VOV4.Bahnar - Kiơ\ tơdrong hơlen ‘nao âu hloh, hơgăt bri tơ\ 5 dêh char Tây Nguyên hlôi tơjur je# 360 rơbâu ha pơtêng hăm tơdrong hơlen xkơ\t ăh xơnăm 2008. Kxo# ưh kơ hơto\ âu, minh păh noh đei lăng jing yuơ k[ah tơdrong hơdăh đơ\ng trong pơkă adrol âu ki, minh păh noh yuơ đơ\ng phă bri io\k teh jang mir đơ\ng kon pơlei, păh nai noh yuơ tơdrong hăt hot lơ\m tơplih tơdrong jang găh teh vă ato\k mu\k drăm. Vei bri, to\k bo\k jing xơnong jang tơm kăp g^t mă blu\ng đei tơle\ch hăm tôm anih jang Trung ương păng dôm dêh char Tây Nguyên.

Bri hmo\ Buôn Đôn, dêh char Đắc Lắc, [enh [ang kơmâu kok găm kơ mir [um [lang, hơ[o pơtơm đang ăh pơyan bu\ch yua. Pơdơh kơ ti choh teh mir xă hloh 2 héc ta, hơmet ăn pơyan jang truh âu kơnh, [ok Y Tri Niê, oei tơ\ xăh Krông Na, apu\ng Buôn Đôn  ăn tơbăt, yuơ mih ma duch nă phă bri hmo\ io\k teh jang mir, mă đei tơdrong ka#m đơ\ng anih jang kpal: Lăng atu\m kon pơlei tơ\ âu tro\ phak hru\ lơ bơih, oei găh anih mir đak lar duh hơvơn ho\k hôp lơ ‘măng bơih, mă lei kon pơlei hơnơ\ng bơ\ đe\ch. Mưh teh đak ưh kơ axong kon pơlei jang noh kon pơlei tơ\ âu pơngot đe\ch yơh, mă pơngot noh năm kle\ tơtông tơmam lơ\m bri dăh mă tơmam kon bngai đe\ch yơh.

Kiơ\ kơ [ok Y Đhăm Ênuôl, Pho\ kdră anih vei lăng kon pơlei dêh char Đắc Lắc, bri tơ\ tơring hiong lơ, mă lơ noh yuơ đơ\ng kăl teh choh jang, mă hăt noh kon pơlei kon kông đơ\ng tơring tu truh oei tơ\ dêh char, dang di đei hloh 16% kxo# măt kon pơlei. ‘Ngoaih kơ noh, trong jang găh tơdrong jang bri ưh kơ đei ato\k, pơm ăn bngai vei lăng bri păng bngai erih tơje# bri adoi ưh kơ xđơ\ng hăm tơdrong erih. Yuơ noh tam mă truh 10 xơnăm, hơgăt bri kơ Đắc Lắc hlôi tơjur hloh 86 rơbâu ha, tơdrong jơk kơ ‘long bri đơ\ng 51% tơjur oei pă 38%; vă je# 30 rơbâu ha tro\ kon pơlei tơgar io\k teh choh jang. {ok Y Đhăm Ênuôl ăn tơbăt: Đắc Lắc [lon mă yơ khei mă yơ adoi [ôh đei tơdrong pơm glăi găh bri. Bri păng teh bri tơre\k kơtă truh tơdrong erih kon pơlei, tơdrong chă erih xa, tơdrong pơđep kăl găh teh choh jang, jo# hloi hăm kon pơlei tơ\ tơring păng kon pơlei kơdâu xơlăh. Păng ‘ngoaih kơ noh oei đei trong jang: bngai erih atu\m hăm bri, vang vei lăng bri noh tam mă măh erih xa hăm tơdrong jang âu. Dang ei nhôn đei 15 ko\ng ti jang găh bri, tam mă jo# jơnu\m vei hơlen bri hmo\, bri tơm, lơ khei lơ xơnăm ưh kơ đei jên khei jang, ‘nho\ng oh ưh kơ xđơ\ng jơhngơ\m, noh tơdrong jang vei lăng bri jing tơnap tap.

Tơje# hăm tơdrong phă bri pơm mir đei [ôh ato\k păng trong jang ưh kơ đei [lep hăm tơdrong erih, [ok Nguyễn Đức Luyện, Pho\ kdră anih vei lăng kon pơlei dêh char Đắc Nông akhan, bri hiong lơ\m đunh khei năr noh yuơ đơ\ng lơ tơdrong ưh kơ hơ iă lơ\m khul kdră kpal. Tơ ‘ngla bri noh hli kơ kih luơ\t noh ưh kơ kh^n tơroi tơpăt găh kxo# bri tro\ phă pơrăm; khul jang hơlen bri noh jing kne# găh đon bơnôh. {ok Nguyễn Đức Luyện tơroi: Inh kơche\ng tơdrong tơm mă mônh noh athei xek tơlang găh tơdrong pơgơ\r jang hăm khul kang [o#. Dôm tơdrong phă bri adrol âu ki ưh kơ đei xek tơlang kơlih kang [o# io\k teh bri, te\ch răt teh, đei kang [o# pơm trong hiôk chă phă bri vă răt teh, mă hăt noh io\k yua Tơchơ\t kxo# 135 đơ\ng teh đak, chă te\cg răt kư\ kă, yuơ noh ưh kơ ke\ xek tơlang tôm, pơjao ăn ko\ng ang adoi ưh kơ ke\ mơ\n.

Kiơ\ hơlen ja#p tơring Tây Nguyên, hơgăt teh bri dang ei hlôi tơjur je# 360 rơbâu ha pơtêng hăm tơdrong hơlen ăh xơnăm 2008. Dôm dêh char le# hiong bri noh Gia Lai (135 rơbâu ha), Đắc Lắc (86 rơbâu ha), Kon Tum (73 rơbâu ha). Kiơ\ kơ [ok Nguyễn Bá Ngãi, Pho\ kdră anih jang găh bri, noh tơdrong tơm pơm tơjur tenh hơgăt bri tơ\ Tây Nguyên noh jing tơdrong hăt hot pơjao tơplih tơdrong yua bri, pơdui hloi tơdrong phă bri io\k teh choh jang, koh tơ\r glăi...: Yuơ hăt hot vă ato\k mu\k drăm tơpôl tơ\ tơring, noh tơdrong tơle\ch tơplih jang găh bri, mă kăl noh tơplih teh bri pơtăm kxu lang xă ưh kơ kiơ\ xkơ\t đơ\ng teh đak, jing tơdrong tơm pơm tơjur 128.500 ha bri hon kơdih, đei truh 35,8% hơgăt bri tơjur.

Lơ\m 7 xơnăm (đơ\ng 2006 truh 2013), ja#p tơring Tây Nguyên đei  700 tơdrong vă jang đei axong hla bar phep pơm jang hăm hloh 215 rơbâu ha. Lơ tơdrong jang ưh kơ đei jơnei, pơm ăn tơgar teh, kon pơlei phă bri lang xă vă tơgar io\k teh choh jang. Tơdrong mă âu adro# ke\ tang găn đơ\ng je# đ^ xơnăm 2011, [ơ\t Thủ tướng teh đak tơle\ch tơchơ\t găh hơto\k trong vei lăng bri, tang găn tơdrong phă bri păng tơjră bngai jang vei bri; atu\m hăm noh pơdơh le# dôm tơdrong jang găh bri tơ\ hơgăt teh đei bri. Dôm dêh char Tây Nguyên athei thu io\k lơ tơdrong jang găh bri hăm hơgăt hloh 10 rơbâu ha, mă lei tơdrong hiong bri duh tam mă pơdơh ôh.

Lơ\m ‘măng hop ako\m Jơnu\m pơgơ\r jang kơ teh đak găh tơdrong jang ato\k păng vei lăng bri đơ\ng xơnăm 2011 – 2020 đei pơgơ\r tơ\ Đắc Lắc ăh je# đ^ [lon âu ki, Pho\ thủ tướng Hoàng Trung Hải, ră hơdăh, dôm anih jang atu\m hăm Tây Nguyên athei pơm hơdăh rim tơdrong tơm vă đei trong jang tro\ [lep. Lơ\m noh, kăl ako\m khul jang vă jang hrơ\p minh ‘măng đơ\ng tơring kiơ\ trong pơkăp ‘nao, hơto\k tơnăp tơdrong vei bri hăm tơ ‘ngla bri, xek tơlang kjăp dôm bngai tơgu\m ăn tơdrong phă bri, hơto\k hơvơn pơtho găh kơluơ\t xkơ\t, hơto\k tơdrong erih ăn kon pơlei tơ\ dôm tơring tơnap tap... Ke\ đei thoi noh, Tây Nguyên pơtơm le\ vei bri păng ato\k kjăp. Pho\ Thủ tướng Hoàng Trung Hải tơroi: Tơdrong erih kon pơlei tơ\ tơring đei bri noh jing kăp g^t vă bơ\n pơgơ\r tơnăp tơdrong vei bri; tơdrong mă âu Đảng păng teh đak đei lơ trong jang, mă hăt noh găh trong ato\k dôm tơring bngai kon kông ataih yaih, dôm tơdrong jang xut le# pơngot tơjur hin dơnuh, tơring pơxe\l ‘nao adoi ako\m tơ\ tơring âu. Dôm trong jang mă bơ\n kăl jang noh hrơ\p minh ‘măng, thoi noh gô ke\ tơjur [iơ\ tơdrong răm hăm bri.

Lan chih tơblang păng rapor