VOV4.Bahnar - Xơnăm 2020, mă răm đơ\ng pơrang j^ Covid-19 păng j^ [ăch hâu, [ơm  ‘mi kial đak hơbông pơrăm tơ\ lơ tơring, mă lei dôm dêh char Tây Nguyên duh oei keh đang dôm tơchơ\t jang mu\k drăm – tơpôl kăp g^t. Tơdrong đei jơnei đơ\ng Hop ako\m Đảng dôm jăl kơ xơnăm 2020-2025 păng Hop ako\m Đảng ja#p teh đak ‘măng mă 13, hăm dôm tơdrong tơchơ\t kăp g^t, atu\m hơmet g^t kăl kơ tơdrong te\ch răt tơmam choh pơtăm, to\k bo\k jing tơdra hơ iă, jing jơhngơ\m pran tih tên vă Tây Nguyên pơm jang đei jơnei dôm tơdrong hơpơi, pơkăp jang ưh adro# ăn xơnăm 2021 mă pơđ^ ăn dôm xơnăm pơtoi đơ\ng ro\ng.

Dôm năr je# đ^ xơnăm Canh Tý 2020, tôm anih jang ch^nh tr^ tơ\ xăh Tân Bình, apu\ng Đăk Đoa, dêh char Gia Lai bơ\ jang kơ ‘nôh jơhngơ\m. Khul kơpal anih jang Đảng, Anih vei lăng kon pơlei xăh adro# pơgenh vih anih jang k^ pơkăp dôm hla bar kăp g^t, đang kơ noh năm truh rim pơlei pơla, atu\m hăm khul kơpal truh rim unh hnam, hơvơn rim bơngai năm [et pơgang vaccine bơ\ng j^ [ăch hâu, tơdrong j^ hli hlơt pơm lôch bơngai hlôi pơjuă lơ tơring lơ\ma pu\ng lơ\m tong ane# xơnăm adrol kơ noh. {ok Phạm Minh Thắng, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Tân Bình ăn tơbăt, hăm tơdrong jang tơnăp xơnong, lơ\m hloh 2 năr, tơdrong [et pơgang vaccine bơ\ng j^ [ăch hâu tơ\ xăh hlôi keh đang: Nhôn hlôi axong kiơ\ kơ jơ vă jang atu\m hăm anih jang y te# apu\ng, noh truh rim unh hnam kon pơlei, tơroi truh jơ mă noh gô truh atu\m minh anih; axong hơdăh đe kang [o# pơtho kon pơlei tơ\ anih gô păng anih [et pơgang. Yuơ noh tơdrong [et pơgang adoi [ônh hiôk ngăl. Mă kăl noh truh khei năr âu tơdrong [et pơgang hlôi keh đang.

Thoi noh, pơrang j^ [ăch hâu păng pơrang j^ Covid 19 – tơdrong pơjuă tih tên hloh hăm tơdrong hơto\k tơ iung kơ Tây Nguyên lơ\m xơnăm 2020 hlôi đei tang găn keh kong. J^ [ăch hâu ưh đei [ôh bơngai j^ ‘nao; tơdrong [et pơgang bơ\ng j^ [ăch hâu ăn tôm kon pơlei hlôi keh đang tơ\ lơ apu\ng – xăh, pơm trong hiôk ăn tơdrong keh đang [et hloh 8 triu kơliu vaccine oei lăi lơ\m tong ane# xơnăm ‘nao 2021. Atu\m hăm tang găn keh kong tơdrong j^ [ăch hâu, dôm dêh char Tây Nguyên, duh vei xơđơ\ng ăn tơdrong tang găn j^ Covid 19. Dôm bơngai [ơm j^ tơ\ tơring hlôi đei pơkăp ăn oei pha tơtom, ưh đei tơdrong chă tơpoh lơ\m tơpôl. Dôm khei tơjră hăm pơrang j^, dôm khei năr yak hloh tơnap tap ưh adro# vei xơđơ\ng mu\k drăm Tây Nguyên pơtoi hơto\k tơ iung, mă oei lang xă kơtang truh tơdrong tơguăt tơguăl, tơgu\m dih băl atu\m hơto\k tơ iung. Pơmai Nguyễn Thị Thái Thanh, Kơdră Anih jang Ban Mê Green Farm (dêh char Đăk Lăk) tơroi kơ dôm tơdrong jang ‘mêm bơnat, tơgu\m kon pơlei tơnap tap lơ\m prăt xơnăm 2020 pơm ăn pơmai băt hơdăh hloh găh dôm tơdrong ‘lơ\ng hơ iă lang xă lơ\m tơpôl:  “Lơ ‘măng [rơ\k kơ jơhngơ\m. {ôh noh đon bơnôh tơgu\m dih băl păng tơguăt đơ\ng kon pơlei po. {ơ\t mă đei tơnap tap noh rim bơngai atu\m jơhngơ\m vang glơng đ^, tơgu\m truh tôch”

Roi tơnap tap, tơdrong tơguăt tơguăl tơ\ Tây Nguyên roi [ôh hơdăh. Atu\m hăm tơdrong kăp g^t noh, dôm tơdra hơ iă kăp g^t găh mu\k drăm duh hlôi vih hơlơ\k hăm Tây Nguyên. Lơ\m dôm khei je# đ^ xơnăm 2020 đei ‘mi lơ, pơm ăn je# 50 rơbâu ha kơtao tơ\ tơring hơto\k lơ hloh. Mơ\t ăh khei io\k yua, kơjă kơtao to\k kăp je# 40%, đei 1 triu 150 rơbâu hlj minh ta#n. Hăm tơdrong pơyua 2 păh găh tơdrong pơyua păng kơjă te\ch, kon pơlei pơtăm kơtao tơ\ Tây Nguyên gơh hơto\k io\k yua hloh 1 rơbâu tih hlj lơ\m xơnăm 2021.

Adoi nhen tơm kơtao, kơsu, ‘long ko\ng ng^p kăp g^t tơ\ Tây Nguyên duh ke\ hơto\k găh kơjă. Kơjă kơtăk kơsu đei đơ\ng 32 truh 37 triu hlj minh ta#n kơ xơnăm 2020, hlôi tơgu\m ăn anih jang kơsu yak hloh tơnap tap, tơgu\m kon pơlei jang kơsu [ônh ơo\ đei yua đơ\ng 10 truh 17 triu hlj 1 khei. {ok Rơ Ma Nhót, jang kơsu tơ\ pơlei Ngo Leh 1, tơ\ xăh xơlam teh Ia Krêl, apu\ng Đức Cơ, dêh char Gia Lai, chơt hơ iă: “Lơ\m pơlei, rim khei unh hnam jang đơ\ng 3 hectar noh đei yua dang ei đơ\ng 20 - 30 triu hlj. Dôm unh hnam đei 1 hectar 2 – 1 hectar 3, noh đei yua truh 15 triu hlj, oei unh hnam yơ pơtăm kơpal kơ 600 tơm noh duh đei yua đơ\ng 17 triu kiơ\ kơ pơyan kơtăk to\ xe\t dăh mă lơ”.

Xơnăm 2021 hlôi truh hăm Tây Nguyên atu\m hăm lơ anih jang mu\k drăm pran chih măt lơ tơdrong jang kăp truh kơ rơbâu tih hlj. Puih mak Tân Sửu roi ang hơdăh hloh kơlih tơdrong đei jơnei đơ\ng Hop ako\m Đảng dôm jăl păng Hop ako\m Đảng ja#p teh đak ‘măng mă 13. Hop ako\m ‘măng mă âu xơkơ\t, hăm đon bơnôh tơguăt tơguăl tôm kon pơlei, “hăm minh đảng kăch mạng hlăng ‘lơ\ng, kơjăp kơtang, đei tôm đon lui, đon kơche\ng, tơdrong pơgơ\r păng tơdrong hlôh vao nhen Đảng bơ\n, đei kon pơlei lui ngeh băt ‘mêm, tơgu\m, bơ\n đei jơhngơ\m pran tih tên, yak hloh rim tơdrong tơnap tap, hrat hr^n; ưh đei khul kơne# yơ ke\ tang găn hơdrung hơdre\ch bơ\n hơto\k tơ iung, pơjing dôm tơdrong pran ‘nao lơ\m tơdrong tơ iung pơjing păng hơto\k teh đak”.

Hrơ hrau hăm tơdrong hơto\k tơ iung ‘nao mă Hop ako\m 13 hlôi tơ iung, rim dêh char Tây Nguyên duh oei ako\m đon lui păng tơchơ\t hơto\k tơ iung. {ok Phạm S, Pho\ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Lâm Đồng ăn tơbăt, atu\m hăm hơto\k pran ‘nao rơgei găh choh jang xa, hơ ‘nhăk tơmam choh pơtăm Lâm Đồng lang xă truh tơring Châu Âu kiơ\ Tơchơ\t te\ch pơdro Việt Nam - Châu Âu ‘nao đei io\k yua, dêh char oei tơle\ch minh tơdrong jang kơjăp hăm tơmang pơhiơ\ mir pơgar: “Tơmang pơhiơ\ mir pơgar jing tơdrong pran kơ dêh char Lâm Đồng, păng dang ei dêh char Lâm Đồng to\k bo\k oei tơle\ch yua tơdrong tơchơ\t khôi luơ\t vă hơto\k tơmang pơhiơ\ mir pơgar lơ\m khei năr tơnăp hloh, vei xơđơ\ng tơdrong hơto\k lơ\m teh đak păng lơ\m apu\ng plenh teh, io\k jang mu\k drăm păng tơdrong pran kơ tơdrong jang tơmang pơhiơ\ Lâm Đồng.”.

Oei kiơ\ kơ [ok Phạm Minh Tấn, Pho\ {^ thư juăt jang kơ anih jang kơpal dêh char Đăk Lăk, tơdrong đei jơnei kơ Hop ako\m kơdră kơpal ja#p teh đak ‘măng mă 13 kơ Đảng tơpă jing đon lui, jing jơhngơ\m pran ăn Đăk Lăk gơh hơyak hơto\k tơ iung pran hloh dơ\ng: “Đơ\ng ro\ng kơ jơnei keh kong Hop ako\m mă 13 kơ Đảng noh Đăk Lăk gô đei minh jơhngơ\m pran ‘nao vă pơgơ\r jang kiơ\ Tơchơ\t hop ako\m 13 kơ Đảng tơguăt hăm tơdrong tơle\ch jang kiơ\ Tơchơ\t hop ako\m kơdră tang măt ăn đảng [o# dêh char ‘măng mă 17 jăl jang 2020 – 2025 noh tơ iung pơjing Đăk Lăk roi năr roi pơdrơ\ng jơnap gơh rơgei, lơ\m noh đei tơ iung pơjing Buôn Ma Thuột jing tơring kơdra#m dơnơm hloh kơ Tây Nguyên.”

Xơnăm xo Canh tý hlôi je# tôch bơih, xơnăm ‘nao Tân Sửu to\k bo\k truh hăm dôm tơdrong tơchơ\t jang tih kơ dôm jăl jang đảng, jơnu\m pơgơ\r tơring păng hơdrung bơngai kon kông tơ\ Tây Nguyên, vă yak hloh tơnap tap tih tên, băt hơdăh dôm tơdrong hiôk to\k bo\k oei pơih trong. Tro\ [lep noh bơ\n to\k bo\k oei ăh 2 xơnăm “Canh - Tân”. Canh tân dang tơplih ‘nao. Kon pơlei tơguăt tơguăl minh bơnôh, Đảng bơ\n, đơ\ng trung ương truh dôm tơring adoi xơkơ\t kho\m mă tơplih ‘nao, hơto\k pran tơ iung pơjing păng pơ ‘lơ\ng Đảng… ‘nâu jing tơdrong tơm vă tôm kon pơlei lui ngeh lơ\m dôm tơdrong ‘lơ\ng hơ iă hloh gô đei jơnei lơ\m xơnăm 2021 păng pơđ^ jăl jang 2020 - 2025.

Lan chih păng rapor