VOV4.Bahnar - Đunh kơ âu 42 xơnăm, năr 10/ 3/1975 hlôi đei tơdrong tơblăh tih tơ\ Buôn Ma Thuột.  ‘Nâu jing tơdrong tơblăh dơnơm pơih blu\ng ăn tơdrong tơblăh tơ\ tơring Tây Nguyên, pơm trong ăn tơdrong tơblăh tih ăh pơyan puih mak xơnăm 1975, đei io\k jơnei rơngei tơring pơbăh, hơko\ng teh đak jing minh. Tơ\ hơla âu, nhôn vih tơroi kơ khei năr nuih mơng noh kiơ\ nơ\r tơroi đơ\ng dôm bơngai hlôi bơ\ng pang lơ\m tơdrong tơblăh.

Tro\ ăh 2 jơ minh puơ\t pơgê năr 10/3/1975, tơdrong tơblăh tih tơdru\t dôm anih tơm linh tơ\ Buôn Ma Thuột, khul linh đăk ko\ng, pơtoi kơ noh linh teh tơdru\t tơ\ cham gre păr Hòa Bình, Anih linh tơ\ Mai Hắc Đế.  15 pơn^t đơ\ng ro\ng kơ noh, khul linh phao tih pơtơm pơnăh dru\t tơ\ Sư đoàn 23 linh nguy\.

Io\k jơva phao pơnăh ưh kơ pơdơh đơ\ng khul linh đăk ko\ng păng jơva đôh đơ\ng phao tih, khul linh gre mam găn đak krong Sê Rê Pốc dru\t mơ\t tơblăh đei jơnei tơring. Rim khul linh axong jing 5 păh tơdru\t nhen 5 trong tơm vei hơlen anih tơm kơ khul linh ayăt lơ\m tơring kơdra#m Buôn Ma Thuột.

Truh ăh 6 jơ pơgê năr 10/3, khul linh Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 95B găn hloh cham gre păr L19, dru\t blăh io\k jơnei Ngã Sáu.  7 jơ 10 pơn^t noh linh bơ\n hlôi blăh tơpăi khul linh gre mam tiểu đoàn 1 Ngụy.  11 jơ minh puơ\t noh bơ\n đei io\k Tiểu khu 23 hnam pơgang linh păng Sư bộ 23 Ngụy, io\k jơnei anih tơroi tơbăt păng dôm anih tơm kơ khul linh ayăt lơ\m tơring kơdra#m Buôn Ma Thuột; blăh tơpăi Anih pơgơ\r linh ayăt Mai Hắc Đế, io\k jơnei dôm kơđông linh Chư\ Ê Bur, Chư\ Dluê. Găh pơbăh, khul linh bơ\n dru\t tơblăh tơ\ anih jang hành ch^nh, anih mong jên, anih hơmet ming j^ kơ khul linh ayăt tơ\ tơring Hoà Bình.  {ok Tô Tấn Tài (juăt krao noh Ama H’Oanh) – Xơ\ jang {^ thư tơring kơdra#m Buôn Ma Thuột hơdơ\r dơ\ng: “Kơmăng năr 9 păng pơgê hrôih năr 10 khei 3, ăh đei io\k tơchơ\t tơblăh noh lơ\m tơring âu khul [ô đo#i pơnăh tơdru\t cham gre păr, lăng noh nhen ‘mra#m tơbang mă blu\ng; pơtơm ăn kơ khul bơ\n dru\t mơ\t. Tơ\ bri noh gre mam đôh rơ ông rơ ang jơva ja#p bri”.    

Lơ\m năr 10/3, ayăt yua 73 tong gre păr tơdru\t plơ\, pơnăh phă tang găn linh bơ\n, atu\m hăm noh yua phao tih tơdru\t kơtang. Khul linh bơ\n pơnăh tơhuăng 6 tong gre păr AD6 păng pơlôch lơ linh ayăt.   

Năr 11/3, bơ\n tơdru\t tơ\ lơ anih kăp g^t, tôm khul linh ayăt lơ\m tơring kơdra#m tơklăh pơđ^, bơ\n đei jơnei pơăng rôp vei pơgoh khul kơdră dêh char Dak Lak păng Đại tá, Sư đoàn pho\ 23 Ngụy. Tơroi kơ tơdrong tơblăh tơ\ Cham gre păr Hòa Bình, [ok Phạm Chí Sâm- Xơ\ jang kơdră tơgu\m hơlen ăn Trung đoàn 234 ăn tơbăt: “Pơtoi kơ tơdrong tơblăh [ơ\t doh inh jang tơ\ anih linh tơblăh hăm phao tih 57 ly, tơmơ\t tơ\ cham gre păr Hòa Bình vă pơlôch khul linh ayăt tơ\ rơvơ\ng plenh, ưh kơ ăn ayăt tơjruh [ôm tơ\ khul linh bơ\n, atu\m hăm noh pơnăh tơpăt tơ\ anih dơnơm pơlôch linh ayăt”

Năr 12/3, linh bơ\n tơblăh tơdru\t anih linh 45 Ngụy, tơblăh linh ayăt tơ\ Chư\  Bao, Đạt Lý, đei io\k jơnei Buôn Hồ.

Năr 13/3, bơ\n đei io\k jơnei Châu Sơn, atu\m hăm khul [ô đo#i dơnơm, [ô đo#i tơ\ tơring tơblăh đei io\k tơring Lạc Thiện.

Lơ\m kơplăh [ô đo#i tơblăh io\k tơring kơdra#m, lơ khul linh ch^nh tr^ kơ dêh char duh nhen dôm tơring lơ\m kơdrăn tơblăh, tơroi xơđơ\ng hăm đon bơnôh kon pơlei, hơmet unh đak, io\k hơlen tơring, pơjing khul jang tơ\ dôm tơring, vei xơđơ\ng tơpôl, vei xơđơ\ng tơdrong erih ăn kon pơlei.

Năr 14/3, bơ\n tơdru\t blăh Trung đoàn 53 tơring cham gre păr Hoà Bình păng đei jơnei Buôn Đôn.

Năr 17/3, bơ\n tơblăh tenh đei jơnei  Phước An.

Năr 18/3, đei io\k jơnei Chư\ Ku\k, th^ xăh Cheo Reo, pơm tơpăi anih jang hành ch^nh  Phú Bổn.

Duh lơ\m năr 18/3, Anih jang hơlen th^ xăh Buôn Ma Thuột đei pơjing, tơbang tơ\ Đình Lạc Giao, yuơ đại tá Y BLốc ÊBan pơm kơdră.

Năr 19/3 truh 21/3, khul linh bơ\n io\k jơnei tơring Khánh Dương, tơblăh tơpăi ayăt tơ\ âu, pơm tơpăi khul linh Lữ dù 3 Ngụy, io\kjơnei tơring hang hơ\ng Phượng Hoàng, pơih trong ăn tơdrong tơblăh jur tơ\ dêh char Khánh Hòa.

Đơ\ng ro\ng kơ io\k jơnei Buôn Ma Thuột, Anih jang dêh char Dak Lak hlôi pơgơ\r dôm apu\ng athei io\k khul linh tơ\ tơring vă ako\m kon pơlei iung tơjră [a trui linh ayăt. Truh năr 28/3, Dak Lak đei jơnei rơngei.  

               Tơroi găh tơdrong jang hadoi păng dôm tơdrong kăp g^t pơjing tơdrong jơnei rơngei Buôn Ma Thuột, [ok Lê Chí Quyết- Xơ\ bơ\ Pho\ Bí thư anih jang dêh char Dak Lak, Pho\ kơdră anih jang kơ khul linh io\k hơlen th^ xăh Buôn Ma Thuột, ăn tơbăt: “Tơdrong mă ano# đ^ đăng duh oei che\p vei đon bơnôh tơnăp tơblăh kho\m mă đei jơnei tôm tơring. Tơdrong kăp g^t hloh noh đon bơnôh, tơdrong nuih mơng, lui ngeh hăm tơdrong pơgơ\r đơ\ng Đảng, păng đon bơnôh po noh tơblăh kho\m mă đei jơnei. Adro# thoi noh mă dru\t lơ\m tơdrong tơnap, hơmet tơdrong tơnap, tơgop ăn tơdrong jơnei tih”

               Tơdrong đei jơnei Buôn Ma Thuột jing tơdrong tơblăh pơih blu\ng ăn tơdrong tơblăh rơgei hloh kơ khul linh bơ\n găh tơdrong pơkăp iung tơblăh hăm khul linh tih pran, găh trong ‘nao, pơm trong ăn tơdrong tơblăh tih păng tơblăh io\k jơnei tơring pơbăh, hơ ‘nhăk teh đak jing minh.

               Tơdrong jơnei Buôn Ma Thuột pơtơm đơ\ng tơdrong pơgơ\r gơh rơgei đơ\ng anih tơm ch^nh tr^, anih pơgơ\r linh Trung ương, hlôi xơkơ\t [lep jơ ‘năr, hăm đon bơnôh nuih mơng păng che\p vei đei jơhngơ\m pran atu\m kơ ja#p teh đak găh khul linh, tơring păng đon bơnôh kon pơlei tơguăt hăm khul linh.

Chep vei kơ jăp tơ drong juăt nuih mơng đơ\ng pơ lei pơ la Dak Lak, 42 sơ năm âu ki, khul linh dêh char hơ nơ\ng pơ tâp pơ hrăm, jang đang ‘lơ\ng rim tơ drong đei pơ jao. Đại tá Nguyễn Thanh Xuân - Chính ủy An^h che\p kơ\l pơ gơ\r khul linh dêh char Dak Lak tơ roi:

-Che\p vei kơ jăp tơ drong juăt ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng Khul linh kon pơ lei Việt Nam kơ tang nuih mơng ku\m nhen dôm tơ drong jơ nei tih đơ\ng khul linh dêh char lơ\m tơ drong tơ blăh jơ nei ‘năr 10-3, tơ drong tơ blăh Hồ Chí Minh đei ư hơ nhang lơ\m jơ hnơr erih, An^h jang Đảng, An^h che\p kơ\l pơ gơ\r Khul linh dêh char Dak Lak chih hơ dăh tơ drong jang tơm lơ\m chăl ‘nao hrei ‘nâu thoi yơ?

-Đại tá Nguyễn Thanh Xuân: “An^h jang Đảng, An^h che\p kơ\l pơ gơ\r Khul linh dêh char băt hơ dăh đon tơ che\ng, trong jang găh khul linh, vei sơ đơ\ng te\h đak đơ\ng Đảng, tơ drong jang đơ\ng khul linh păng linh tơ blăh, tơ drong hơ le\nh pơ dăr đơ\ng ayăt, chă trong phă ngơ\r tơ drong sơ đơ\ng chinh tr^ tơ\ tơ ring; adrin roi tơ [ôh ăn kơ dră che\p kơ\l dêh char tơ le\ch jang ‘lơ\ng tơ drong jang vei lăng Te\h đak, mă loi găh “Trong vei vei lăng Te\h đak g^t kăl lơ\m chăl ‘nao”; kơ dră che\p kơ\l pơ jing trong vei lăng te\h đak đơ\ng đ^ đăng kon pơ lei, tơ klep hăm kon pơ lei vang vei kơ jăp tơ drong sơ đơ\ng; hơ to\k tơ drong tang găn, kơ chăng tơ blăh tơ\ tơ ring sơ lam păng dôm tơ ring g^t kăl, hơ to\k tơ drong đei yoa đơ\ng jang tơ bôl găh khul linh, vei sơ đơ\ng te\h đak hăm dêh char Mondulkiri (Campuchia); kơ chăng tang găn đ^ rim tơ drong phă ngơ\r đơ\ng ayăt. Atu\m hăm ‘no\h hơ to\k tơ drong ‘lơ\ng đơ\ng pơ tho pơ hrăm găh vei lăng te\h đak, vei sơ đơ\ng lơ\m tơ pôl ăn đ^ đăng kon pơ lei; pơ jing [ô đo#i dêh char “kach mang, tơ pă, rơ gei, dar de\h io\k yoa rim kơ măy kơ mo\k ‘nao”; pơ jing đei lơ khul linh hơ met hiă, khul linh yân kuân pran kơ jăp tơ\ jơ\p tơ ring, sơ đơ\ng jơ hngâm, ke\ jang đang rim tơ drong mưh đei tơ drong krê hơ mơt.

-{ok ăi, hơ dai hăm tơ drong pơ tâp pơ hrăm, kơ chăng tơ blăh, khul linh dêh char Dak Lak tơ re\k truh tơ drong krao hơ vơn kon pơ lei thoi yơ vă vang tơ gop ăn tơ drong jang ato\k tơ iung mu\k drăm tơ pôl tơ\ tơ ring?

-Đại tá Nguyễn Thanh Xuân: Hlôh vao păng bơ\ jang ‘lơ\ng tơ drong jang đơ\ng khul linh lơ\m chăl ‘nao, khul linh dêh char roi jang ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng tơ drong jang krao hơ vơn kon pơ lei, vei lăng kon pơ lei, pơ jing tơ drong pơ vei, oei xa hơ dai kơ jăp đơ\ng khul linh hăm kon pơ lei; hơ to\k jơ hngâm đon kon pơ lei vei kơ jăp tơ drong sơ đơ\ng kơ tă tơ\ tơ ring. Vang jang đei yoa ‘lơ\ng tơ drong jang ato\k tơ iung mu\k drăm tơ pôl, adrin bơ\ jang tơ drong pơ jei băl “Vang pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao”; tơ iung dôm tơ drong jang tơ gu\m ăn bơ ngai đei ko\ng, “Nhă đak [lo\k kơ tu”; vang tơ gu\m ăn kon pơ lei jang sut pơ đ^ pơ ngot, tơ jur tơ nuh hin, tang găn, do\ng tơ gu\m bơ ngai răm păng hơ met pơ ‘lơ\ng rim tơ drong hiong răm đơ\ng sar bar..., vă ling lang tơ găl hăm tơ drong juăt đơ\ng khul linh tơ blăh kơ tang nuih mơng kơ kon pơ lei.

-Lei à, bơ nê kơ ih hơ!                                                                                                          

Lan hăm Dơ\ng: Tơ blơ\