VOV4.Bahnar - Tơdrong erih kơ rơbâu unh hnam kon pơlei tơ\ tơring ataih yaih, tơring kon pơlei kon kông kơ dêh char Kon Tum roi năr roi đei hơto\k gơnơm vang jang vei hơlen bri. ‘Nâu tơpă jing tơdrong chơt hơ iă mă pơkăp klă jên vei hơlen bri pơyua ăn kon pơlei. 

Pơlei Đak Kroong, xăh Đak Pxi, apu\ng Đak Hà, dêh char Kon Tum đei 73 unh hnam hăm hloh 400 măt bơngai hăm 100% noh kon pơlei kon kông Xơ đăng. Đơ\ng xơnăm 2016 rim unh hnam kon pơlei lơ\m pơlei atu\m băl io\k pơkă vei hơlen je# 1.200ha bri đơ\ng Jơnu\m Vei hơlen bri hmo\ Đak Hà. Xơnăm 2018 âu ki, gơnơm vei hơlen tơnăp bri đei pơjao, atu\m hăm hơto\k 16 hlj minh kW jơ unh hơyuh, kơxo# jên mă pơlei Đak Kroong io\k đei lơ\m 2 ‘măng noh 615 triu hlj. ‘Nho\ng A Lê Mi Ô, kơdră thôn ăn tơbăt: “Đơ\ng đei pơkăp kla jên vei hơlen bri noh tơdrong erih kon pơlei pha hloh. Jên noh tơre\k ăn tơdrong erih kon hơ ioh lơ\m unh hnam. Đang kơ noh đei jên io\k yua đơ\ng bri dơ\ng. Rim ‘măng năm hơlen bri noh thôn chih hơnăn dôm unh hnam vang năm juăng hơlen đang kơ noh klă jên jang kiơ\ năr. Jên pơkăp vei hơlen cham char bri lơ\m unh hơyuh noh ‘măn hơmet ming Rông, anih ho\k hôp ako\m pơchơt kơ thôn, nhen lêh [anh chư\ng jơk, et xoi tơ nglang đak. Lơ\m thôn duh răt đei hơmru\k ching chêng, hơbăn ao đo\ng phu\k”.

Đơ\ng tơdrong đei jơnei găh mu\k drăm mă bri pơyua ăn tơdrong erih kơ rim unh hnam duh nhen hăm pơlei pơla, kon pơlei Đak Kroong tơroi băt athei vei hơlen bri. Gơnơm thoi noh je# 1.200ha bri mă kon pơlei Đak Kroong io\k pơkăp vei lăng đei hơlen kơjăp. Đơ\ng xơnăm 2016 truh dang ei đei 2 ‘măng pơm yoch kơluơ\t vei hơlen bri păng adoi đei kon pơlei [ôh băt tang găn tơtom. {ok A Gong, bơngai lơ\m pơlei ăn tơbăt, [ok duh nhen kon pơlei adoi băt hơdăh xơnong jang kơ po lơ\m tơdrong vei hơlen bri: “Xơ\ noh kơ[ah tôm tơdrong noh athei năm tơ\ chơ chă. Mă mônh noh năm be\t hơkap. Mă [ar noh koh ‘long vă bơ\ hnam. Noh jing tơdrong yoch tih hloh. Dang ei đơ\ng năr đei jên vei hơlen bri noh io\k kơxo# jên mă noh axong ăn tơdrong jang kơ unh hnam mă dang ei duh đei minh [ar unh hnăm hlôi pơtăm đei ‘long, pơtăm [a na. Noh đơ\ng anih noh dang ei pă đei koh ‘long bri bơih, ưh đei be\t hơkap lơ\m bri bơih”.

Đak Pxi jing xăh tơnap tap hloh kơ apu\ng Đak Hà, dêh char Kon Tum. Lơ\m xăh đei 9 thôn pơlei hăm hloh 4.000 măt bơngai, kon pơlei Sédang đei truh 99%. Nhen pơlei Đak Kroong, 8 thôn pơlei oei lăi lơ\m xăh adoi io\k pơkăp vei hơlen bri đơ\ng Jơnu\m vei hơlen bri hmo\ Đak Hà. {ok Nguyễn Phúc Đoan, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Đak Pxi xơkơ\t, tơdrong đei jơnei mă pơkăp klă jên vei hơlen bri pơyua ăn tơdrong erih kon pơlei păng ăn tơdrong jang vei bri lơ\m xăh: “Pơjao bri ăn kon pơlei noh pơyua [ôh hơdăh. Kon pơlei pơgơ\r năm hơlen, vei lăng bri hơnơ\ng hloh đơ\ng noh tơjur đei dôm tơdrong pơm glăi hăm tơgar mu\k drăm bri. Kon pơlei đei yua đơ\ng pơkăp klă jên vei hơlen bri vă hơto\k tơdrong erih tơnăp hloh. Minh păh jên vei hơlen bri mă thôn pơlei vei hơlen păng jên axong ăn tơdrong jang atu\m kơ thôn. Pơtih nhen kon pơlei chă răt bơ\n hơmru\k ching chêng, răt hơbăn ai kon kông, hơmet ming Rông kơjă hloh, ‘lơ\ng hloh păng dôm tơdrong jang nai nhen tơdrong jang pơyua ăn tơpôl”.      

Lơ\m 8 xơnăm kơ âu, hlôi đei hloh 1.000 tih hlj pơkăp klă jên vei hơlen bri đei Anih mong jên Vei hơlen păng Hơto\k bri dêh char Kon Tum klă jên ăn kon pơlei, păng rim tơ ‘ngla bri. Trong pơkăp klă jên vei hơlen cham char bri oei pơjing hơyak kăp g^t lơ\m tơdrong vei hơlen bri tơ\ tơring. Atu\m hăm tơgop hơto\k tơdrong erih kon pơlei tơguăt hăm bri, noh kơxo# jên klă ăn tơdrong vei lăng bri duh vei xơđơ\ng ăn tơdrong jang vei hơlen hloh 361.000 ha bri, đei hloh 63% hơgăt bri oei đei dang ei kơ dêh char Kon Tum. 

Jên thu đei rim sơ năm đơ\ng tơ drong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh oei tơ gu\m ăn rơ bâu unh hnam kon pơ lei, tơ pôl ku\m nhen dôm an^h jang tơ ‘ngla bri tơ\ dêh char Kon Tum hơ met pơ ‘lơ\ng tơ drong arih, đei jên vă bơ\ jang, vei lăng păng ato\k tơ iung bri ‘lơ\ng [iơ\. Kơ lih thoi no\h, tơ drong io\k yoa ‘lơ\ng jên đơ\ng vei lăng bri to\k bo\k jing tơ drong kăl đei tơ le\ch hăm rim bơ ngai, khul gru\p vang vei lăng bri. Đơ\ng ro\ng âu nhôn pơ ma nuh hăm [ok Đào Xuân Thủy, Pho\ Kơ dră An^h vei lăng Pơ gar ‘long te\h đak Chư Mom Ray găh trong io\k yoa jên đơ\ng vei lăng bri tơ\ an^h jang sư.

-{ok ăi, vă jên đơ\ng vei lăng bri gơ\h io\k yoa ‘lơ\ng ‘no\h rim sơ năm ie\m tơ le\ch tơ drong jang ‘nâu thoi yơ?

-{ok Đào Xuân Thủy: Mă 1, an^h jang pơ gơ\r khoan ăn rim tơ pôl m^nh hơ găt te\h bri đei lơ\m  tơ drong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh. Nhôn tơ le\ch lơ tơ drong jang, mă 1 ku\m hăm kon pơ lei dăr joang, vei lăng bri. Mă 2 vă kon pơ lei gơ\h io\k yoa ‘lơ\ng kơ so# jên đơ\ng vei lăng bri nhôn pơ gơ\r roi tơ băt, lăng năng kon pơ lei yoa jên thoi yơ mưh io\k đei jên vei bri. Pơ tho ăn kon pơ lei yoa jên mă tro\, le# pơ huach kư\ kă păng pơ ‘nho\ ăn tơ drong ato\k tơ iung choh jang xa păng pơm ‘lơ\ng ăn tơ drong arih xa rim năr kơ tơ pôl.

-Tơ drong kla jên vei lăng bri rim sơ năm ăn kon pơ lei, ie\m kla thoi yơ?

-{ok Đào Xuân Thủy: Kiơ\ hla ar pơ kăp hăm tơ pôl, nhôn kla ăn tơ pôl 4 ‘măng lơ\m sơ năm, kla kiơ\ dôm jăl khei. Blu\ng a ‘no\h nhôn asong to\k io\k hơ drol, asong ăn tơ pôl io\k hơ drol vă pơ yoa ăn tơ drong arih xa kơ đe sư păng đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h pơ tôch tơ drong jang lơ\m sơ năm, đơ\ng ro\ng đei An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri kla jên, nhôn pơ gơ\r hơ len năng, kla tôm ăn đ^ đăng tơ pôl io\k vei lăng bri.

- Đei băt An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum hlôi tơ le\ch trong kla jên vei bri kiơ the. Ap^nh ih roi tơ băt tơ drong ‘nâu đei tơ le\ch jang thoi yơ păng hăm gơ\h jang kiơ\ tơ\ yăn âu ưh hă [ok?

-{ok Đào Xuân Thủy: Dang ei bơ\ jang kiơ\ nơ\r pơ tho đơ\ng An^h vei lăng kon pơ lei dêh char Kon Tum, nhôn oei tơ le\ch jang kiơ\ trong jang ‘nâu ‘năi. Đei 1, 2 tơ drong tơ hlăk nhôn pơ gơ\r hôp tơ pôl păng tơ pôl athei kơ plăh dang ei le# am mă kla jên kiơ\ the yoa 1, 2 tơ drong thoi âu:

-Mă 1 đei 1, 2 khul tơ pôl oei hơ tăih kơ apu\ng, yoa thoi no\h mă tơ drong yak vih vât hăm an^h mong jên tôch mơ mat.

-Mă 2 dơ\ng tơ drong yoa kơ măy kơ mo\k ‘nao đơ\ng tơ pôl oei tam mă gan gơ\h, đei lơ bơ ngai tam mă băt trong io\k yoa kơ măy ‘nao kơ na tơ pôl athei nhôn le# tam mă jang kiơ\, mă lei kiơ\ tơ drong hơ găt đơ\ng te\h đak bơ\n athei jang kiơ\ tơ drong kla jên hăm tài khoản ngân hàng kơ na truh dang ei nhôn oei pơ gơ\r hôp hăm lơ khul tơ pôl vă tơ le\ch jang kiơ\.

-{ok ăi, 1 lơ\m dôm tơ drong g^t kăl vă io\k yoa jên đơ\ng vei bri ‘lơ\ng ‘no\h kon pơ lei athei đei trong io\k yoa jên mă ‘lơ\ng. Hăm tơ drong ho\k pơ hrăm hlôh vao đơ\ng kon pơ lei nhen hrei ‘nâu, ie\m đei trong jang thoi yơ vă tơ gu\m ăn kon pơ lei io\k yoa ‘lơ\ng kơ so# jên đơ\ng vei lăng bri?

-{ok Đào Xuân Thủy: Mă lơ ‘no\h ‘no\h nhôn roi tơ [ôh, pơ tho ăn kon pơ lei ‘no\h tơm. Yoa tơ pă tơ\ yăn âu tơ drong tơ le\ch jên thoi yơ ‘no\h yoa đơ\ng tơ pôl ngăl, mă lei bơ\n athei tơ [ôh trong ăn đe sư, tơ le\ch jên ăn dôm tơ drong kăl nhen ato\k tơ iung choh jang xa, pơ yoa ăn tơ drong arih xa rim năr kơ tơ pôl vă huei io\k yoa jên brăh brư, ưh đei yoa kiơ.

- {ok ăi, ku\m hăm hơ găt te\h xă hlo\h 3.500 ha bri đei pơ jao ăn tơ pôl ku\m nhen lơ unh hnam kon pơ lei vei lăng, b^ hơ găt te\h đei xa jên đơ\ng vei lăng cham char bri brăh oei đei dơ\ng, ie\m io\k yoa kơ so# jên âu thoi yơ vă hơ to\k tơ drong đei yoa đơ\ng vei lăng bri tơ\ an^h jang?

-{ok Đào Xuân Thủy: M^nh păh te\h đei xa jên vei lăng cham char bri brăh, hơ tăih kơ kon pơ lei, hơ tăih kơ khul tơ pôl ‘no\h nhôn pơ gơ\r vei lăng kơ dih. Tơ drong jang tơm đơ\ng nhôn ‘no\h chă bơ ngai jang vă vei lăng dôm tơ ring bri ‘long thoi no\h. Păng kiơ\ tơ drong hơ găt đei 1 păh jên vă nhôn io\k yoa ăn dôm tơ drong jang nhen, tơ le\ch ăn dôm tơ drong vei lăng bri, pơm hnam gak đang kơ ‘no\h tơ le\ch ăn dôm tơ drong jang kăl nai kiơ\ tơ drong hơ găt asong jang.

-Kiơ\ đơ\ng tơ drong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh đơ\ng An^h vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum, ih hăm đei nơ\r pơ ma, ap^nh kiơ hăm tơ drong kla jên vei lăng bri rim sơ năm ưh?

-{ok Đào Xuân Thủy: Nhôn đei dôm nơ\r ap^nh âu. Mă 1 kiơ\ hla ar pơ kăp nhôn hlôi k^ hăm tơ pôl ‘no\h 1 sơ năm athei kla jên 4 ‘măng, kiơ\ 4 jăl khei. Mă lei truh đ^ jăl khei mă 1, rim an^h jang pơ ma atu\m, lơ\m no\h đei nhôn hai tam mă io\k đei jên jang lơ\m sơ năm ‘nâu. Yoa thoi no\h jing hiơ\ kla jên ăn tơ pôl, đơ\ng no\h jing đei tơ drong mơ mat tat, găn trong hơ pơi ‘me\h đơ\ng tơ pôl io\k vei lăng bri. Đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h j^ tơ drong bơ\n lăp băt kơ jă vei lăng bri lơ\m sơ năm ‘nâu đơ\ng ro\ng kơ tôch sơ năm đe\ch, yoa thoi no\h sư pơm mơ mat truh trong tơ le\ch jên jang ku\m nhen tơ le\ch kơ jă jên vei lăng ăn tơ pôl lơ\m rim sơ năm hai.

-Lei a, bơ nê kơ ih tơ ge\ch pơ ma nuh hăm nhôn hơ.

Lan hăm Dơ\ng: Tơ blơ\