linh j^ jăn, bơ ngai đei ko\ng hăm kăch mang, atu\m hăm ‘no\h pơ tho tơ [ôh tơ drong juăt ‘mêm kơ te\h đak ăn rim jơ hnơr đơ\ng ro\ng kơnh.

Tuấn Anh: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\