VOV4.Bahnar - Um rup mu\k drăm kơ te\h đak sơ năm 2019 pơ tôch hăm đei [o#h mu\k drăm to\k tôch kơ ‘lơ\ng. An^h kơ tơ\ng ang păng tơ dra hơ drol mu\k drăm – tơ pôl te\h đak tơ dra hơ drol GDP đei 7,15%, ‘nâu j^ kơ so# to\k lơ hlo\h tơ dra hơ drol đơ\ng Khu\l kơ dră te\h đak 6,8% păng kơ so# pơ jao đơ\ng Kuôk ho#i (6,6 - 6,8%). Rim bơ ngai joăt jang mu\k drăm akhan, kơ so# mu\k drăm to\k sơ năm 2019 gô jing tơ drong ‘lơ\ng, pơm tơ drong hiôk hơ nơ\ng ăn sơ năm 2020, mư\h te\h đak bơ\n io\k jang pơm kơ dră kơ ASEAN păng te\h đak jang pơ lơ\h Jơ nu\m vei lăng sơ đơ\ng Liên hợp quốc, j^ tơ drong hiôk vă tơ ge\ch io\k tơ drong ‘lơ\ng pơ tru\t hơ to\k tơ iung mu\k drăm tơ pôl vă te\h đak roi ‘năr roi hơ to\k tơ iung kơ jăp hlo\h dơ\ng.  

Lăng găh mu\k drăm to\k kơ Việt Nam sơ năm 2019, lơ bơ ngai joăt jang mu\k drăm ch^h io\k hơ drin yak hlo\h đơ\ng Việt Nam, mă đơ\ng tơ drong tơ\ ‘ngoăih ư\h kơ hiôk, đei tơ pl^h ‘nao [ơm tru\h mu\k drăm Việt Nam mă loi ‘no\h j^ tơ drong pơ ma pơ jăh băl mơ dro sa đơ\ng Mi - Trung. Hơ dai hăm ‘no\h, tơ drong lơ\m te\h đak tơ [ơ\p ư\h kơ ‘lơ\ng [ơ\t j^ klak nhu\ng Châu Phi đei [o#h krê hơ mơt, to\ phang, [ơm kơ ne# đơ\ng to\ ‘mi kial tơ pl^h roi ‘năr roi kơ tang… Mă lei sơ năm 2019 oei jing sơ năm jơ nei kơ mu\k drăm Việt Nam tơ [o#h kiơ\ tơ drong jang đang păng jang đang yak hlo\h rim kơ so# hơ găt tơ le\ch ăn. Kiơ\ đơ\ng no\h, pơm đon lui đơ\ng an^h jang mơ dro sa păng kon pơ lei găh tơ drong sơ đơ\ng, trong jang hơ to\k tơ iung đơ\ng mu\k drăm.

Sơ năm 2019 ch^h io\k 1 tơ drong tôch kơ g^t kăl mư\h te\ch tơ le\ch lơ tơ mam đei kơ so# lơ dang 9 ti đô la. Tơ drong mơ dro sa pơ v^h pơ văn hơ nơ\ng io\k đei jo# pơ hlom dang 4,2 ti đô la, lơ hlo\h sơ năm 2018. Mă loi ‘no\h te\ch tơ le\ch ka hơ dang păng ‘nhot, [um, plei ‘long tơ\ te\h đak đe io\k đei kơ so# to\k ‘lơ\ng. Bơ ngai joăt jang mu\k drăm Ngô Trí Long hơ len lăng: Sơ năm 2019 mu\k drăm t^h hơ nơ\ng sơ đơ\ng, 2 sơ năm hơ nơ\ng bơ\n jang đang yak hlo\h kơ so# hơ găt păng lơ\m sơ năm ‘nâu 5 tơ drong hơ găt yak hlo\h kơ so#, te\ch tơ le\ch răt tơ mơ\t tơ\ te\h đak đe to\k lơ hlo\h 500 ti đô la – ‘nâu j^ tơ drong pơ\ih tôch kơ t^h, găh sơng đei tơ mơ\t jên jang ku\m tôch kơ lơ, găh tơ drong tơ pôl hơ met pơ ‘lơ\ng tơ drong jang sa ăn kơ bơ ngai jang, hơ met ming ‘lơ\ng tơ drong ar^h sa. ‘Nâu j^ dôm tơ drong hơ dăh.

Kiơ\ lơ\m hơ len lăng rim tơ drong tơm [ơm tru\h an^h te\ch mơ dro lơ\m sơ năm 2020, lơ nơ\r tơ gop tơ [o#h tơ drong hơ iă mu\k drăm Việt Nam hơ nơ\ng sơ đơ\ng păng tơ roi tơ băt hơ drol to\k đơ\ng 6,8-7%, hơ to\k kơ jă lơ lơ\m sơ năm 3,2 -3,5%. Tơ ring jang kơ d^h oei hơ nơ\ng jing tơ drong ‘lơ\ng ăn tơ drong hơ to\k tơ iung mu\k drăm. Bơ ngai joăt jang mu\k drăm Nguyễn Minh Phong tơ dra hơ drol, sơ năm 2020, mu\k drăm Việt Nam hơ nơ\ng kơ to\k păng an^h te\ch mơ dro sa gô đei tơ le\ch jang 1 trong pran kơ tang, hơ drin hlo\h đơ\ng rim kơ dră, rim an^h jang. Đơ\ng no\h, pơm tơ drong ‘lơ\ng păng hiôk ăn tơ pôl jang mơ dro sa hơ to\k tơ iung. Lơ\m sơ năm 2020 gơ nang đơ\ng 1,2 tơ drong tơm nhen: pơ ma pơ jăh băl găh mơ dro sa đơ\ng Mi - Trung hlôi tơ jur tơ drong kơ hret pơm hơ to\k đon lui tơ mơ\t jên jang mơ dro sa. Jăl II sơ năm 2020 gô k^ jang hơ dai tơ mơ\t jên jang jơ\p lơ\m tơ ring, tơ drong tơ mơ\t jên jang mơ dro sa lơ\m tơ doă gru\p ASEAN to\k [iơ\; tơ drong tơ pl^h đơ\ng rim an^h jang mơ dro sa FDI đơ\ng sơ năm 2019 tru\h sơ năm 2020 gô sơ đơ\ng lơ\m te\ch mơ dro. Mă loi ‘no\h, sơ năm 2020 ‘no\h j^ tơ drong hop ako\m gô pơ gơ\r jang, dôm tơ drong hơ met an^h tơ mơ\t jên jang te\ch mơ dro gô đei tơ le\ch jang 1 trong pran kơ tang păng hơ drin hlo\h dơ\ng, nhôn akhan ‘nâu j^ tơ drong tôch kơ g^t kăl.

Mă kăl ‘no\h, yak lơ\m sơ năm 2020 [ơ\t te\h đak bơ\n pơ tơm io\k hơ năp jang pơm kơ dră ASEAN, Việt Nam gô tơ ge\ch io\k đei lơ tơ drong hiôk vă pơ tru\t hơ to\k tơ iung. Tơ drong mơ\t jang hơ dai đơ\ng Việt Nam lơ\m tơ pôl mu\k drăm ASEAN gô roi ‘năr roi g^t kăl hlo\h, lơ\m no\h gô tơ ge\ch io\k thim an^h te\ch  mơ dro ASEAN ku\m nhen rim te\h đak ASEAN lăng Việt Nam j^ 1 ‘măng le\ch tơ\ apu\ng ple\nh te\h tơ\ ‘ngoăih tơ ring, mă ‘no\h j^ Trung Quốc, EU. Tơ drong jang pơm kơ dră ASEAN păng te\h đak jang pơ lơ\h lơ\m Jơ nu\m vei lăng sơ đơ\ng  Liên Hợp quốc (Lơ\m no\h tơ drong jang pơm kơ dră Jơ nu\m vei lăng sơ đơ\ng Liên Hợp quốc lơ\m khei 1/2020) gô tơ gu\m ăn hơ to\k tơ iung mu\k drăm, hơ to\k an^h dơ\ng jang tơ bôl ăn Việt Nam. Bơ ngai joăt jang mu\k drăm Cấn Văn Lực akhan, tơ drong hơ găt mu\k drăm Việt Nam to\k sơ năm 2020 dang 6,8% ‘no\h j^ ‘lơ\ng: Đei 3 tơ drong ‘lơ\ng ăn mu\k drăm to\k sơ năm 2020 ‘no\h j^ te\ch tơ le\ch tơ\ te\h đak đe lơ, tơ che\ng hơ drol to\k 9%; tơ mơ\t jên jang te\h đak đe (FDI) hơ nơ\ng jing an^h hơ dăh yua đơ\ng hơ met jên tơ mơ\t jang, mă loi ‘no\h j^ hơ met jên tơ mơ\t jên jang đơ\ng Hồng Kông păng Trung Quốc to\k lơ; mu\k drăm kơ d^h jên tơ mơ\t jang sơ năm tru\h gô ‘lơ\ng yua kơ jên tơ mơ\t jang kơ d^h to\k dang 17%. Hơ to\k kơ jă ‘no\h 3,2-3,3% pơ têng hăm sơ năm 2002.

Sơ năm 2020 j^ sơ năm pơ tôch jăl jang 5 sơ năm hăm kơ so# to\k GDP tơ che\ng hơ drol dang 6,84% m^nh sơ năm ( io\k đei tơ dỏng hơ găt 6,5-7% đơ\ng trong tơ le\ch jang 2016-2020 hlôi tơ le\ch ăn), hơ dai hăm pơm tơ drong ‘lơ\ng ăn tơ drong jang hơ to\k tơ iung mu\k drăm – tơ pôl 5 sơ năm 2021-2025 păng tơ drong jang 10 sơ năm 2021-2030. Mă lei, rim bơ ngai joăt jang mu\k drăm akhan, vă jang đang ‘lơ\ng rim tơ drong hơ găt te\ch ăn kơ rim sơ năm đơ\ng ro\ng dơ\ng athei đei đon hơ drin jang ‘lơ\ng, hơ drin t^h, bơ\ jang kơ tang đơ\ng găh khu\l kơ dră te\h đak, rim an^h jang, rim tơ ring ku\m nhen đ^ đăng tơ pôl vang mơ\t jang kơ tang vă pơ jing te\h đak Việt Nam roi ‘năr roi hơ to\k tơ iung tơ găl hăm bôl buăl jơ\p apu\ng ple\nh te\h.

            Nguyễn Hằng: Ch^h

          Thuem: Tơ blơ\