Sơng sơnăm ‘nao Canh Tý 2020, 47 u\nh hnam hơdrung Xdang, pơlei Long Tum, tơring Đak Na, apu\ng Tu Mrông, dêh char Kon Tum đei jơhngơ\m đon ‘me\h vă hơ iă. Lơ\m chă pơma dơnu\h d^h băl [ơ\t et tơdrô ge dăh mă lơ\m dôm ‘măng pơgơ\r so\ng sa atu\m tơgoăt tơgoăl năr blu\ng sơnăm ‘nao, u\nh hnam ayơ jei hưch hanh hăm dôm trong vă iung jang sa rong kon tơrong. Kon pơlei chă pơma khan d^h băl jang [a, [um [lang lăp tơgu\m ăn kơ po măh mai so\ng sa đe\ch. Tơdăh ‘me\h vă yak hlo\h dơnu\h hin kơ jăp lei pơtăm dơ\ng chehphe, pơtăm hloi ‘long pơgang nhen sâm hroi, sâm Ngọc Linh… ‘Nho\ng A Ôi, u\nh hnam đei 1ha [um [lang, 2 sao chu\n na [a đak, 3 sao chehphe sơnăm mă 4 tơbăt trong vă jang sa kơ u\nh hnam lơ\m sơnăm ‘nao 2020: “U|nh hnam nhôn vă jang sa lơ\m sơnăm 2020 ‘no\h tơmơ\t jên jang răt hơdre\ch ‘long pơtăm đei io\k yua kơ jăp, mă kăl ‘long pơgang, nhen: sâm hroi, sâm Ngo\k Linh … m^nh [ar hlak mir [um [lang ư\h kơ gan plei gô tơpl^h pơtăm ‘long keo, hăm mir te\h tơnă, tơ je# thoong đak kroong, hơbong thoong đak ‘no\h vă pơtăm chehphe. Rim hơgăt te\h pơtăm ‘long jei chă prôi ăn pho\ng mơ\r, jang kiơ\ khoa ho\k kih thuơ\t, ho\k pơhra\m đơ\ng ‘nho\ng o\h bơngai Yuăn pơtho ăn. Hơpơi ‘me\h dôm hơdrong kiơ mă u\nh hnam bơ\n vă jang sa lơ\m sơnăm ‘nao 2020 hơmo\ gô đei jing tơpă, đei io\k yua kơ jăp; ư\h khan hơdro# u\nh hnam bơ\n mă lei pơ đ^ kon pơlei lơ\m tơring jei đei tơdrong er^h sa ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng dơ\ng kơ jăp’’.

Tơ che\ng hơ drol găh jang sa lơ\m sơ năm ‘nao 2020, ‘nho\ng Điểu Ánh, plei Ting Wel Đơm, xăh Đăk Nia, thị xã Gia Nghĩa, de#h char Dak Nông ‘me\h vă thoi âu: “ Tơ che\ng vă jang lơ\m sơ năm ‘nao 2020 u\nh hnam nhôn hơ nơ\ng vei lăng ‘long che\h phe păng hơ met ăn vă phe\ điêu, hơ nơ\ng tơ mơ\t yua vă vei lăng pơ gar ‘long ăn ‘lơ\ng [iơ\. Păng ^nh ‘me\h rong thim ier, nhu\ng vă tơ mơ\t thim mu\k drăm ăn u\nh hnam, ‘me\h vă sơ năm ‘nao khu\l kơ dră che\p kơ\l pơ gơ\r hơ nơ\ng bơ ngơ\t vă tru\h sơ năm 2020 u\nh hnam gô kơ jăp [iơ\ găh mu\k drăm”.                

          Pơlei K’Long, tơring Hiệp An, apu\ng Đức Trọng, dêh char Lâm Đồng đei 600 u\nh hnam kon pơlei, găh lơ ‘no\h bơngai K’ho. Đơ\ng năr tơpl^h jang ‘nhot sa, đơ\ng no\h pơtăm pơkao tơdrong er^h sa mu\k drăm kơ kon pơlei thôn K’Long hlôi hlo\h kơ sơ\ tôch kơ dêh bơih. {ok K’Hung, thôn trơng pơlei K’Long tơbăt, sơnăm au ki, gơnơm jang sa kiơ\ tơgoăt jang hơdoi kơna tơdrong te\ch răt roi năr roi sơđơ\ng, kơ jă măt hơnhăk ba io\k yua kơ jăp ăn kon pơlei tôch kơ lơ. Sơnăm ‘nao, kon pơlei gô hơnơ\ng pơ\ih să jang sa, hơnhăk tơdrong jang pơtăm ‘nhot-pơkao tơ\ K’Long ato\k kơtang hlo\h dơ\ng: “Sơ\ kon pơlei lăp băt jang [a, dang ei hlôi tơpl^h jang ‘nhot, pơkao rim kơ loăi. Kon pơlei hlôi băt jang kiơ\ khoa ho\k kih thuơ\t gơnơm kơ ‘no\h mă ‘long pơtăm roi năr roi đei io\k yua kơ jăp. Lơ\m pơlei kon pơlei tơgoăt tơgoăl pôm nơ\r [ơ\r đon vang au\m d^h băl tơ iung pơjing pơlei pơla roi năr roi ‘lơ\ng lie\m. Lơ\m sơnăm ‘nao nhôn chă pơro# pơ rôp kôn mon kon sau lơ\m pơlei to\k bo\k ho\k pơhra\m păng jang tơ\ pơlei tơm Hồ Chí Minh hơdrin tơchă dơ\ng an^h răt io\k vă hơnhăk ‘nhot sa, pơkao te\ch mơdro tơ lơ an^h tơgu\m ăn kon pơlei jang sa io\k yua kơ jăp, dă [iơ\ răm khu\l te\ch răt pơkep kơ jă”

Ku\m hăm tơ drong chhôk hơ iă kơ ku\h sơng sơ năm ‘nao Canh Tý 2020, rim ‘nu bơ ngai Xơ đăng adoi vang tơ che\ng găh dôm tơ drong kơ d^h păng u\nh hnam gô jang vă tơ drong ar^h sa roi ‘năr roi ph^ tơ no\ hlo\h. ‘Nho\ng A Ku, hnam oei tơ\ plei Tê Pen, xăh Văn Lem, apu\ng Đăk Tô, de#h char Kon Tum tơ roi: U|nh hnam găh mu\k drăm mơ mat tat lơ\m pơ lei. Te\h vă cho\h jang sa ‘no\h to\ se\t. Tơ che\ng hơ nơ\ng bơ\ih, ‘me\h đei io\k yua lơ ‘no\h ư\h kơ gơ\h pơ tăm, hu\t do\h đang kơ ‘no\h gô tru\h phe\ io\k. Athei băt săy pho\ng, tang găn hơ drông phă ăn kơ ‘long. Sơ năm ‘nao ^nh ku\m athei tơ pl^h trong tơ che\ng, trong jang ‘no\h mă gơ\h ph^ tơ no\: “U|nh hnam nhôn đei pơ tăm 1hec tar [um [lang păng 500 tơ nơm che\h phe sơ năm mă 2. Sơ năm âu ki tech [um [lang ku\m to\ se\t jên đe\ch yua đơ\ng ư\h kơ lơ. Sơ năm ‘nao u\nh hnam nhôn gô vei lăng ‘lơ\ng vă đei io\k yua lơ [iơ\. &nh tôch hơ me\ng lơ\m sơ năm ‘nao khu\l kơ dră păng kang [o# an^h jang găh cho\h jang sa hơ nơ\ng pơ\ih dôm lăm pơ hrăm vă u\nh hnam gơ\h vang pơ hrăm băt hơ dăh khoa ho\k ki thuơ\t. Te\h pơ tăm ‘long hnam nhôn to\ se\t ‘no\h kăl kơ băt hơ dăh khoa ho\k ki thuơ\t vă tơ mơ\t lơ\m vei lăng ‘long che\h phe ‘no\h mă đei plei lơ. &nh tôch kơ hơ me\ng che\h phe hnam nhôn sơ năm mă pêng âu gô ăn phe\ blu\ng a đei plei lơ ”.

Tơdrong jang tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao gô hơnhăk đei dôm tơdrong tơpl^h hơ iă jơ\p jang dêh char Tây Nguyên. Sơnăm ‘nao tru\h, lơ tơring hơnơ\ng pơ pro\ trong jang vă jang ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng tơdrong jang au.

Tơring Dliê Ya, apu\ng Krông Năng, dêh char Dak Lăk dôm năr puih mak au, yak tơ\ trong man kơ jăp ‘lơ\ng thơ thu\r, jei [o#h hơdăh tơdrong ato\k tơ iung kơ tang lơ\m hơgăt te\h hlôi đei sơnăm răm [ôm [rơ\m pơra\m lơ\m sơnăm tơblăh vang sơ\. Jang kiơ\ tơdrong jang te\h đak găh tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao, tơring đei lơ trong vă iung jang hơ iă, tơchăr tro\ [lep hăm tơdrong yan au kơ tơring. Lơ\m sơnăm ‘nao, tơring đei trong iung jang vă kon pơlei ato\k tơ iung mu\k drăm, tơ iung pơjing pơlei pơla roi năr roi pơdro\ng ‘lơ\ng lie\m hlo\h dơ\ng. Y Te\o Niê (Ama Tư)-Kơdră che\p pơgơ\r tơring Dliê Ya, apu\ng Krông Năng, dêh char Dak Lăk tơbăt: “ Lơ\m sơnăm au ki, tơ\ tơring Dliê Ya nhôn đei tơdrong er^h sa sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp. Kon pơlei ling lang hơdrin yak hlo\h tơnap tap vă sơđơ\ng er^h sa. Lơ\m sơnăm ‘nao, nhôn hơmo\ rim u\nh hnam jei ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng dơ\ng kơ jăp, jang sa ato\k tơ iung mu\k drăm ‘lơ\ng lie\m. Kơdră tơring jei gô vă tơgu\m djru kon pơlei tơpl^h ‘long pơtăm vă ato\k tơ iung mu\k drăm, chă pơtăm hrau rim ‘long pơtăm đei io\k yua kơ jăp, mir pơgar chehphe kră kru\t ‘no\h ro# pơtăm ming hăm hơdre\ch ‘nao plei ăl hlo\h."                                             

Đoàn viên hơ dru\h tơ dăm kơ plei Nẻh, xăh Ia Tôr, apu\ng Chư Prông, de#h char Gia Lai lơ sơ năm tơ til ‘no\h j^ an^h hơ dăh lơ\m rim tơ drong jang tơ iung tơ drong jang sa ku\m nhen pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao. Đơ\ng dôm tơ drong jang hơ dăh ‘lơ\ng, rim sơ năm, hơ dru\h tơ dăm kơ pơ lei tơ gop đei kơ so# jên mong đơ\ng 50-70 triệu hlak jên vă pơ jing dôm tơ drong jang kăl ku\m nhen ăn u\nh hnam dơ nu\h hin to\k io\k jên vă hơ to\k tơ iung mu\k drăm. ‘Nho\ng Kpuih Lin, bơ ngai Jarai, plei Nẻh tơ băt, sơ năm ‘nao, hơ dru\h tơ dăm kơ pơ lei hơ nơ\ng tơ le\ch ăn dôm tơ drong hơ găt ‘nao vă hơ drin jang kiơ\: “Lơ\m sơ năm âu ki ‘no\h đoàn viên hơ dru\h tơ dăm lơ\m pơ lei jang sa ku\m hlôi io\k đei jơ nei ‘lơ\ng, mu\k drăm hơ to\k tơ iung. Đe buăl bu bu ku\m vang jang ‘lơ\ng lơ\m pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao. Lơ\m sơ năm ‘nao ‘no\h hơ dru\h tơ dăm nhôn gô hơ drin hlo\h dơ\ng lơ\m jang sa, jang che\h phe, vei rong kon tơ rong hơ to\k tơ iung [iơ\, mu\k drăm kơ jăp [iơ\. 2 dơ\ng ‘no\h j^ tơ drong jang đơ\ng chi đoàn pơm jên mong lơ hlo\h kơ sơ năm sơ\, đoàn hơ to\k tơ iung hlo\h, ư\h pă đei bu pơ ngot, bu dơ nu\h hin dơ\ng. Tơ goăt tơ goăl pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao vă pơ lei pơ la hơ to\k tơ iung hlo\h dơ\ng”. 

Buôn Kroa B, tơring Cuôr Dăng, apu\ng Cư Mgar, dêh char Dak  Lak, đei lơ tơdrong tơpl^h đơ\ng tơdrong jang tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao. Pơlei đei 480 u\nh hnam, sơ\ đei hlo\h 70 u\nh hnam dơnu\h, dang ei lăp pă 21 u\nh hnam dơnu\h. Tru\h dang ei, đ^ đăng u\nh hnam lơ\m plei jei băt chă pơtăm hrau rim hơdre\ch ‘long pơtăm đei io\k yua kơ jăp, te\ch măt nhen tiu, sâu riêng, [ơ lơ\m mir pơgar chehphe; răt yo\ng rơmo, pơbe ‘lơ\ng chă rong … Ama H'Ngap, thôn trơng buôn Kroa B, tơring Cuôr Dăng, apu\ng Cư Mgar, dêh char Dak Lăk tơroi găh trong vă jang lơ\m sơnăm 2020: “Sơnăm ‘nao 2020, nhôn hơdrin chă pơro# pơrôp kon pơlei hơdrin jang sa, chă pơtho khan kon pơlei ư\h kơ gơ\h put kiơ\ nơ\r khu\l kơne# chă pơhlu\ pơdôr, hơle\nh pơdăr vă phă pơra\m te\h đak, adoi chă pơro# hơvơn rim nghe# nhân chă pơtho ăn kôn mon kon sau băt vei răk tơ [a\k mong, kiơ\ yok rok jơ\ng pơm kiơ\ dôm tơdrong oei sa jo\h ayo\ ‘lơ\ng hơ iă kơ hơdre\ch hơdrung bơ\n nhen tôn ch^ng chêng, hơri, nơ\r pơđơ\k au to …”         

Pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao athei đei băt kơ d^h ‘nao. ‘No\h j^ đon tơ che\ng đơ\ng kră pơ lei Y Xuyên oei tơ\ plei Ja Rah, xăh Nâm Nung, apu\ng Krông Nô, de#h char Dak Nông. Lơ\m năr têt, tơ drô hơ lăk lơ, [ônh kơ đei [o#h tơ drong pơm glăi khôi luơ\t, hơ dru\h tơ dăm [ônh kơ pơm glăi găh [âu tơ drô hơ lăk, hao gre pơ ting băl glăi. Kră pơ lei ‘me\h vă m^h ma duch nă pơ nam jang sa, hơ to\k tơ iung mu\k drăm: “Sơ năm ‘nao ^nh tơ tă tru\h hăm đe mon hơ dru\h tơ dăm ư\h kơ gơ\h pơm glăi khôi luơ\t, ư\h kơ gơ\h pơ ting hao gre. Athei mơ\ng nơ\r thây kô, me\ [a\. Tam mă tôm sơ năm ư\h kơ gơ\h huơ\r gre, et tơ drô hơ lăk. ‘Ne\ kơ chă klo kăn mư\h tam mă tôm sơ năm. Athei ar^h 1 jơ hngơ\m đon tơ gu\m băl, hơ drin jang sa. Đei jang mă đei sa kơ na m^h ma duch nă athei hơ drin”.

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt - Thuem