VOV4.Bahnar - Tơguăt hăm jơva bro\, nơ\r hri păng tơdra hơxuang kơ bngai
Thái, hơnơ\ng pơngơ\t kơ đon hăm tơdrong vei răk
tơ[ăk mong rim kjă kăp g^t kơ hdrung hdre\ch po, [ok âu noh Nông Văn Nhay, xăh
Mường So, apu\ng Phong Thổ, dêh char Lai Châu. Lơ\m 60 xơnăm kơ âu, hăm tơdrong
lăp kơ po, [ok Nông Văn Nhay hơnơ\ng kơche\ng lơ\m tơdrong jang bơ\ bro\ tính
tẩu păng răk vei ăn hnưr kon xâu ning nai kơnh.
Đơ\ng 13 xơnăm, [ok Nông Văn Nhay hlôi băt reh bro\, hri păng bơ\
bro\ tính tẩu. Kiơ\ dôm xơnăm pơm jang lơ\m anih joh ayo\, truh xơnăm ăh xơnăm
pơdơh hưu, [ok hơnơ\ng oei pơngơ\t kơ đon hăm tơdrong vei răk păng ato\k
tơdrong joh ayo\ Thái duh nhen răk vei đei tơdra bro\ tính tẩu. Kiơ\ kơ [ok, vă
gơh reh bro\ âu duh athei đei tơdrong rơgei kơdih. Mă kăl, mưh đei rơneh tih
vơ\ tơ\ hơgăt teh păng nhă đak glung Mường So noh hăp hram tenh hloh. Bngai
ho\k hơbe\ch tenh noh adoi măh truh 7 xơnăm ‘mơ\i mă gơh reh bro\ âu, oei bơ\
bro\ noh đunh hloh dơ\ng, athei hlôh vao kloh kle\ch, tơdrong hlôh vao găh
tơdra hri. {ok Nông Văn Nhay ăn tơbăt: (Bro\
âu đei 3 chăl, tơkhoă tăng tơlei bro\ noh mă mônh, gơ\r bro\ noh mă 2 păng plei
plui pơre bro\ noh mă 3. Bngai Thái [ak đei bro\ tính tẩu phara kăp g^t hloh)
Dôm xơnăm tơje# âu, yuơ tơdrong ato\k găh pơdro xa, lơ kơloăi um
ru\p joh ayo\ đơ\ng ‘ngoaih lang xă truh tơring noh bro\ tính tẩu duh hiơt
hiong mơ\n. Hơdruh tơdăm pă đei ho\k reh bro\ păng hri then kră xơ\ bơih, kxo#
bngai ‘lo\ kră tơklep băt reh bro\ oei pă to\ xe\t đe\ch. Đơ\ng tơdrong mă noh
ăn [ôh, ăh xơnăm 2007, [ok Nhay hlôi apinh jơnu\m pơgơ\r tơring pơih lăm pơtho
ăn 20 ‘nu kiơ\ ho\k reh bro\ tính tẩu yuơ kơdih po [ok axong jên vă pơtho. Truh
dang ei [ok hlôi pơih đei 3 lăm ho\k hăm vă je# 90 ‘nu bngai kiơ\ ho\k. ‘Ngoaih
pơtho reh bro\, [ok oei pơtho hri then, hơxuang tơdra kră xơ\ kơ bngai Thái hăm
32 tơdra lơ\m noh kăp g^t nhen: tơdra hơxuang đoăn, hơxuang xòe, hơxuang kơn….
Tơ\ 11 pơlei kơ xăh Mường So dang ei adoi đei khul joh hri kơ bngai Thái, che\p
vei dôm um ru\p ako\m joha yo\, lơ\m noh tơdrong yua bro\ kon kông tơ\ lăm ho\k
yuơ [ok Nhay pơih đei kon pơlei io\k yua kloh kle\ch. {ok Nông Văn Nhay tơroi: ({ok inh xơ\ noh bngai bơ\ bro\ păng reh
bro\ tính tẩu rơgei, đơ\ng ro\ng kơ noh pơtho ăn [ă inh păng truh tơ\ hnưr inh
hloi. Dang ei inh oei pơtho ăn kon xâu inh dơ\ng. Bro\ tính tẩu ưh kơ đei hiôk
pơhrăm reh, mưh lei hăm đon bơnôh lăp tơguăt pơ ‘nam ho\k noh gô gơh đe\ch hă.
Bngai yơ ưh kơ lăp noh duh ưh kơ lai yơ gơh reh bro\ âu ôh)
Pơtho reh bro\ tơnap ră mă lei bơ\ bro\ tính tẩu noh oei tơnap
hloh dơ\ng. Tơ\ Phong Thổ dang ei, [ok Nhay hơbo\ jing bngai adro# gơh bơ\ bro\
tính tẩu mă ăh jơva bro\ ang noh rơdu, brông vang vơng kơ tơdra bri kông Tây
Bắc. Minh ‘nu bơ\ bro\ rơgei, ‘ngoaih kơ tơpang ti hơbe\ch hơbal noh oei kăl
đei tơdrong băt vao găh tơdra hri, lơ xơnăm hlôh vao găh reh bro\, mưh ưh noh
ưh kơ gơh chă bơ\ bro\ ôh, reh bro\ adoi ưh kơ đei tơdra vơch ôh. Vă bơ\ keh
‘lơ\ng bro\ tính tẩu, noh ăh pơtơm mă blu\ng athei rơih đei plei plui d^l v^l
hơpôm ‘lơ\ng, kăt plui păh ai đe\ch, kôih rơgoh xe\ch lơ\m lăm plui đang kơ noh
xơ\k kro lơ\m [ar pêng năr. Plui bro\ noh đei krao (má tính tẩu), ăh klo\ng
koer 4 pơlôh vă ăn tơdra hăp gơh hơto\ băl. Ăh măt tơmăn bro (tép tính) koer 2
to\ pơlôh ie\ vă tơdra gơh re jing nơ\r đe hơnơ\ng bơ\ hăm tơ\r ‘long tơdap.
Gơ\r bro\ (căn tính) bơ\ hăm tơ\r rơmuơn đei chrăh pơro\ mă kơnhă. Tơkhoă tăng
tơlei bro\ (mlang tính) noh đe io\k hơke kơpô kră vă khoă tăng tơlei đei kơmâu
găm kơnhă, ăh tăng tơlei bro\ noh đei tơdra tro\ [lep păng hiôk hloh.
{ok to\k 75 xơnăm bơih, jơhngơ\m jăn pă gan grăng, [ok Nông Văn Nhay duh oei kơche\ng hơnơ\ng kơlih tam mă đei bngai yơ gơh bơ\ bro\ tính hăm tơdra hiôk [lep kơ joh ayo\ bngai Thái nhen [ok. Hăm [ok. bro\ tính tẩu noh boăl juăt, jing joh ayo\ Thái hơnơ\ng hram ling lang lơ\m đon bơnôh klak klơm. Tơdrong mă [ok ‘meh vă tih hloh dang ei noh io\k đei tơdrong tơre\k tơgu\m đơ\ng teh đak, axong jang vei răk tơ[ăk mong păng ato\k joh ayo\ bngai Thái lơ\m noh đei hloi bro\ tính tẩu; hơdruh tơdăm noh tơguăt hloh dơ\ng truh tơdrong răk vei joh ayo\ kon kông po, chơ chă đei bngai tơpă tơklep lu\ lăp vă [ok dăh pơtho tơroh ăn tơdrong jang juăt joe âu. (Lan tơblơ\ nơ\r Bahnar)
Viết bình luận