VOV4.Bahnar - M^nh sơnăm [e\nh [ang tơdrong hơdrin yak hlo\h dôm tơdrong tơnap tap kơ yuơ to\ ‘mi kial pơra\m, dôm sơnăm au ki, kon pơlei rim hơdrung Tây Nguyên to\k bo\k rơ ông rơ ang ‘măn răk sơng Têt.

Lơ\m dôm năr hơ tuch sơ năm, mât ngôi tơ\ plei Têa Djê Krâm, xăh Đak Rơnga, hơ tăih kơ apu\ng Đak Tô, dêh char Kon Tum dang 15 km [ôh kon pơ lei tơ\ âu hăt bơ\ jang tôch ai. Lơ khul druh dăm hao gre hon đa, ko\ng no\ng năm tơ\ mir phe\ pơ đ^ che\h phe đum tơ\ dơng, ro# pơ đ^ [um oei đei tơ\ mir… vă tom sơng sơ năm ‘nao. Sơ năm âu ki, gơ nơm đei tơ gu\m ăn tơ drong ato\k tơ iung cho\h jang xa, tơ ring tơ rang păng đon adrin đơ\ng kon pơ lei, lơ u\nh hnam lơ\m plei jang xa đei io\k yoa kơ jăp, m^nh [ar u\nh hnam man đei hnam ‘lơ\ng, pơ lei pơ la tơ plih roi đunh roi hơ iă.

}hôk ‘nă hăm tơ drong erih xa sơ đơ\ng ‘lơ\ng, mo\ Y Liat, tơ\ plei Têa Djê Krâm, pơ ma găh tơ drong vă sơng sơ năm ‘nao đơ\ng u\nh hnam sư: “Sơng sơ năm ‘nao âu, hnam nhôn pai hơ met bơ\n tơ drô ge, mât tơ\ bri chă ‘nhot nhen bơ\n hla chrou, hla gre păr, kơ dret prit bri, tơ ‘mơ\ng hre… mă bơ ngai kră juăt xa đơ\ng sơ\ ‘no\h. Năr oei tơ\ hnam ‘no\h nhôn pơm têt… Sơng sơ năm ‘nao, kon pơ lei nhôn tơ\ âu đei pơ gơ\r xa têt hơ dai tơ\ rông, hmach ăn băl jơ hngâm pran, lie\m kâu hiôk chơt. Pơ gơ\r xa têt hơ dai đang, rim hnam chă pơ gơ\r xa têt kơ dih ‘năi, chă krao kơ tum kơ to\ng ‘nho\ng o\h truh ngôi. Kiơ\ tơ drong juăt đơ\ng kon pơ lei Sơ Dang tơ\ âu ‘no\h u\nh hnam, kơ tum kơ to\ng năm ngôi tơ\ băl, pơ ma nuh hmach ăn băl lie\m kâu, jang xa đei, erih xa ph^ tơ no\’’. 

Pơlei Ngai Ngó, xăh Ia Hrung, apu\ng Ia Grai, dêh char Gia Lai mă lơ noh măt kon pơlei Jarai. Che\p vei tơdrong yuk trong hơlâu lơ\m pơm jang, đoàn hơdruh tơdăm hăt hot chă hơvơn kon pơlei jang kiơ\ tơdrong rơgei khoa ho\k kih thuơ\t, erih tơnăp [lep kơluơ\t teh đak, ưh kơ đei mơ\ng kiơ\ khul kơne# chă pơhlu\. ‘Nho\ng Ksor Lớt, B^ thư chi đoàn pơlei Ngai Ngó tơroi: Hơmet xơng Tết âm lịch, chi đoàn nhôn pơ ‘nguaih trong glung pơlei pơla. Jang [^ thư chi đoàn, inh chă hơvơn ako\m hơdruh tơdăm vang jang tơdrong jang đoàn vă atu\m băl pơm jang mu\k drăm, tơ iung pơjing pơlei pơla jơnap. Lơ\m xơnăm 2017, tơchơ\t đơ\ng chi đoàn noh atu\m hăm dôm anih jang tơ\ tơring, tơ iung pơjing pơlei pơla ‘lơ\ng ro\ hloh, tơgop pơjing tơring pơxe\l ‘nao. Tơguăt hăm dôm jơnu\m jang tơpôl, unh hnam chă pơtho akhan ăn hơdruh tơdăm pơ ‘nam jang xa, hơto\k mu\k drăm, ưh kơ đei chă kiơ\ đe kư\ kă, erih tơnăp tơgu\m unh hnam.

Tơ\ xăh Trang, apu\ng Đak Đoa, dêh char Gia Lai, kon pơ lei Bahnar chơt hơ iă oei hơ met tôm tơ mam vă sơng sơ năm ‘nao. {ok Angêl, kră pơ lei Plei Ghe, xăh Trang, ăn tơ băt, tơ drong erih xa kơ kon pơ lei roi đunh roi hiôk jơ nap, đei [ôh, kơ na sơ năm ‘nâu kon pơ lei xa têt roi chơt [iơ\. {ok Angêl pơ ma: “Tơ drong erih xa kơ kon pơ lei plei Ghe nhôn roi đunh roi to\k. Têt truh, đ^ đăng u\nh hnam tơ\ plei Ghe nhôn pơ gơ\r xa Têt hơ dai hăm te\h đak. {lep [ât sơ năm ‘nao, inh ‘me\h đ^ đăng hơ dre\ch hơ drung lơ\m te\h đak pơ gơ\r xa têt chơt, gơ\h ‘mơ ‘met hai. Sơ năm ‘nao hmach ăn kon pơ lei bơ\n lie\m kâu, jang xa đei [ôh, roi đunh roi pơ dro\ng, pơ jing pơ lei pơ la roi ‘lơ\ng ro\”.

Atu\m hăm tơdrong xo# hơ\k xơng xơnăm ‘nao, rim pơlei pơla Ê Đê tơ\ xăh Êa Bông, Krông Ana, dêh char Dak Lak duh hăt hot keh đang dôm tơdrong jang mă hơtuch kơ xơnăm xo. Xơnăm âu ki, yuơ ưh kơ đei hiok găh hơyuh to# ‘mi noh tơdrong pơtăm cà phê, jang [a, pơtăm ‘nhot, hơ[o kơ kon pơlei tơ\ xăh Êa Bông ưh kơ đei yua lơ. Mă lei, gơnơm kơjă cà phê to\k kăp [iơ\ lơ\m dôm năr je# đ^ xơnăm, noh lơ unh hnam kon pơlei đei yua lơ [iơ\ vă chă hơmet ăn tơdrong erih păng xơng xơnăm ‘nao. {ok Y Them Hmok, oei tơ\ pơlei Dham ăn tơbăt: “Inh băt xơnăm âu gô jing minh xơnăm ‘nao xơng Tết chơt hơ iă, unh hnam nhôn duh hơmet ăn xơnăm ‘nao xơng tết păng gô hơvơn kon mon kon xâu, ‘nho\ng oh truh et xa hăm unh hnam vă kơ băt ăh ‘năr xo# Tết. Atu\m hăm noh, nhôn duh năm apong dih băl, vă hơto\k tơguăt đon bơnôh unh hnam ‘nho\ng oh. Nhôn hơpơi, ăh xơnăm ‘nao 2017, tơjra#m lơ pu\n ai lơ\m pơm jang păng ‘meh vă jang đei yua lơ hloh đơ\ng cà phê, kơxu, phe [a...”.

Dôm sơ năm tơ je# âu, plei Tân Hợp, xăh Tân Thanh, apu\ng Lâm Hà, dêh char Lâm Đồng tơ plih ‘nao ‘lơ\ng. Lơ hnam ‘nao man đei kơ jă hlo\h 1 ti hlak jên. Trong gre đei tuh yâu hăk, man [ê tông, lơ u\nh hnam kon kông tơ\ âu băt trong pơm an^h te\ch mơ dro tơ mam đơ\ng cho\h jang xa đei, pơm an^h et xa, huch che\h phe… Đei trong ‘nao, u\nh điên jơ\p pơ lei, sơng xa Têt sơ năm ‘nâu, kon pơ lei roi ]hôk ‘nă hlo\h dơ\ng. Kră pơ lei Ha Song ăn tơ băt: “Lơ\m năr têt kon pơ lei chă năm ngôi tơ\ băl, pơ ma nuh, xa têt hăm băl. Kon pơ lei pôm nơ\r [ơ\r đon, ‘mêm băl. Bơ nê kơ Đảng, te\h đak tơ re\k truh tơ\ thôn 10 Tân Hợp pơm trong, cho# u\nh điên pơ jing tơ drong ‘lơ\ng ăn kon pơ lei jang xa. Kon pơ lei xa têt pơ gơ\r lơ lăp, le# kơ pơ huach lơ, kơ dih kâu athei băt vei lăng jơ hngâm pran, đ^ têt ‘no\h jăh năm jang dơ\ng. Hmach ăn kon pơ lei sơ năm ‘nao roi ‘mêm băl, đei jơ hngâm ‘lơ\ng, jang xa roi to\k.”

Truh pơlei Sar Pa, xăh Thuận An, apu\ng Dak Mil, dêh char Dak Nông, je# 400 unh hnam kon pơlei Mnông adoi keh đang tơdrong pe\ cà phê, hơmet trong nơnăm, pơ ‘nguaih hnam oei, răt tơmam yua lơ\m hnam... xơng xơnăm ‘nao. {ok Y Chôch Mlô, kơdră pơlei Sar Pa ăn tơbăt: rim unh hnam tơ\ âu đei 1 ha cà phê.  Mih ma duch nă hlôi băt jang kiơ\ tơdrong rơgei khoa ho\k kih thuơ\t, jang cà phê đei lơ plei xơđơ\ng kơpal 3 tấn găr 1ha. Tơdrong erih roi năr roi ato\k tơ iung, kon pơlei pơgơ\r xa Tết tơno\ chơt hơ iă:  Pơlei pơla nhôn pơgơ\r xơng puih mak chơt tết tơ\ hnam ako\m tơpôl, atu\m chă tôn chêng, et tơdrô ge, joh hri hơxuang xơng xơnăm ‘nao. Păng lơ unh hnam adoi pơgơ\r xa tết, năm apong ‘nho\ng oh, thơ thâu grăng hơkâu, jang xa đei jơnei tih. Kiơ\ kơ tơdrong ke\ đei kơ rim unh hnam, hnam brăm [iơ\ noh gô pơgơ\r et xa lơ\m 1-2 năr, unh hnam ưh kơ gan đei noh răt [enh ke\o vă chă pơchơt hăm ‘nho\ng oh lơ\m kueng [ôt pơlei pơla.

Tơblơ\ nơ\r: Dơ\ng – Lan