VOV4.Bahnar - Sơ năm 2021 hlôi tru\h bơ\ih, Pơ yan pu\ih mak hlôi v^h hăm jơ\p tơ ring tơ rang, pơ lei pơ la. Tơ drong hơ iă kơ sơ năm ‘nao, bơ\n ư\h kơ hiơt 1 sơ năm 2020 tơ jră hăm j^ hơ bu\h, ‘mi kial pơ răm, tơ drong ar^h sa đơ\ng lơ bơ ngai đei tơ su\l tơ săl, mă lei Việt Nam oei [o#h hơ dăh ‘lơ\ng, [e\nh tơ drong chhôk ‘nă.

Sơ năm ‘nao tru\h hơ nhăk dôm tơ drong chơt hơ iă ‘nă hal, bơ\n lui nge\h gô yak hlo\h mơ mat tat, long nol, sơng io\k lơ tơ drong jơ nei hlo\h lơ\m sơ năm Tân Sửu 2021.

Sơ năm ‘nao hăm tơ drong hơ iă, đon hơ me\ng ‘nao hlôi truh. Hăm rim bơ ngai tơ\ plei Kon Stiu, xăh Ngọc Réo, apu\ng Đăk Hà, dêh char Kon Tum, sơ năm kơ pô 2021 ưh jor gô hơ nhăk ba lơ tơ drong hơ iă ăn rim unh hnam. Kră pơ lei A Nian tôch lui hăm tơ drong ‘nâu yoa pơ gar cao su kơ 102 unh hnam lơ\m pơ lei mât lơ\m khei ‘năr chrek io\k kơ tăk bơih. Hơ dai hăm ‘no\h lơ pơ gar che\h phe đei vei rong ‘lơ\ng, jang tro\ ki thuơ\t kơ na ro\ năng gô đei plei hơ kâu ‘lơ\ng ‘năi. ‘Ngoăih kơ ‘no\h đơ\ng tơ drong jang pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao, gơ nơm adrin rei pơ tăm hăm hơ dre\ch ‘nao kơ na ku\m tôch hơ me\ng gô đei io\k yoa lơ ăn kon pơ lei. Lơ\m năr mă blu\ng kơ sơ năm ‘nao, kră pơ lei A Nian chơt hơ iă roi tơ băt đon tơ che\ng đơ\ng kơ dih:

“Năr ‘nâu, nhôn pơ gơ\r sơng sơ năm ‘nao tôch chơt, druh dăm hơ ri hơ xoang, tôn ch^ng chêng. Lơ tơ mam xa đei pai so\ xa, ngôi pơ chơt kiơ\ tơ drong juăt, pai thoi so ưh đei yoa rơ mă, đak kho kiơ, tơ mam xa hla ‘nhot đei phe\ đơ\ng mir roh ngăl, ka đei rôp yâu đơ\ng bri, thong đak ‘năi. Kon pơ lei pơ gơ\r sơng sơ năm ‘nao tơ\ rông. {lep [ât sơ năm ‘nao 2021, inh hmach thơ thou ăn đ^ đăng kon pơ lei pơ la tơ [âp lơ pu\n ai, hiôk chơt, jang xa đei [ôh, druh dăm m^nh [ơ\r đon, vang tơ gu\m băl lơ\m tơ drong arih xa’’.

Sơng Tết Tân Sửu 2021, [ok A Brưk, bơ ngai Ba Na, oei tơ\ plei Kon Klor, phường Thắng Lợi, pơ lei tơm Kon Tum ‘moi kiơ\ đơ\ng radio nơ\r pơ ma Việt Nam gơ\ih nơ\r hmach sơ năm ‘nao tru\h hăm kon pơ lei Ba Na nơ\r hmach ‘lơ\ng hơ iă hlo\h. {ok ‘me\h vă lơ\m sơ năm 2021, kon sâu ho\k pơ hrăm roi hơ gei, te\h đak tơ pl^h ‘nao păng pơ dro\ng pran hlo\h.

"Tết  Tấn Sửu sơ năm 2021, nhôn ap^nh tang măt kon pơ lei ‘me\h vă kon sâu ho\k pơ hrăm tru\h trong vă đei dơ\ng lơ\m khu\l jang kơ Đảng vă kơ Đảng bơ\n roi ‘năr roi hơ to\k tơ iung pran hlo\h, vang 1 jơ hngơ\m pơ jing te\h đak roi ‘năr roi hơ nu\k hơ noa. Yua thoi no\h, ‘me\h Đảng, te\h đak bơ ngơ\t hlo\h dơ\ng tru\h hăm kon pơ lei kon kông găh rim tơ drong. {lep [ơ\t Tết tru\h, pơ yan pu\ih mak v^h ^nh ap^nh hmach kơ Đảng, te\h đak păng tơ pôl, đ^ đăng kon pơ lei pran jăng grăng hơ kâu, jơ nei lơ\m rim tơ drong jang”.

Oei kô Y Sương, Pho\ Kơ dră An^h vei lăng pơ tho pơ hrăm apu\ng Đăk Hà j^ kon hơ ‘lơ\p bơ ngai Xơ đăng tơ\ plei Đăk Ui kơ tang nuih mơng, kơ na kô Y Sương băt hơ dăh tơ drong mơ mat tat đơ\ng thây kô, ho\k tro tơ\ tơ ring hơ tăih yăih. Hơ pơi ‘me\h pơ yan Puih mak âu ‘no\h hơ to\k đei tơ drong ‘lơ\ng đơ\ng pơ tho pơ hrăm, vă kon pơ lei đei tơ drong arih xa ph^ tơ to\ dơ no\ ‘lơ\ng:

“Sơ năm ‘nao 2021 truh bơih, kơ dih kâu inh păng đ^ đăng kon pơ lei Xơ Đăng ling lang hơ me\ng kơ Đảng, te\h đak hơ nơ\ng tơ gu\m ăn kon hơ ‘lơ\p bơ ngai Sơ Đăng Xrá lơ\m tơ drong ho\k pơ hrăm vă đe o\h roi đunh roi rơ gei, hlôh vao roi lơ. Inh oei hơ pơi ‘me\h rim khul gru\p lơ\m tơ pôl hơ nơ\ng tơ re\k truh tơ\ đe hơ io\h, mă loi hăm hơ io\h bơ ngai kon kông mơ mat tat vă đe sư đei tơ drong ‘lơ\ng, ho\k pơ hrăm. Hăm don hlôh vao mă đe o\h ho\k đei đơ\ng thây kô, đơ\ng hnam trưng inh lui, đe o\h đei đon adrin hlo\h dơ\ng, vă mưh ‘lo\ ning mônh kơnh, đe o\h gơ\h bơ\ jang pơ vih pơ văn ăn pơ lei pơ la kơ dih’’.

Hăm nghệ sĩ Ưu tú Y Joel Knul, ‘ngoăih kơ dôm tơ drong jang jo\h hơ ri hơ soang, năr Tết ku\m ‘măn jơ năr tơ gu\m dôm bơ ngai oei mơ mat tat lơ\m pơ lei pơ la. {lep [ơ\t pơ yan pu\ih mak ‘nao, nghệ sỹ Ưu tú Y Joel Knul đei nơ\r hmach ‘mêm kơ eng tru\h hăm pơ lei pơ la Tây Nguyên.

“Lơ\m sơ năm ‘nao 2021, hmach kơ m^h ma duch nă ling lang pran jăng grăng hơ kâu, jơ nei lơ\m tơ drong ar^h sa. Hmach ăn kơ pơ lei bơ\n đei ‘mi ro\ to\ hơ lăng, hiôk ‘lơ\ng hơ to\k tơ iung mu\k drăm, jang sa đei io\k yua lơ, hmach kơ đ^ đăng pơ lei sơ năm ‘nao đei lơ tơ drong chơt hơ iă.”

Tơ drong hơ iă tih hlo\h đơ\ng kon pơ lei M’Nông tơ\ plei Pinao – xăh Nhân Đạo, apu\ng Dak R’Lấp, dêh char Dak Nông lơ\m sơ năm âu ki ‘no\h j^ pơ jing đei Gru\p tang brai vai khăn plei Pinao, hăm 13 ‘nu bơ ngai. Yă H’Yon- Bơ ngai vei lăng Gru\p tanh brai ăn tơ băt, gơ nơm khul kơ dră tơ ring tơ re\k, tơ gu\m ăn mă pơ jing đei Gru\p tanh brai, che\p tơ mam chă te\ch ăn đe, chă đei an^h răt. Mă loi, năr lêh tanh brai vai khăn Việt Nam ‘măng mă 2 đei pơ gơ\r tơ\ plt Gia Nghĩa, dêh char Dak Nông, khăn, che tanh đơ\ng đe duch nă tơ\ plei Pinao đei lơ bơ ngai ‘me\h răt. Yă H’Yon hơ me\ng sơ năm ‘nao Tân Sửu gô đei lơ tơ drong ‘lơ\ng dơ\ng:

“Đ^ đăng mo\ o\h lơ\m gru\p tôch hơ iă yoa tơ mam đơ\ng kơ dih tanh đei đei lơ bơ ngai ‘me\h răt. Nhôn hơ pơi ‘me\h đei lơ bơ ngai ap^nh răt vă mo\ o\h nhôn gơ\h vei kơ jăp tơ drong tanh brai, atu\m hăm ‘no\h tơ iung tơ drong jang so kơ hơ dre\ch hơ drung. Mă 2 dơ\ng ‘no\h vă mo\ o\h đei dơ\ng kon jên pơ ‘nho\ ăn tơ drong arih xa unh hnam”.

{ok Nay Blơk oei tơ\ plei Chư Băh A, xăh Chư Băh, thị xã Ayun Pa, Gia Lai tơ băt, j^ hơ bu\h COVID-19 to\k bo\k pơm ăn tơ drong ar^h sa kon pơ lei [ơm kơ ne# lơ, roi mơ nat tat hlo\h. Mă lei, hăm đon tơ che\ng ‘lơ\ng, lui nge\h, [ok tơ băt kon pơ lei lơ\m pơ lei hlôi tơ păt jang kiơ\ dôm trong jang tang găn j^, păng lui nge\h tơ drong ar^h sa gô ‘lơ\ng hơ iă hlo\h lơ\m sơ năm ‘nao 2021. {ok Nay Blơk tơ băt:

“Kơ ku\h kơ sơ năm ‘nao 2021 âu, ^nh krao hơ vơn kon pơ lei je# hơ tăih jang sa hơ to\k tơ iung mu\k drăm ‘lơ\ng hlo\h. Năm hơ tăih tơ\ yơ, tơ [ơ\p tơ moi ‘no\h athei vei lăng kơ d^h kâu tơ\ hơ năp j^ hơ bu\h nhen gom mu\h măt mư\h pơ ma dơ nu\h; ôp ti hơ nơ\ng hăm sơ [o\ng pơ lôch pơ rang dăh mă hăm đak ôp ti pơ lôch pơ rang vă vei lăng jơ hngơ\m pran kơ d^h kâu. Sơ năm ‘nao tơ roi tơ băt ăn kon pơ lei lơ hlo\h dơ\ng ar^h ‘lơ\ng, pơ nam jang sa păng pơm kiơ\ khôi luơ\t đơ\ng Te\h đak. Dôm tơ drong kiơ khu\l kơ dră tơ le\ch jang ‘no\h jang kiơ\, ve\h ver kơ pơm kư\ kă lơ\m tơ drong ar^h sa rim năr.”

Sơ năm ‘nao truh, rim bơ ngai adoi đei đon ‘me\h vă, đon adrin jang to\k vă gơ\h yak hlo\h rim tơ drong mơ mat tat đơ\ng sơ năm so:

Tơ\ apu\ng Dak Song, dêh char Dak Nông, che\h phe păng tiu j^ ‘long pơ tăm tơm. Mă lei, dôm sơ năm tơ je# âu, kơ jă păng plei 2 kơ loăi ‘long pơ tăm âu ưh đei sơ đơ\ng, kơ na khul kơ dră tơ ring păng an^h jang kơ pal hlôi tơ le\ch trong tơ gu\m ăn kon pơ lei tơ plih ming ‘long pơ tăm mă lăp. {ok Điểu Khánh Rin, Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Dak N’Drung ăn tơ băt, sơ năm ‘nao tơ ring vă tơ plih 1 păh te\h pơ tăm che\h phe kră păng tiu ưh kơ ‘lơ\ng vă pơ tăm ‘long xa plei mă ưh ‘no\h pơ tăm bơ\n ‘nhot, bơ\n hơ mre\.

“Sơ năm ‘nao, An^h jang Đảng păng khul kơ dră tơ ring đei trong tơ plih ‘long pơ tăm vă pơm ‘lơ\ng ăn tơ drong arih xa, tơ gu\m ăn kon pơ lei sut pơ đ^ pơ ngot, tơ jur tơ nuh hin. Blu\ng a ‘no\h roi tơ băt ăn kon pơ lei ki thuơ\t jang. Trong jang đơ\ng nhôn ‘no\h tơ tă ăn kon pơ lei pơ tăm ‘long xa plei, tơ plih ming ‘long pơ tăm nhen pơ tăm hơ mre\ vă jăh [ônh đei xa. Mă 2 ‘no\h che\h phe, cao su chă rơih hơ dre\ch ‘lơ\ng; hơ dre\ch so ưh kơ ‘lơ\ng ‘no\h athei tơ plih ming hăm dôm kơ loăi hơ dre\ch ‘nao. Dang ei, nhôn ơei pơ tho ăn kon pơ lei pơ tăm tơ plih ming. Tơ drong jang tơm lơ\m sơ năm ‘nao đơ\ng khul kơ dră tơ ring ‘no\h pơ gơ\r jang ato\k tơ iung mu\k drăm”.

Sơ năm 2020, mă đơ\ng athei tơ jră hăm lơ mơ mat tat, long nol, [ơm ư\h kơ ‘lơ\ng tru\h tơ drong jang sa, te\ch mơ dro păng tơ drong ar^h sa kon pơ lei mă lei hăm tơ drong tơ gu\m đơ\ng pơ đ^ khu\l jang ch^nh tr^ ku\m hăm tơ drong drơ\ng lăp, kon pơ lei lui jang kiơ\ kơ na mu\k drăm – tơ pôl, khu\l linh – vei sơ đơ\ng lơ\m apu\ng Krông Buk oei hơ nơ\ng hơ to\k tơ iung sơ đơ\ng păng io\k đei lơ jơ nei g^t kăl. Sơ năm ‘nao tru\h, mo\ H’Mik Niê, plei Drơng, xăh Čư Pơng, apu\ng Krông Buk, de#h char Dak Lak ‘me\h vă rim tơ drong pu\n ai tru\h hăm u\nh hnam ku\m nhen pơ lei pơ la Tây Nguyên.

“ Sơ năm 2020 u\nh hnam nhôn io\k đei vă je# 3 tấn che\h phe găr lơ\m 1hek tar. Tơ mam tơ jur hlo\h 5 tạ pơ têng hăm sơ năm sơ\. Lơ\m sơ năm ‘nao ‘me\h vă che\h phe gô đei plei lơ, đei kơ jă vă kơ kon pơ lei dă [iơ\ kơ mơ mat tat. Hmach kơ pơ lei bơ\n sơ năm ‘nao tơ [ơ\p pu\n ai, ling lang chơt hơ iă păng jơ nei hlo\h.”

Đơ\ng ro\ng hlo\h 10 sơ năm bơ\ jang tơ drong jang pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao, tơ drong choh jang xa, tơ ring tơ rang tơ\ apu\ng Ea Kar, dêh char Dak lak đei tơ plih ‘lơ\ng, tơ drong arih xa găh tơ mam drăm, jơ hngâm đon kon pơ lei roi to\k. Lơ\m dôm năr ngôi pơ chơt têt, kon pơ lei jơ\p pơ lei pơ lai chơt hơ iă ‘nă hal. Mo\ H’ Úc Byă, tơ\ plei Sưk, xăh Ea Đar, apu\ng Ea Kar ăn tơ băt, Tết Nguyên đán j^ jơ năr tôch g^t kăl lơ\m sơ năm. Dôm bơ ngai năm jang tơ\ hơ tăih, mă mơ mat tat dang yơ, ku\m adrin vih ngôi hơ dai hăm hnam tơ no\, hăm ‘nho\ng o\h:

“Sơ\ bơ ngai Rađe ưh đei xa Tết âm nhen hrei ‘nâu. Dang ei kon pơ lei băt trong hơ met rim tơ mam, puih, sut hơ met cham hnam vă sơng xa têt. Đei pơ lei oei pơ gơ\r hơ ri hơ xoang lơ\m dôm năr Têt. Kon pơ lei oei tơ\ hnam ưh đei năm jang mir, ngôi tơ\ hnam pơ chơt hăm ‘nho\ng oh. Hơ me\ng sơ năm ‘nao plei nhôn đei lơ tơ drong hơ iă dơ\ng.”

Dôm tơ drong tơ pl^h lơ\m pơ lei pơ la, ku\m pơm ăn kơ kon pơ lei chhôk ‘nă hlo\h [ơ\t Tết tru\h, pơ yan pu\ih mak v^h. {ok Triết Y Biêng oei tơ\ thôn Păng Pế Dơng, xăh Dà Rsal, apu\ng Dam Rong, de#h char Lâm Đồng, sơ năm ‘nâu đ^ hlo\h 75 sơ năm, j^ kang [o# tơ klep hăm tơ ring đơ\ng ro\ng năr rơ ngei tru\h dang ei, kơ na [ok [o#h tôch kơ rơ đăh găh tơ drong tơ pl^h tơ\ groi te\h ‘nâu:

“Sơ\, xăh Roh Men âu dơ nu\h hin de#h. {ơ\t tam mă đei trong nơ năm, 1 găr [o#h athei năm kle\ch trong bri hơ tăih tôch kơ mơ mat tat tru\h tơ\ Lâm Hà, Lạc Dương ‘mơ\i mă đei. Đơ\ng ro\ng âu, Đảng- te\h đak bơ ngơ\t tru\h ăn pơ\ih trong gre kơ so# 27. Gơ nang đơ\ng ‘nho\ng o\h yuăn ar^h hơ dai kơ na kon pơ lei ho\k đei dôm tơ drong hơ gei lơ\m tơ drong ar^h sa, nhen vei lăng che\h phe, pơ tăm ‘long mơ mur rong hơ drông pơm brai, pơ tăm hơ [o plei ‘yăl, kon hơ ‘lơ\p đei gơ\h băt hăm dôm tơ drong ‘nao hơ gei [iơ\. Đơ\ng năr đei trong gre kơ so# 27 năm kle\ch, tơ drong ar^h sa kon pơ lei hlôi păi [iơ\ tôch kơ lơ, hnam oei kơ jăp ‘lơ\ng, hơ dro# hăm pơ lei hlôi đei hlo\h 15 to\ kơ măy cho\h, đei đăi tơ drong ‘nâu ‘no\h j^ gơ nang đơ\ng ‘long che\h phe, kon hơ ‘lơ\p đei ho\k pơ hrăm tru\h trong, nhen hnam nhôn ‘nâu đei 2 ‘nu kon đ^ ho\k đang đăi ho\k bơ\ih”.

Plei Dà Mpao, xăh Dà Dờng, apu\ng Lâm Hà, dêh char Lâm Đồng đei hlo\h 446 unh hnam, lơ\m no\h unh hnam kon kông vă je# truh 1 puăt, đei tơ drong arih xa roi tơ plih. {ok Long Đinh Ha Brong – Kră pơ lei plei Dà Mpao ăn tơ băt:

“Hrei ‘nâu, tơ drong arih xa kơ kon pơ lei roi to\k ‘lơ\ng, druh dăm lơ\m pơ lei đei ho\k chư, ưh pă hao thi gre, băh rok trong. Kăch mang hlôi tơ [ôh trong chong glung ăn kon pơ lei kon kông, nhôn hlôi băt trong jang kiơ\ khoa ho\k ki thuơ\t mưh choh jang xa, nhen pơ tăm che\h phe đei săy pho\ng, tuh mơ\r tôm te\ch vă pơm hơ to\k tơ drong arih xa ăn unh hnam, mă loi ‘no\h trong đei man rơ go\h ‘lơ\ng, druh dăm pơ nam jang xa, adrin ho\k pơ hrăm”.

Dơ\ng – Thuem: Tơ blơ\