VOV4.Bahnar - Ea Hleo jĭ apŭng groi kông să hloh kơ dêh char Dak Lak, kơ jung đơ̆ng 700 truh 800 mét pơ têng hăm đak dơ sĭ. Tơ̆ groi kông kơ jung ‘noh, Ea H’leo pơ yan hơ yơ kŭm đei tŏ kial, mă loi ‘noh jĭ đơ̆ng khei 10 truh khei 3 rim sơ năm. Tŏ kial kơ Ea H’Leo ưh khan lăp pơ jing đei dôm pơ gar cheh phe - tiu ƀlĭk ƀlăk, ‘lơ̆ng hloh mă oei pơm hơ iă hăm dôm bơ ngai tơ mơ̆t jên jang, ming man dôm kơ dơ ŭnh điên kial tih, pơm tơ lĕch kơ ti kwh ŭnh hnam rim sơ năm. 5 khei pơ yan kial tơ̆ Ea Hleo jĭ pơ yan iŏk yua tơm đơ̆ng pơ đĭ 3 kơ loăi tơ mam ‘lơ̆ng cheh phe- tiu păng ŭnh điên, hăm kơ sô̆ păng kơ jă adoi tih hloh dêh char, tơ ƀôh tơ drong hơ tŏk tơ iung kơ jăp kơ tơ ring.

Pơ yan ‘nâu, pơ lei pơ la hơ yơ kơ xăh Ea Nam, apŭng Ea Hleo, dêh char Dak Lak ƀĕnh tơ drong ƀâu phu ‘lơ̆ng. Ƀâu phu ‘lơ̆ng đơ̆ng cheh phe đum ‘nao phĕ, ƀâu hang đơ̆ng cheh phe vă jê̆ kro. Oei ƀâu ‘lơ̆ng đơ̆ng cheh phe hơ drĕng, mă rim bơ ngai kŭm băt ngăl. ‘Nhŏng Y Phép Niê, kơ dră pơ gơ̆r pơ lei Plei Riêng A, xăh Ea Nam tơ băt, sơ năm ‘nâu cheh phe đei plei lơ, đei kơ jă măk, kơ na kon pơ lei oei đei iŏk yua lơ, mă đơ̆ng phŏng, tơ mam choh jang sa tŏk kơ jă ră:

Lơ̆m pơ yan jang cheh phe sơ năm ‘nâu, plei đei ƀiơ̆ pơ têng hăm sơ năm sơ̆, kơ jă tĕch cheh phe kŭm nhen kơ jă phŏng păng đak dâu tă kơ tŏk, mă lei kŭm tơ mơ̆t jên jang đĭ ăn cheh phe - cheh phe plei lơ păng đei kơ jă, tơ dăh tŏ ‘mi kial ‘lơ̆ng ‘noh oei hoei mơ̆n.

 Tơ drong chhôk hơ iă kơ cheh phe đei plei lơ kơ Ea Hleo truh hơ dai hăm tơ drong chhôk hơ iă đei pơ yan ŭnh điên kial. Lơ̆m ƀĕnh tơ drong mơ mat tat yua đơ̆ng jĭ hơ buh Covid-19, Hnam kơ măy ŭnh điên kial Ea Nam, tơ drong jang ŭnh điên kial tơ̆ kông tih hloh Đông Nam Á, oei jang đang, chô̆ hơ dai hăm ŭnh điên teh đak hăm lăp 10 khei bơ̆ jang. Tơ drong jang đei kơ jă 16 rơ bâu ti âu ưh khan lăp hơ nhăk ăn kơ hrĕng ti hlak jên rim sơ năm ăn jên jang tơ ring, pơm tơ lĕch kơ hrĕng triệu kilowat jơ rim khei ăn ŭnh điên teh đak mă oei man ‘nao 52 km trong ƀê tŏng kơ jăp tơ ƀưh rim jrăng tourbin, pơm jing trong nơ năm tơ klep hăm rim hơ nih choh jang sa kơ 3 xăh Ea Nam, Ea Khal păng Dliê Ya.

Pơ yan puih mak âu, cheh phe kơ rim pơ lei sơ̆k ƀĕnh kơ cham

Lơ̆m gre chơ ƀĕnh chĕh phe đơ̆ng mir ƀrŏk tơ̆ hnam, rok trong tơ ƀưh jrăng ŭnh điên kial, ‘nhŏng Y Vương Ksor, plei Riêng B, xăh Ea Nam tơ băt: trong ‘nao tôch kơ ‘lơ̆ng. Mưh truh 4 jơ kơ sơ̆ rim gre chơ cheh phe gô tơ druh băl rok trong âu vă chơ tơ mam ƀrŏk tơ̆ hnam:

Hơ nih tơ drong jang ŭnh điên kial thoi âu, trong năm so ‘noh nhôn ưh kơ đei bơ̆ih, rim bơ ngai pơ tăm ‘long tôch kơ tơ sŭl tơ săl păng dur var kŭm thoi noh ‘năi, lăp năm trong tih đei trong ƀê tŏng. Trong ƀê tŏng đe pơm dang ei ‘noh tôch kơ ‘lơ̆ng.

Kiơ̆ kơ ƀok Nguyễn Văn Hà, Kơ dră Anih vei lăng kon pơ lei apŭng Ea H’Leo, Tơ drong jang pơm ŭnh điên kial Ea Nam jĭ tơ ƀôh ‘lơ̆ng hơ iă găh mŭk drăm - tơ pôl kơ tơ ring lơ̆m sơ năm 2021. Pơm hăt hot, ƀơ̆t khei ‘năr kăl, tơ̆ rim hơ nih pơm ŭnh điên kial iŏk yua truh 5 rơ bâu ‘nu bơ ngai jang, mă lei vei sơ đơ̆ng bơ̆ jang oei ‘lơ̆ng, tang găn jĭ Covid-19 oei hiôk. 10 khei vă pơm răh hla ar hô sơ, hrŭ ‘mong răh jên iŏk teh, bơ̆ jang răh lơ̆m tơ drong mơ mat tat hơ tăih hơ tŏ, tơ drong jang oei jang đang ƀlep khei ‘năr pơ kăp. Kơ lih đơ̆ng, tơ drong jang oei hơ nhăk ăn ƀai hŏk hlôh vao ăn tơ ring lơ̆m sơng iŏk tơ mơ̆t jên jang păng bơ̆ jang kiơ̆ rim tơ drong jang tih tơ̆ rŏng âu kơnh:

 Hơ dai hăm kơ jă mŭk drăm ‘noh tơ drong jang hlôi pơm lơ cham sơ̆k, trong kon pơ lei năm, đei pơm hăm ƀê tŏng ‘lơ̆ng đĭ. Păng tơ drong ‘noh hlôi pơm ăn kon pơ lei lăng lơ̆m noh, đe sư ƀôh ‘nâu jĭ anih jang mơ dro sa đei đe lui ngeh. Kŭm nhen anih jang đảng dêh char, anih vei lăng kon pơ lei ding truh tơ̆ apŭng Ea H’Leo, hlôi pơ ma ‘noh jang, tơ hlăk truh ƀơ̆t yơ hơ met pơ ‘lơ̆ng tơ tom truh ƀơ̆t doh. ‘Noh jĭ tơ drong ‘lơ̆ng vă nhôn sơng iŏk dơ̆ng rim anih jang mơ dro sa, rim grŭp jang, mơ̆t tơ lĕch jang rim tơ drong jang ŭnh điên kial tơ̆ Ea Hleo.

Kŭm jing pơ yan rim anih jang mơ dro sa iŏk yua ŭnh điene kial

Ea Hleo dơ̆ng mă 2 tơ̆ dêh char Dak Lak găh pơm tơ lĕch cheh phe, dơ̆ng hơ drol kơ dêh char găh hơ găt tiu păng kŭm tŏk bŏk hloh găh pơm tơ lĕch ŭnh điên kial. Tơ̆ groi kông kơ jung đơ̆ng 700 met pơ têng hăm đak dơ sĭ, tŏ ‘mi kial hơ drô̆ kơ Ea Hleo tơ gop pơm ‘lơ̆ng tih hloh ăn 2 kơ loăi tơ mam đơ̆ng choh jang tơm. Kial tơ̆ Ea Hleo kŭm đei rim bơ ngai tơ mơ̆t jên jang hơ len lăng ‘noh tôch ‘lơ̆ng vă pơm tơ lĕch ŭnh điên, đei hloh  5000 rơ bâu jơ rim sơ năm. Kơ sô̆ pơ̆ih ŭnh điên đei hloh 40% kŏng suơ̆t pơm, lơ hloh pơ têng hăm 25% tơ̆ rim teh đak nai. Lơ tơ drong đei yua vang akŏm, tŏk bŏk vă pơ̆ih ăn tơ ring trong hơ tŏk tơ iung ‘nao. Ƀok Nguyễn Văn Nhiệm, Kơ dră Anih vei lăng kon pơ lei xăh Ea Nam tơ băt: xăh tŏk bŏk pơ trŭt pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao ‘lơ̆ng rŏ. Hơ dai hăm jang pơ keh hơ met ming choh jang sa pơ tăm hơ lam cheh phe - tiu - plei ‘long kiơ̆ trong hơ tŏk ‘lơ̆ng lơ tơ mam, xăh kŭm gô tơ lĕch tơ drong jang ăn hơ tŏk tơ iung tơ mang lăng choh jang sa - hơ nih ‘lơ̆ng ŭnh điên kial.

Xăh nhôn đei 50 tŏ jrăng tourbin kial lơ̆m akŏp kơ sô̆ 84 tŏ jrăng kơ pơ đĭ lơ̆m apŭng, đei 33km trong ƀê tŏng ‘nao pơ̆ih, lơ̆m kơ sô̆ 52 km kơ lơ̆m apŭng. Yua thoi noh, vă hơ tŏk tơ iung tơ mang lăng, nhôn đei trong vă pơ tăm pơ kao tơ ter rim trong tơ ƀưh rim jrăng, tơ ƀưh rim hơ nih choh jang sa. Păng tơ ter kiơ̆ ‘noh, gô pơ̆ih dôm hơ nih tơ ƀôh tơ mam Ocop đơ̆ng nhôn, nhen tiu, cheh phe păng plei ‘long ‘lơ̆ng.

Cheh phe - pơ kao - ŭnh điên kail- hơ len lăng tŏk bŏk pơ jing tơ̆ Ea Hleo

Sơ năm so 2021 vă jê̆ đĭ, sơ năm ‘nao 2022 tŏk bŏk pơ̆ih ăn hăm lơ tơ dra hơ drol găh dôm mơ mat tat yua đơ̆ng jĭ hơ buh Covid-19 oei hơ nơ̆ng đei ƀôh păng kơ jă tơ mam, phŏng tŏk măk. Mă lei hăm Ea Hleo pơ ma hơ drô̆, Dak Lak păng dôm dêh char Tây Nguyên pơ ma atŭm, sơ năm 2022 kŭm đei tôch kơ lơ tơ drong hiôk. Kơ jă cheh phe tơ̆ kơ sô̆ lơ hloh lơ̆m 10 sơ năm, kơ jă tiu, kơ su kŭm tơ iung ming tôch kơ ‘lơ̆ng, tơ gŭm kon pơ lei kĕ pơm pơ drŏng. 8/16 tơ drong jang pơm ŭnh điên kial hlôi tơ tom jang đang... tŏk bŏk pơm đei dôm tơ drong hơ iă kơ jăp vă hơ nơ̆ng tơ plih ‘nao pơ đĭ hloi găh choh jang sa păng kơ măy kơ mŏk; jang kiơ̆ ‘lơ̆ng pran kơ tang hloh dơ̆ng dôm tơ mam ‘lơ̆ng đei yua đơ̆ng bơ̆n, yak kơ jăp lơ̆m trong jang ‘nao.

Dương Đình Tuấn: Chih

Thuem: Tơ blơ̆