VOV4.Bahnar - Đơ̆ng rŏng 10 sơnăm hơdrin, trŭh dang ei, ŭnh hnam mŏ Y Glar hăm ‘nhŏng A Dâu (hơdrung XơDang) tơ̆ tơring Sa Bình, apŭng Sa Thây, dêh char Kon Tum ư̆h khan lăp yak hlŏh dơnŭh hin, mă lei hlôi đei ƀô̆h. Đơ̆ng mir pơgar ksu, ƀum ƀlang păng rơmo, rong ka, ... mĭnh sơnăm ŭnh hnam jang sa iŏk đei trŭh kơ hrĕng trĭu hlak jên.

Rơnĕh sơnăm 1993 lơ̆m ŭnh hnam dơnŭh, adoi ‘nhŏng ŏh lơ dơ̆ng, kơna lăp hŏk đang lăm 9, mŏ Y Glar pơdơ̆h hŏk vă tơgŭm mĕ ƀă chă jang sa. Trŭh sơnăm 2011, Y Glar iŏk ŭnh om, klo sư ‘nŏh A Dâu păng đei mĕ ƀă ƀar păh asong 1 ha tĕh mir kông. Tơdrong erĭh sa tơ ƀơ̆p tôch mơmat tat. Sơnăm 2014, klo akăn mŏ đei kơdră tơring pơtho păng ăn tŏk iŏk jên đơ̆ng Hơnĭh mong jên Tơgŭm tơpôl hăm kon jên 30 trĭu hlak jên vă jang sa. Đơ̆ng kon jên au, klo akăn măr sư pơtăm 1 ha ksu păng răt 2 tŏ rơmo yŏng, 'ngoăih kơ ‘nŏh mơng tĕh đe 2 ha vă pơtăm ƀum ƀlang.

Gơnơm đơ̆ng jang kiơ̆ ƀlep kih thuơ̆t, 1 ha ksu kơ ŭnh hnam blŭh vơ̆ jing ‘lơ̆ng păng hlôi hơnhăk ăn đei iŏk yua kơ jăp. 2 tŏ rơmo hlôi chông đei 3 tŏ kon, klo akăn tĕch vă răt dơ̆ng 1 ha 5 sao tĕh pơtăm ƀum ƀlang, pơtăm ‘long tơƀăr. Trŭh dang ei, ŭnh hnam măr sư ư̆h khan lăp yak hlŏh dơnŭh hin mă lei oei đei ƀô̆h dơ̆ng. Đơ̆ng hơgăt tĕh ‘long ksu, ƀum ƀlang păng rong rơmo, rong tĕch ka… mĭnh sơnăm ŭnh hnam jang sa iŏk đei 100 trĭu hlak jên. Ư̆h khan lăp lơ lŏh đĕch ôh, khei ‘năr rơhơi, năr pơdơ̆h, klo akăn mŏ oei chă jang ăn kơ đe vă đei kon jên răt sa kơ ŭnh hnam. ‘Nao au, ŭnh hnam mŏ hlôi man đei hnam ‘lơ̆ng.

‘Nhŏng A Dâu tơbăt: Khei năr kơnh, klo akăn nhi gô hơnơ̆ng răt dơ̆ng tĕh vă jang sa păng tŏk iŏk jên đơ̆ng tĕh, atŭm hăm jên mong, tơplĭh 1 ha ƀum ƀlang vă pơtăm chehphe. Hrei au, klo akăn nhi hlôi vang hŏk pơ hrăm kih thuơ̆t pơtăm, vei lăng chehphe. ‘Nhŏng A Dâu tơroi akhan: Vă jang sa iŏk yua kơ jăp ‘nŏh kăl đei jơhngơ̆m đon hơdrin pơm pơdrŏng, ư̆h kơ lê̆ tơdrong pơngot rơvĕt hơnơ̆ng, băt găh khoa hŏk-kih thuơ̆t, băt chă mơ̆ng, hŏk pơhrăm đơ̆ng đe. ‘Ngoăih kơ ‘nŏh, kăl tơchĕng hơlen ‘long pơtăm ‘nŏh hăm lăp găh groi tĕh dăh mă ư̆h, găh kơ jă chă tĕch mơdro dang ei lơ liơ.

 Ư̆h khan lăp hơdrô̆ jang sa gơ̆h, mŏ Y Glar hăm ‘nhŏng A Dâu oei hơdroin hơdrin tơgŭm djru dôm ŭnh hnam tơnap tap lơ̆m pơlei. Rim sơnăm, pơjing tơdrong jang ăn đơ̆ng 3-4 ‘nu bơngai; chă pơtho ăn găh trong jang sa ăn rim bơngai.

Pơma tơbăt găh ŭnh hnam Y Glar păng ‘nhŏng A Dâu, ƀok Nguyễn Minh Thuận, Bí thư Đảng tơring Sa Bình, apŭng Sa Thầy, dêh char Kon Tum tơbăt: Măr sư ‘nŏh jing ŭnh hnam hơdrin yak hlŏh dơnŭh hin kơ tơring. Ư̆h khan lăp lơ lŏh đĕch ôh, klo akăn măr sư tôch tơnăp lơ̆m rim tơdrong jang mă tơring pơgơ̆r nhen plang ăn tĕh, vang iung jang pơm trong nơnăm tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao; jang kiơ̆ tơ iung pơjing ŭnh hnam gơ̆h găt, erĭh sa ‘lơ̆ng. Sơnăm 2020, ‘nau jĭ mĭnh lơ̆m dôm ŭnh hnam đei kơdră đảng, kơdră chĕp pơgơ̆r tơring pôk hơpăh, pôk pơ ư lơ̆m tơdrong jang “Đĭ đăng kon pơlei tơgoăt pôm nơ̆r ƀơ̆r đon tơ iung pơjing erĭh sa ‘lơ̆ng”.

Quốc Học chĭh iŏk đơ̆ng Ƀăo Kon Tum

Tơblơ̆ nơ̆r: Amazưt