VOV4.Bahnar - “Dro\ kăn tiến sĩ kơ pơ lei pơ la” ‘no\h j^ hơ năn đei lơ bơ ngai ‘mêm kơ eng păng ‘măn kơ Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông, Kơ dră vei lăng  Bộ môn Ngữ văn khoa Sư phạm, pơm hloi Pho\ kơ dră vei lăng an^h jang Khoa học xã hội păng Nhân văn Tây Nguyên, hnam trưng Đại học Tây Nguyên. Hăm dôm tơ drong vang tơ gop lơ\m tơ drong jang tơ che\ng hơ len jo\h ayo\ kơ rim hơ dre\ch kon kông, mă loi ‘no\h j^ jo\h ayo\ bơ ngai Êđê păng rim hơ dre\ch kon kông nai tơ\ Tây Nguyên, tiến sĩ Tuyết Nhung hlôi vang tơ gop hơ nhăk dôm tơ drong kăp g^t jo\h ayo\ kơ hơ dre\ch kon kông tru\h hăm tơ pôl minh trong hơ dăh hlo\h, tôm hlo\h [iơ\. ‘Nâu ku\m jing tơ drong hơ drin đơ\ng mo\ lơ\m tơ drong vei răk păng tơ [a\k mong dôm tơ drong kăp g^t găh jo\h ayo\ âu. {lep lơ\m năr apu\ng ple\nh te\h kơ bơ ngai dro\ kăn 8-3, bơ\n vang mơ\ng ‘măng pơ ma dơ nu\h hăm Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông, vă hlo#h dơ\ng găh dôm tơ drong hơ drin đơ\ng 1 ‘nu bơ ngai dro\ kăn Êđê [e\nh jơ hngơ\m hơ drin păng jơ nei lơ\m tơ drong ar^h sa ‘nao.

Ap^nh kơ ku\h kơ ^h TS. Tuyết Nhung, lăng dơ\ng tơ drong jang păng dôm tơ drong hlôi jang đei lơ\m sơ năm 2015, tơ drong kiơ pơm ăn kơ ^h [lo\k de#h hlo\h?

TS Tuyết Nhung: Sơ năm 2015, ^nh ku\m jang tôch kơ lơ tơ drong, hơ dai hăm tơ drong jang pơ tho pơ hrăm tơ\ hnam trưng Đại học Tây Nguyên ‘no\h ^nh oei vei lăng 1,2 tơ drong jang [ơm tru\h tơ che\ng hơ len găh jo\h yo\ kon kông nhôn. {lo\k de#h ‘no\h j^ tơ drong ^nh ku\m hăm nghệ nhân Võ Văn Hải hlôi ch^h đei 1 kơ sâp hla ar hăm tơ\r tơ roi găh tơ drong ar^h, tơ drong jang đơ\ng [ok thây pơ tho Y Jut H Wing, đơ\ng tơ drong pơ tho pơ hrăm păng pơ jing chư Ê Đê ku\m nhen tơ drong [ok thây vang bơ\ jang kach mang. {ok thây Y Jut H Wing ‘no\h j^ bơ ngai hlôi pơ jing chư ch^h nơ\r Ê Đê sơ đơ\ng oei đei yua kle\p tru\h hrei ‘nâu. Tru\h dang ei kơ sâp hla ar đ^ ch^h đang bơ\ih, ‘no\h j^ 1 hla ar g^t kăl, đei ch^h hăm 4 nơ\r: Êđê, Yuăn, Phalăng, Anh. Lơ\m no\h ch^h tôm hơ năn, hơ dre\ch, pơ lei, u\nh hnam păng kơ d^h kâu [ok thây Y Jut H Wing  ku\m nhen dôm tơ drong [ok thây ‘me\h vă, pơ tru\h hăm kon pơ lei bơ\n kiơ\ lơ\m chư ch^h.

Đei băt ‘no\h kơ sâp hla ar ^h ‘nao tơ roi tru\h hlôi đei tơ băt hơ dăh păng tơ [o#h ăn tơ pôl  [ơ\t khei 11 sơ năm 2015. Yua đơ\ng yơ mă ^h pơ jing đei đon tơ che\ng vă ch^h kơ sâp hla ar âu?

TS Tuyết Nhung:  Đơ\ng sơ\ bơ\ih, ku\m đei lơ hnam trưng rim jăl io\k hơ năn [ok thây Y Jut, jo# hloi trong ku\m đei io\k kiơ\ hơ năn [ok thây, mă lei tam mă đei hơ năn , kơ to\ng tôm. {ơ\t mă, hăm lơ bơ ngai nu\ih mơng nai đ^ đăng adoi đei io\k hơ năn kơ to\ng tôm. Kơ l^h thoi no\h nhôn ‘me\h vă tơ iung ming dơ\ng hơ năn, kơ to\ng tôm đơ\ng dôm bơ ngai nhen [ok thây Y Jut, io\k dơ\ng hơ năn krao kơ to\ng hlôi đei me\ [a\ chă ăn đơ\ng ‘nao rơ ne\h. Mă 2 dơ\ng, vă kơ đ^ đăng jơ hnơr mơ lo#h păng rim jơ hnơr kon pơ lei to\k bo\k ar^h sa lơ\m groi te\h Tây Nguyên âu [o#h đei dôm tơ drong plang jơ hngơ\m đơ\ng [ok Y Jut hăm te\h đak bơ\n, hơ dre\ch hơ dru\ng bơ\n ku\m nhen dôm tơ drong ‘me\h vă [ok thây hơ me\ng tru\h hăm rim jơ hnơr lăng kiơ\ dôm chư ch^h mă [ok thây hlôi pơ sư\ ăn.

& ăh, jing 1 tơ drong jang tôch kơ ‘lơ\ng tơ pă ư\h deh. Đei băt, dang ei, ‘ngoăih kơ vang pơ tho ho\k tơ\ hnam trưng Đại học Tây Nguyên, TS Tuyết Nhung buôn krông oei jing tơ drong jang tơ che\ng hơ len găh jo\h ayo\, tơ che\ng hơ len hlom găh tơ drong jo\h ayo\ kon kông lơ\m tơ ring, mă loi ‘no\h j^ jo\h ayo\ bơ ngai Êđê. Yua kơ liơ ^h rơ\ih tơ che\ng hơ len găh tơ drong ‘nâu ?

TS Tuyết Nhung: Lơ\m khei ‘năr mơ\t jang hơ dai hrei ‘nâu, lơ tơ drong ‘lơ\ng hơ iă găh jo\h ayo\ kơ rim hơ dre\ch hơ dru\ng, mă loi ‘no\h j^ hơ dre\ch kon kông lơ\m tơ ring to\k bo\k roi năr roi hiong răh, jo# hloi jơ hnơr mơ lo#h dang ei vă hiơt đ^ bơ\ih, ư\h pă vei răk lơ dơ\ng bơ\ih. Kơ l^h thoi no\h ^nh tôch kơ ‘me\h pôk hơ to\k dôm tơ drong kăp g^t găh jo\h ayo\ kơ hơ dre\ch hơ dru\ng nhôn vă kơ dôm tơ drong kăp g^t ‘no\h đei hơ dăh hlo\h [iơ\ păng đei lơ bơ ngai băt tru\h hlo\h [iơ\. Kơ l^h thoi no\h ^nh rơ\ih yak hlom lơ\m tơ drong jang tơ che\ng hơ len jo\h ayo\, ‘nâu j^ dôm tơ drong kăp g^t tơm, kăl kơ đei vei răk, jing tơm a kơ tum kơ to\ng đơ\ng me\ [a\ yă [ok bơ\n sơ\, tôch kơ kăl đei vei răk păng tơ [a\k mong, kăl đei pôk hơ to\k lơ\m pơ đ^ đon tơ che\ng, trong jang păng lơ\m trong ar^h sa rim năr đơ\ng rim ‘nu bơ\n, mă loi ‘no\h j^ hăm jơ hnơr mơ lo#h hrei ‘nâu.

Lơ\m kơ plăh tơ che\ng hơ len găh jo\h ayo\, mă loi loi ‘no\h j^ jo’h ayo\ Ê Đê, tơ drong kiơ pơm ăn kơ ^h bơ ngơ\t lơ hlo\h?

TS Tuyết Nhung: Kiơ\ kơ nhôn tơ che\ng hơ len păng [o#h akhan, hăm rim u\nh hnam, rim pơ lei pơ la mă oei vei răk đei dôm khôi joăt kră sơ\ đơ\ng tơ pôl ‘no\h tơ drong ar^h sa đơ\ng đe sư tôch kơ ‘lơ\ng, băt ‘mêm păng ar^h sa rơ hau hăm rim ‘nu bơ ngai jum dăr. Oei tơ\ dôm tơ ring mă khôi joăt ư\h pă đei pơm kiơ\ dăh mă ư\h đei vei răk ‘no\h rim jơ hnơr, mă loi ‘no\h j^ jơ hnơr mơ lo#h tôch kơ [ônh pơm glăi lơ\m dôm tơ drong tơ chơ\t đei kơ\m kang, [ơ\t lăp pơm glăi khôi luơ\t, yua thoi no\h kơ so# bơ ngai pơm glăi khôi luơ\t roi ‘năr roi to\k lơ. Đei [o#h đơ\ng yan âu ‘nâu, tơ drong ^nh bơ ngơ\t păng ling lang ‘me\h vă hlo\h ‘no\h j^ đ^ đăng rim ‘nu kon pơ lei Êđê nhôn adoi băt păng hlo#h đei găh khôi joăt Êđê, tơ drong joăt joe jo\h ayo\ Êđê păng băt lui yom dôm tơ drong joăt joe kơ hơ dre\ch hơ dru\ng kơ d^h, yua kơ, bơ\n athei băt ‘mêm kơ eng kơ d^h kâu ‘no\h mă băt ‘mêm kơ eng kơ u\nh hnam, mă băt ‘mêm kơ eng kơ dôm bơ ngai jum dăr, t^h hlo\h dơ\ng ‘no\h j^ băt ‘mêm kơ kon pơ lei bơ\n, hơ dre\ch hơ dru\ng bơ\n. ‘Nâu jing tơ drong tơm vă tơ drong ar^h sa ‘lơ\ng hơ iă hlo\h, ‘mêm mơ mat băl hlo\h dơ\ng.

Mư\h lei TS.  Tuyết Nhung Buôn Krông oei đei lơ tơ drong bơ ngơ\t păng tôch kơ ‘me\h jang lơ\m tơ drong tơ che\ng hơ len păng vei răk tơ [a\k mong dôm tơ drong kăp g^t găh jo\h ayo\, khôi joăt kơ hơ dre\ch hơ dru\ng bơ\n. ^h hăm gơ\h tơ roi 1,2 tơ drong găh dôm tơ drong tơ che\ng vă jang đơ\ng ^h lơ\m sơ năm ‘nao âu ư\h?

TS Tuyết Nhung: :Sơ năm ‘nao, ^nh hơ nơ\ng tơ che\ng hơ len găh jo\h ayo\ hơ dre\ch hơ dru\ng nhôn. &nh oei tơ che\ng hơ len păng ch^h pơ ke\h hla ar pơ tho nơ\r Êđê mă ^nh hlôi ch^h đơ\ng sơ năm 2001 tru\h dang ei, yua ăn kơ thây kô pơ tho păng sinh viên sư phạm. Hơ dai hăm ‘no\h, ku\m hăm dôm đe buăl jang hơ dai păng đe ‘nho\ng, đe mo\, đe o\h bơ ngai Stiêng to\k bo\k bơ\ jang tơ\ An^h pơ\ih pơ re nơ\r- pơ dăh ti vi de#h char Bình Phước, nhôn hơ nơ\ng tơ che\ng hơ len păng ch^h pơ ke\h kơ sâp hla ar pơ tho ho\k nơ\r Stiêng lăm 1, 2, 3 vă tơ mơ\t lơ\m pơ tho ho\k lơ\m hnam trưng jăl 1. Tơ che\ng vă jang dơ\ng ‘no\h j^ ^nh gô ch^h pơ ke\h kơ sâp hla ar ch^h găh tơ che\ng hơ len jo\h ayo\ bơ ngai Êđê, dôm tơ drong et sa, le#h t^h lơ\m tơ drong ar^h sa bơ ngai Êđê mă [lep [iơ\ vă in tơ le\ch, tơ gu\m ăn bơ ngai đo\k đei dơ\ng hla ar ch^h hơ dăh hlo\h. Păng 1 tơ drong vă jang dơ\ng ^nh gô jang kiơ\ păng to\k bo\k chă bơ ngai tơ gu\m, ‘no\h j^ tơ klep hăm hnam trưng Đại học Paris 7 (Phalăng) bơ\ jang kiơ\ tơ drong jang tơ băt hơ dăh, kơ so# tơ drong hơ ‘mon lơ\m kơ ma\y kơ mo\k Tây Nguyên, tơ gu\m ăn lơ bơ ngai gơ\h băt hăm tơ drong gơ\h hơ gei đơ\ng hla ar kăl âu pơ yua ăn tơ drong tơ che\ng hơ len găh jo\h ayo\ Tây Nguyên, jo\h ayo\ Êđê.

Lei ah, dôm tơ drong tơ che\ng vă jang [e\nh tơ drong hơ drin đơ\ng 1 ‘nu bơ ngai ‘mêm kơ eng kơ jo\h ayo\ joăt joe kơ rim hơ dre\ch kon kông Tây Nguyên.  Ap^nh hmach kơ ^h gô jang đei dôm tơ drong tơ che\ng vă jang mă kơ d^h kâu hlôi tơ le\ch ăn. Bơ nê kơ ^h găh ‘măng pơ ma dơ nu\h âu hơ!

Thuem tơ blơ\