VOV4.Bahnar - Khul tôn ching chêng kơ pơlei Ko\ Siêr, phường Tân Lập, plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Dak Lak đei [ok Ama Kim đei băt truh ưh kơ adro# yuơ tơdrong rơgei gơh reh truh 14 kơloăi bro\ mă kơdih po oei gơh chă bơ\ bro\ kon kông. {ok kră đ^ hnưr erih tơguăt hăm bro\ hri kon kông, hơnơ\ng’meh vă joh ayo\ noh gô đei pơ djoi, vă jơva ching chêng, jơva ‘lal hlôm kơ bngai Êđê  oei bang hơnơ\ng đe\ch…

Jơva brông bro\ng nhen le\ nơ\r xem kwei mling (xem pơleo) axi krao boăl ăh pơyan to# phang. Noh jing jơva tap đing tăk tar đơ\ng [ok  [ă Kim tơ\ pơlei Ko\ Siêr, phường Tân Lập, plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Dak Lak. Hăm kon pơlei Ko\ Siêr, jơva mă âu hlôi juăt jue. Kon pơlei akhan: truh jơ Ama Kim pơhrăm tôn chêng, hlôm ‘lal bơih. Păng đơ\ng noh khul yă [ok, hơ ioh, tơdăm ‘nao tih năm truh, oei tăp dăr [ok tơmơ\ng [ok hlôm ‘lal. {ă Bran, jang lơ\m khul tôn chêng pơlei Ko\ Siêr, hnam tơje# hăm hnam [ok [ă Kim tơroi: {ă Kim pơ ‘nam chă pơhrăm hlôm bơ\n ‘lal păng [ok hlôm hiôk dêh. Dôm [ai chêng yuơ kơdih po [ok pơcheh noh rim bngai lơ\m pơlei lăp tơmơ\ng. Lơ\m khul tôn chêng nhôn, [ok noh jing bngai tôn rơgei hloh. Rim kxơ\ [ok adoi tơ oei tơ\ pra hnam pơhrămhlôm đing buôt, đing kliă, đing tăk tar, đing năm, đang kơ noh tôn chêng dơ\ng.

{ă Kim pơhrăm tôn chêng, hlôm ‘lal đơ\ng 13-14 xơnăm. {ơ\t doh, [ok hơnơ\ng kiơ\ mih ma vă chă pơhrăm tôn chêng lơ\m rim ‘măng et xa kơ pơlei pơla. {ôh đe xư hru\k ao k’teh, văr tơpen guăng ‘lơ\ng, [ok lăp kơ đon. Đơ\ng noh, [ok pơkăp kho\m mă pơhrăm tôn chêng. Mă blu\ng, đe tôn chêng, [ok tơ oei tơje#, che\p ‘long tôn kho\k kho\k kiơ\ tơdra. Đunh kơ noh, [ok kơdih gơh chă tôn kiơ\ tơdra dôm [ai chêng. {ă Kim tơroi: Inh pơhrăm tôn chêng yuơ inh lăp kơ tơdra chêng kon kông po. {ơ\t kơtơ\ng jơva chêng noh jơhngơ\m inh [rơ [rơ\k chrih chrai. Pơhrăm tôn chêng noh tơnap dêh. Măh hiong 5-6 xơnăm ‘mơ\i pơtơm kloh kle\ch. Ba chă pơhrăm [oi đe noh roi tơnap hloh dơ\ng. Ba tôn ră, mă lei kiơ\ ưh kơ tom, tôn ưh kơ tro\. ưh kơ hơbe\ch noh ưh kơ gơh tôn ôh.

Truh dang ei, to\k 70 xơnăm bơih, găn ga lơ tơdrong et xa kơ pơlei pơla, [ok ưh kơ adro# băt tôn chêng mă oei gơh chă reh bơ\n 14 kơloăi bro\ kon kông  Tây Nguyên. Ưh kơ adro# tôn chêng lơ\m khei et xa mă pơdăh lơ\m lơ ‘măng ako\m joh ayo\ lơ\m teh đak. {ok kơdih oei chă hơlen ho\k pơm tơle\ch lơ bro\ kon kông phara băl. Tơm phat, pơle păng plui, đơ\ng tơpang ti kơ bngai rơgei âu hlôi đei jing tơmam nai, jing he# bro\ ‘lơ\ng kơ măt lăng, ăh hlôm dăh mă tôn noh măh ang ja#p jang tơring bri kông Tây Nguyên. {ă Kim chơt hơ iă tơroi: Bro\ inh noh po inh kơdih chă bơ\. Nhen đing buôt đing kliă, đing tăk tar, đing năm, chêng kong, chêng kram ‘nâu nai hia... Lơ\m noh đing buôt noh [ônh bơ\ hloh, oei chêng noh tơnap kơ bơ\ hloh. Nhen đing tăk tar âu, inh bơ\ [ar pêng ‘măng đang kơ che\p hlôm hơlen lăng. Mưh tơdra tam mă ang noh inh năm ho\k hơlen đơ\ng bngai mă hlôi băt kloh kle\ch hloh vă chă bơ\.

Khei năr găn ga, tơdra chêng, ‘lal nhen le\ hram lơ\m đon bơnôh, hơkâu jăn [ok. Păng đơ\ng noh, lơ tơdra đei bang lơ\m kơ\l [ơ\t rim ‘măng [ôh tơdrong kiơ noh. {ôh khul mơlôh lơ\m pơlei chă thông, [ok tôn minh [ai chêng hơ iă hiôk kơ đon. Kơtơ\ng nơ\r nhâm ơh ol đơ\ng bngai yơ noh, [ok hlôm minh [ai he\l kơ đon. {ôh hơdăh tơdăm gleh lap đơ\ng ro\ng kơ jang mir bro\k tơ\ hnam, [ok reh bro\ nhen kơ nơ\r hơlêm akhan, tơdrong hrat kơnh adoi hloh, jơnap ph^ tơto\ kơnh gô truh....

Jơva ching chêng, ‘lal hlôm kơ [ok hơnơ\ng thoi noh ang bang ling lang, le\ch hloi ‘ngoaih kơ pơlei, le\ch hloh kơ xơlam teh truh hăm bôl boăl tơ\ dôm tơring teh nai. Pơmai H Ngộ, xâu drăkăn [ok akhan: {ok inh tôn chêng hlôm ‘lal rơgei dêh. {ok inh hlôi năm pơdăh tơ\ lơ tơring lơ\m teh đak bơ\n nhen Sài Gòn, Sóc Trăng, Hà Nội. Pho\ [ok năm pơdăh tơ\ teh đak đe hloi nhen Phlăng, Anh, Đức, Đan Mạch, Campuchia…. lơ tơring dêh. {ok inh adoi năm pơlong reh bro\ kon kông păng đei jơnei mêđai măh găh tơdra kon kông. {ok đei xkơ\t hơnăn, bngai rơgei kloh kle\ch găh tơdrong hri kon kông mă nơ\r Yuăn krao nghệ nhân dân gian ăh xơnăm 2007.

{ă Kim đ^ hnưr erih tơguăt hăm bro\ kon kông. ‘Lo\ xơnăm bơih, mă [ok hơnơ\ng ‘meh vă đei bngai pơ djoi tơdrong mă âu. 5 ‘nu kon dro\ nglo [ok đơ\ng oei ‘la#p duh đei [ok pơtho tôn chêng mă lei ưh kơ đei bu kiơ\ truh tôch. {ă Kim tơroi: Lu xư adoi pơhrăm tôn chêng mơ\n. Pho\ gơh chă tôn pho\ ưh. Xơ\ noh băt tôn ră mă lei năm jang noh adoi hu\t hloi. Nhen [ă Kok duh gơh tôn chêng mơ\n. Mă lei năm jang bơih noh ưh kơ đei năm kiơ\ inh chă pơdăh tơ\ âu tơ\ to ôh. Tôn chêng dang ei duh ưh kơ băt yao. Khul mơlôh hrei âu noh ưh kơ đei bu gơh tôn chêng. Đe xư ‘meh pơhrăm, inh ‘meh pơtho ră mă lei ưh kơ đei anih vă chă pơtho. Yuơ noh mă inh ‘meh kdră pơlei ako\m khul kon xâu, noh inh mă gơh pơtho ăn đe xư. Vă kon xâu băt tôn chêng, joh ayo\ juăt jue mă yă [ok răk ăn oei ang bang hơnơ\ng.

Lơ\m hnam kjung ăh kơ\l đak glung êa Kênh, rim kơ năr ang bang jơva ‘lal păng đing tăk tar đơ\ng [ok [ă Kim, nhen vă pơtruh minh tơdrong hơpơi kơche\ng đơ\ng bngai ‘lo\ âu hrâu hăm hơyuh kial vă pơtho akhan ăn kon xâu...

Lan chih păng rapor