VOV4.Bahnar -  Jơ ‘năr chơt hơ iă kơ dôm năr têt to\k bo\k yak mơ\t jơ\p tơring tơrang, pơyan puih mak [e\nh [ang chơt hơ iă ‘nă hal pơgâu pơđau d^h băl. Jơ\p jang pơlei pơla Tây Nguyên hlôi hơpuih hơmet pơ ‘lơ\ng gơ glang trong pơlei, kiơ\ cham koeng [ôt, hnam oei đei hơmet pơ ‘lơ\ng gơ glơng gơ glang … ‘măn răk ăn sơng sơnăm ‘nao pran jăng grăng akau, chơt hơ iă ‘nă hal.

Dôm năr au jơ\p jang pơlei pơla kơ bơngai Xdang oei tơ\ dêh char Kon Tum to\k bo\k ‘măn răk sơng Têt Nguyên đán Canh Tý 2020 lơ\m jơ ‘năr chơt hơ iă ‘nă hal. Năr 30 Têt, đ^ đăng u\nh hnam hlôi jang đang chu\n mir lăp akom ăn tơdrong chă hơpuih hơmet pơ ‘lơ\ng hnam oei, trong cham koeng [o#t păng chă răt pơ ‘nho\ dôm tơmam drăm Têt. Atu\m hăm dôm tơmam drăm so\ng sa joăt joe năr Têt kơ hơdre\ch hơdrung, nhen ‘nhe\m nhu\ng, ‘nhem ie\r, [e\ng chưng, ‘nhe\m pơ iu\ … kon pơlei bơngai Xdang u\nh hnam ayơ jei pơ pro\ bơ\n tơdrô ge, ‘nhe\m kơne, hla hru\m, hla [lang … ăn u\nh hnam. ‘Nau dôm ‘nhe\m ‘nhot joăt joe ư\h kơ gơ\h kơ [a\h lơ\m năr kơ\m kang kơnang gieng păng sơng sơnăm ‘nao. ‘Nho\ng A Dũng, pơlei Tê Xô, tơring Đak TơKan, apu\ng Tu Mrông, dêh char Kon Tum ‘nao chă lăng năng ge tơdrô hlôi pơđ^h vă chă hơvơn unh hnam kơtum kơto\ng păng kon pơlei vang et sa lơ\m năr sơng sơnăm ‘nao chơt hơ iă tơroi: “Vă năr Têt chơt hơ iă nă hal ‘no\h u\nh hnam bơ\n hlôi pơ pro\ hơdrol bơih. Mă blu\ng hơdrol m^nh gie\ng ‘no\h pai tơdrô ge sơng sơnăm ‘nao 2020 vă chơt hiôk lơ\m năr Têt. Mă [ar ba j^ bơngai dro\ nglo kơna năm tơ\ bri chă đăk hơkap kơne vă đei ‘nhot sa lơ\m năr Têt. ‘Nau j^ ‘nhe\m ‘nhot sa joăt joe ư\h kơ gơ\h kơ [a\h kơ bơngai Xdang nhôn. Mă pêng u\nh hnam jei hlôi chă hơpuih, pơv^h pơvăn đang lơ\m hnam vă tru\h năr Têt lơ\m hnam, kiơ\ cham glơ glang phơi rơngơp hiôk hian”.

3 ‘nu me\ kon mo\ Myăr, plei Dơk Rơng, xăh Glar, apu\ng Đăk Đoa, de#h char Gia Lai to\k bo\k hăt hot hơ pu\ih hơ met hnam oei, pơ tăm pơ kao tơ\ hơ năp cham hnam. Sơ năm 2019, u\nh hnam sư đei An^h jang trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam păng rim khu\l tơ pôl tơ ring tơ gu\m man hnam tơ goăt tơ goăl đei kơ jă 55 triệu hlak jên. Mo\ Myăr [o#h pu\n ai yua kơ đei kơ d^h kâu Kơ dră an^h jang trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam [ok Trần Thanh Mẫn năm asong tơ mam păng pơ lung u\nh hnam. Ư|h pă athei bơ ngơ\t an^h oei, u\nh hnam sư đei tơ drong hiôk ako\m hơ drin yak hlo\h hơ to\k tơ iung mu\k drăm: “Bơ nê kơ te\h đak hlôi man asong hnam ăn kơ u\nh hnam nhôn. Sơ\, hnam nhôn hiăh hiok, ‘mi tru\h ư\h kơ đei an^h vă tơ oei. Dang ei đei te\h đak man asong hnam âu, u\nh hnam nhôn chhôk de#h, sơ đơ\ng jơ hngơ\m lơ\m tơ drong ar^h sa păng hơ drin jang sa hlo\h dơ\ng vă klăih đơ\ng dơ nu\h hin”.

Tơ\ tơring Ia Mơ Nông, apu\ng Chư\ Pah, dêh char Gia Lai, [lep lơ\m năr Têt Nguyên đán Canh Tý, rim an^h jang, khu\l jang, rim bơngai đei jơhngơ\m đon ‘lơ\ng atu\m hăm Te\h đak iung jang tơgu\m djru, pôk ăn hlo\h 100 tơno# tơmam drăm, vă je# 500 k^ phe ăn u\nh hnam đei io\k yua ăn te\h đak, bơngai đei io\k yua ăn te\h đak, bơngai dơnu\h, kon pơlei kon kông ... {ok Rơ Châm Hyup, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring MơNông tơbăt, tơring iung jang sơng io\k, [ơk ăn jên păng tơmam drăm tôm tong, tơtom, ăn [lep bơngai, [lep pơkăp, ư\h kơ le# u\nh hnam ayơ đei tơdrong pơngot rơve\t lơ\m năr Têt: “Vă rim u\nh hnam lơ\m tơring, lơ\m pơlei đei sơng Têt sơnăm ‘nao ‘no\h Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring hlôi pơro# athei An^h bơ\ jang vei lăng Bơngai rơka-tơpôl dăr lăng ch^h jo# rim u\nh hnam dơnu\h, ư\h kơ măh tăh sa vă chă pôk ăn tơmam drăm, tơgu\m djru. Lơ\m dôm năr Têt joăt joe rim u\nh hnam au bu bu jei đei đak nhă ‘nhe\m ‘nhot so\ng sa, năr chơt hơ iă kơ Têt ư\h kơ le# đei u\nh hnam ayơ chă pơngot rơve\t ôh”.

Khu\l kơ dră che\p kơ\l pơ gơ\r xăh Quảng Tín, apu\ng Đăk Rlấp, de#h char Dak Nông ku\m ‘măn 1 păh jên jang vă răt ‘nhe\m nhu\ng bro\k klăih song ăn kon pơ lei plei Bu Bâr sơng têt. {ok Điểu Minh, bí thư chi bộ plei Bu Bâr, xăh Quảng Tín, apu\ng Đăk Rlấp tơ băt, đơ\ng lơ sơ năm kơ âu, đei tơ drong bơ ngơ\t tru\h đơ\ng khu\l kơ dră tơ ring, kon pơ lei lơ\m pơ lei hlôi joăt hăm tơ trong chơt hơ iă kơ năr têt joăt joe hơ dre\ch hơ dru\ng. Hnam ‘no\h tơ gop tơ drô ge, pơ lăh đing vă kơ măng sơng sơ năm ‘nao tơ ku\h u\nh chhôk hơ iă pơ yan pu\ih mak ‘nao: “Kon pơ lei sơ năm ‘nâu mơ mat tat hlo\h lơ\m jang sa yua đơ\ng pho\ng to\k măk, tơ drong ar^h sa oei đei mơ mat tat. Mă lei, vă hơ met ăn sa Têt joăt joe kơ Việt Nam ‘no\h kon pơ lei oei  tôch chhôk ‘nă, đe kon o\h năm ho\k hơ tăih, nậmng hơ tăih tru\h Têt bro\k oei hơ dai hăm u\nh hnam kơ na tôch chơt hơ iă păng tơ no\ hiôk, gơ nang đơ\ng tơ drong bơ ngơ\t tru\h đơ\ng Đảng păng te\h đak kon pơ lei plei Bu Bâr sơng têt tôch kơ chơt hơ iă, đei tôm te\ch.

Oei kră pơ lei Điểu Ntơi, plei Bu Dấp, xăh Nhân Cơ, apu\ng Đăk R lấp tơ băt, têt joăt joe tru\h, ư\h khan lăp khu\l kơ dră tơ ring đe\ch, mă tôch kơ lơ sơ năm kơ âu, hnam kơ măy Alumin Nhân Cơ pơm an^h jang tơ\ tơ ring ling lang pơ jing tơ drong hiôk ăn kon pơ lei lơ\m pơ lei sơng têt tôm, tơ no\ hiôk: Mư\h tru\h têt ‘no\h xăh, hnam kơ măy Alumin bơ ngơ\t tru\h pơ lei pơ la, to\ se\t hlo\h ‘no\h asong ăn kon pơ lei 6 tạ tru\h 7 tạ ‘nhe\m nhu\ng vă kon pơ lei klăih song băl. Đơ\ng xăh tru\h apu\ng ku\m hăm hnam trưng ch^nh tr^ ‘no\h j^ an^h pơm ‘nho\ng o\h hăm pơ lei đa năm hmach têt ăn kon pơ lei lơ\m ‘năr 28, 29 têt oei đei hơ nhăk ba bơ\n [e\ng keo vă kon pơ lei đei chơt hơ iă pơ yan pu\ih mak sơng têt, sơ năm hơ yơ ku\m đei tơ mam”.

Sơnăm au ki ‘no\h m^nh sơnăm tơnap tap hăm tơdrong jang sa tơ\ Tây Nguyên, mư\h ‘mi ư\h kơ ro\, to\ ư\h hơlăng, jang sa ‘long pơtăm plei ư\h kơ lơ, kơ jă tă tơ jur kơtang. Mă đơ\ng lơ lo\h ră, rim kơdră tơring, rim an^h bơ\ jang, rim tơring tơrang atu\m hăm rim an^h bơ\ jang tơpôl hlôi vang kơru\n jơhngơ\m jang kiơ\ lơ tơdrong jang tơgu\m ăn kon pơlei sơng Têt, chơt hơ iă Puih mak Canh Tý 2020 ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng, dơ\ng kơ jăp:

Tơ\ Th^ trân Đinh Văn, apu\ng Lâm Hà, dêh char Lâm Đồng, hăm jơhngơ\m đon ư\h kơ le# kon pơlei ư\h kơ măh tăh sa lơ\m khei ‘năr Têt, th^ trân Đinh Văn hlôi tơle\ch kon jên bơ\ jang, adoi nhen krao hơvơn rim khu\l vang chă tơra tơgu\m u\nh hnam mơmat tat hlo\h, tơgu\m ăn kon pơlei đei pơgơ\r sa têt chơt hơ iă ‘nă hăl. Yă K Pêch, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei th^ trân Đinh Văn sơkơ\t hơdăh: “Vă tơgu\m ăn kon pơlei, mă kăl kon pơlei u\nh hnam dơnu\h, vă je# dơnu\h, u\nh hnam tơnap tap sơng têt sơnăm 2020, th^ trân hlôi dăr lăng ch^h hơlen rim u\nh hnam pơngot rơve\t kiơ\ nơ\r pơro# jang đơ\ng Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei apu\ng. Atu\m hăm ‘no\h, th^ trân jei tơle\ch kon jên bơ\ jang vă răt tơmam drăm tơgu\m djru kon pơlei tơnap tap, ư\h kơ le# kon pơlei kơmăh tăh sa, pơngot rơve\t lơ\m khei ‘năr Têt Nguyên đán”.

Ku\m hăm rim an^h jang, khu\l tơ pôl, rim kơ dră khu\l dro\ kăn  kơ de#h char Gia Lai ku\m to\k bo\k hơ drin jang kiơ\ rim trong jang vă vei lăng Têt ăn bơ ngai jang lơ\m khu\l. Yă Rơ Lan H’Meo, kơ dră Khu\l vei lăng dro\ kăn xăh Thăng Hưng, apu\ng Chư Prông, de#h char Gia Lai tơ băt, hăm 27% lơ\m kơ so# hlo\h 1000 bơ ngai jang lơ\m khu\l dro\ kăn lơ\m xăh găh u\nh hnam dơ nu\h hin, khu\l jang to\k ho\k hơ drin hơ vơn rim kon jên vă vei sơ đơ\ng vei lăng têt ăn bơ ngai jang lơ\m khu\l hăm jơ hngơ\m đon ư\h kơ le# u\nh hnam hơ yơ ư\h kơ đei Têt: “Khu\l jang vei lăng dro\ kăn nhôn hơ met ăn têt, pơ gơ\r asong tơ mam ăn kơ bơ ngai kră, u\nh hnam dơ nu\h hin, u\nh hnam te\h đak tơ gu\m mơ mat tat hlo\h. Rim u\nh hnam ư\h kơ đei jên pơ gơ\r sơng têt sơ năm ‘nao ‘no\h khu\l kơ dră xăh hlôi bơ ngơ\t tru\h, asong tơ mam vă kơ kon pơ lei vang sơng sơ năm ‘nao hăm rim ‘nu bơ ngai mă ‘lơ\ng păng chơt hơ iă. Hmach kơ khu\l jang vei lăng dro\ kăn tơ\ pơ lei Jarai, sơ năm ‘nao jang sa hơ to\k tơ iung. Sơ năm so đ^ hlo\h bơ\ih, sơ năm ‘nao tru\h tơ gu\m ăn sơ năm ‘nao athei hlo\h kơ sơ năm so”.

Tơ\ tơring Ea Drông, th^ trân Buôn Hồ, dêh char Dak Lak, an^h đei hlo\h 70% hơdrung Êđê er^h sa, lơ\m au đei lơ bơngai Êđê to\k bok jing u\nh hnam dơnu\h, u\nh hnam vă je# dơnu\h. jei nhen rim sơnăm, kơdră tơring lăng tông nông gia tơnăp ăn kon pơlei sơng têt đei ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng păng hơpơi kon pơlei lơ\m sơnăm ‘nao yak hlo\h dơnu\h hin lơ hlo\h dơ\ng. {ok Y Mit Niê, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring Ea Drông, th^ xah Buôn Hồ, dêh char Dak Lak tơbăt: “Lơ\m dôm năr Têt, đ^ đăng rim u\nh hnam dơnu\h, vă je# dơnu\h, pơngot rơve\t lơ\m khei ‘năr vă je# ke\ch yoă tơ\ tơring Ea Drông jei đei kơdră tơring tơgu\m djru sa Têt ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng. Tơring đei trong jang lăng tông nông gia kơtang, tơgu\m djru kon pơlei hăm kiơ\ trong krao hơvơn rim bơngai đei jơhngơ\m đon ‘lơ\ng atu\m hăm kơdră tơring vang tơgu\m djru răt phe, rim kơ loăi [e\ng keo, dôm tơmam drăm yua kơ ‘năr ăn kon pơlei tơ\ 21 pơlei kơ tơring Ea Drông bu bu jei đei Têt chơt hơ iă, hơnu\k hơnoa. Đơ\ng no\h pơm ăn jơhngơ\m đon kon pơlei păng au\m d^h băl ato\k tơ iung xut xa pơngot rơve\t tơngie\t găng lơ\m sơnăm ‘nao.”

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt - Thuem