VOV4.Bahnar - Sơnăm 2016 hlôi yak hlo\h. Hăm rim dêh char Tây Nguyên ‘nau jing m^nh sơnăm hăm lơ tơdrong long. Tơdrong phang pơđang kơtang, ‘mi hơbu\t hơbông hơnơ\ng pơm kơne# kơtang tru\h tưodrong cho\h jang sa păng mu\k drăm – tơpôl kơ rim dêh char. ‘Măng hop ako\m Jơnu\m ve\i lăng kon pơle\i vă đ^ sơnăm 2016 kơ 5 dêh char Tây Nguyên au ki đe\i [o#h lơ trong tơle\ch jang mu\k drăm – tơpôl jang ư\h kơ io\k đe\i jơne\i nhen hlôi tơle\ch ăn, ato\k mu\k drăm pơdơ\h dơ\ng. Dơ\ng tơ\ anăp dôm tơdrong tơnap tap au, khu\l kơdră che\p pơgơ\r rim dêh char Tây Nguyên hlôi đe\i lơ trong tơle\ch jang ‘lơ\ng hơ iă. ‘No\h xơkơ\t hơdăh tơdrong jang ke\, đe\i kơ dêh char vă tơmơ\t jên jang tro\ [lep, pơ jing rơvơn ăn hơyak pran ato\k tơ iung mu\k drăm. 

 Lâm Đồng ‘no\h dêh char yak hơlau ư\h khan lơ\m tơring Tây Nguyên mă le\i hăm lơ\m te\h đak hloi lơ\m tơdrong cho\h jang sa kiơ\ kmăi kmo\k go\h hơge\i. Hre\i au, ako\p hơgăt te\h cho\h jang sa jang kiơ\ kmăi kmo\k gơ\h hơge\i tơ\ Lâm Đồng ‘no\h 49.000ha, tơmơ\t 17% hơgăt te\h cho\h jang sa. 9 An^h mơdro sa tơm tơ\ Lâm Đồng đe\i Dơno\ an^h tơm ve\i lăng Cho\h jang sa păng Ato\k tơ iung tơring tơrang drơ\ng nơ\r jing an^h mơdro sa tơm jang kiơ\ kmăi kmo\k gơ\h hơge\i, tơmơ\t 35% pơtêng hăm lơ\m te\h đak. Lăp ‘nao đe\i 17% hơgăt te\h cho\h jang sa, mă le\i cho\h jang sa kiơ\ kmăi kmo\k gơ\h hơge\i hlôi tơmơ\t đe\i 80% kơ jă tơmam drăm te\ch mơdro tơ\ te\h đak đe kơ dêh char. Lâm Đồng to\k bo\k iung jang kiơ\ trong tơle\ch jang 50% te\h cho\h jang sa tơ\ dêh char au gô jang kiơ\ cho\h jang sa kmăi kmo\k gơ\h hơge\i.

{ok Phạm S, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơle\i dêh char Lâm Đồng pơma:“ Hre\i au, tơdrong jang cho\h jang sa kmăi kmo\k gơ\h hơge\i hlôi jing m^nh trong jang t^h, xek tơlang đe\i trong jang pơm pơdro\ng. Lơ\m dêh char Lâm Đồng  ‘no\h rim kơloăi ‘long pơtăm tơm nhen hla che, chehphe, ‘nhot sa, pơkao, đak to\h rơmo păng ‘nhe\m je\i jang kiơ\ hăm kmăi kmo\k gơ\h hơge\i ngăl. Trong gơlong che\p pơgơ\r kơ dêh char ‘no\h ato\k tơ iung cho\h jang sa mă le\i kăl đe\i sơđơ\ng ‘lơ\ng hơ iă ăn cham char. Kơ yuơ lơ lo\h, lơ hơgăt te\h jang kiơ\ kmăi kmo\k gơ\h hơge\i hlôi đe\i pơ pro\ kiơ\ rim tơring cho\h jang sa. Lơ hơgăt te\h jang sa đe\i io\k yua lơ, jo# hơto\ lơ\m 1ha io\k đe\i 150 tr^u hlak jên. Lơ\m au đe\i 25 tru\h 30.000 ha jang sa io\k đe\i đơ\ng 500 tr^u tru\h 2 ti hlak jên. Đơ\ng mă tơdrong jang kiơ\ kmăi kmo\k gơ\h hơge\i kơna ato\k kơ jă te\h cho\h jang sa hre\i au dơ\ng hơlau lơ\m te\h đak.”

 Atu\m hăm cho\h jang sa kmăi kmo\k gơ\h hơge\i, Lâm Đồng to\k bo\k jang kiơ\ trong jang kăl mă te\h đak ‘măn ăn pơle\i tơm Đà Lạt, ‘no\h ato\k tơ iung tơmang pơ hiơ\, lơ\m au đe\i trong tơmang pơ hiơ\ hnam t^h ‘lơ\ng lơ\m bri. ‘Nau m^nh lơ\m hơyak pran kơtang ăn tơdrong ato\k tơ iung mu\k drăm – tơpôl kơ dêh char Lâm Đồng lơ\m khe\i ‘năr ư\h kơ đunh.

Dôm năr vă đ^ sơnăm 2016, Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei dêh char Gia Lai hlôi pơgơ\r jơne\i Hop ako\m Pơ tru\t tơmơ\t jên jang lơ\m Gia Lai păng Tây Nguyên. Tơ au, Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơle\i dêh char Gia Lai hlôi chă ap^nh Kơdră Te\h đak, rim an^h bơ\ jang lăng hơlen trong jang kăl ăn dêh char păng tơring Tây Nguyên. Gia Lai je\i hlôi yak hơdrol lơ\m 5 dêh char Tây Nguyên găh hơmet pơ ‘lơ\ng trong bơ\ jang vă pơ jing hơyak pran kơtang. Pơtôch jang kiơ\, sơnăm 2016 dêh char hlôi to\k tru\h 38 kơnao, dơ\ng mă 13 lơ\m 63 dêh char, pơle\i tơm. ‘Nau tơdrong io\k đe\i [o#h hơdăh hlo\h dôm tơdrong hơdrin đơ\ng dêh char vă hơmet pơ ‘lơ\ng cham char tơmơ\t jên jang. Tơdrong mă au pơm hơ iă, pơ jing jơhngơ\m đon lui kơtang ăn rim bơngai tơmơ\t jên jang năm tru\h hăm Gia Lai.

{ok Võ Ngọc Thành Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ a^h ve\i lăng kon pơlei dêh char Gia Lai pơma:“Nhôn lui akhan, hop ako\m pơ tru\t tơmơ\t jên jang kơ dêh char sơnăm 2016 gô jing m^nh trong iung jang t^h vă dêh char iung jang dôm tơdrong mă dêh char đe\i. &nh je\i hlôi chă pơma dơnu\h hăm rim an^h bơ\ jang hăm drơ\ng nơ\r kơtang ‘no\h dêh char gô jang tôm tơdrong, pơ jing rơvơn vă rim bơngai tơmơt jên jang năm tru\h tơchă lăng, k^ pơkăp đơ\ng no\h tơle\ch jang rim tơdrong vă jang lơ\m dêh char đe\i rơvơn hlo\h”

Je\i đe\i [ơm tru\h tơdrong tơvơn tơmơ\t jên jang, vă đ^ sơnăm 2016 Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei kơ pơlei tơm Kon Tum, dêh char Kon Tum pơgơ\r Hop ako\m chă pơma dơnu\h dôm tơdrong jang ‘lơ\ng hơ iă hơvơn tơmơ\t jên jang hăm lơ an^h mơdro sa lơ\m dêh char păng dêh char anai vang năm. Tang măt ăn rim an^h mơdro sa tơm akhan, ‘me\h vă hơvơn đe\i tơmơ\t jên jang, kơdră tơring kăl yuih hu\t dôm tơdrong găn ga, nhen lơ\m tơdrong hru\ ăn io\k te\h, gơ\h chă to\k io\k kon jên, tơdrong ư\h kơ ‘lơ\ng hơ iă lơ\m bơ\ jang xek tơlang bơ\ jang hla bơar kơ rim an^h bơ\ jang. Mă kăl lăng ba kơ jăp tru\h kon bơngai. 

Yă Lưu Thị Nga pơma Kơdră che\p pơgơ\r Ko\ng ti Mơdro sa Vinh Quang 1, bơngai đe\i 10 sơnăm tơmơ\t jên jang lơ\m te\ch răt hnam te\h oe\i tơ\ dêh char Kon Tum: “M^nh lơ\m dôm tơdrong tơm vă tơdrong vă jang đe\i drơ\ng nơ\r, tơle\ch jang păng jang jơne\i ‘no\h tơdrong kăl hlo\h ‘no\h trong che\p pơgơ\r đơ\ng kơdră tơring. Tơdrong bơ\ jang đơ\ng kơdră che\p pơgơ\r tơring lăng hơlen, tơgu\m djru le\i tơdrong vă jang đơ\ng bơngai tơmơ\t jên jang mă đe\i jơne\i keh kong.”

Lơ\m ‘măng năm bơ\ jang tơ\ dêh char Gia Lai vă tơgu\m ăn tơring tơchă dôm trong jang ato\k kơtang hơvơn tơmơ\t jên jang, Thủ tướng Te\h đak Nguyễn Xuân Phúc pơma hơdăh, Khu\l kơdră te\h đak gô pơro# athe\i rim an^h bơ\ jang kơpal lăng hơlen trong jang kăl ăn dêh char păng tơring Tây Nguyên. Mă le\i, tơdrong hơvơn tơmơ\t jên jang kăl hlo\h ‘no\h j^ oe\i đơ\ng kơ d^h tơring, kăl jang kiơ\ mă hrơ\p m^nh ‘măng trong jang 3 atu\m hăm an^h mơdro sa, ‘no\h “ vang pơngơ\t, vang jang, vang tơgu\m djru d^h băl”. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc pơkă, tơdrong yak hơdoi hăm an^h mơdro sa kăl đe\i jang kiơ\ mă hrơ\p m^nh nơ\r [ơ\r đon tơ\ khu\l kơdră che\p pơgơ\r 3 an^h dêh char – apu\ng – tơring.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc pơkă: “Rim khu\l kơdră che\p pơgơ\r tơring kăl hơdrin đ^ jơhngơ\m đe\i jing khu\l kơdră pơma dơnu\h, đe\i jơhngơ\m đon tơchăr hle. Khu\l kơdră che\p pơgơ\r kăl iung jang hloi yak hơdoi hăm an^h kơdro sa, hơmet pơ ‘lơ\ng dôm tơdrong tơnap tap ăn an^h mơdro sa tơm. Khu\l kơdră dêh char, apu\ng, tơring đ^ đăng je\i jang mă ‘lơ\ng, pơtôch tơdrong bơ\ jang kơpal jang ‘lơ\ng, tơ\ ala pơm tơnap tap.”

Tây Nguyên yak mơ\t lơ\m sơnăm 2017 hăm m^nh hơyu\h ‘nao. M^nh tơdrong kăl chhôk hơ iă ‘nă hal lơ\m cho\h jang sa, tơdrong đe\i io\k yua tơm kơ găh lơ kon pơle\i Tây Nguyên, ‘no\h: Dôm ‘măng ‘mi hơnơ\ng lơ\m vă đ^ sơnăm mă đơ\ng pơra\m kơtang, mă le\i je\i hơnhăk ăn đe\i tơdrong ‘lơ\ng hơ iă t^h tên. Đ^ đăng pơnơ\t đak hnam kmăi đak tơle\ch u\nh hơyu\h, pơnơ\t đak tơ\ Tây Nguyên je\i đe\i đak [e\nh brai. Pơyan phang hlôi tru\h, kon pơle\i cho\h jang sa tơ\ Tây Nguyên hlôi dă [iơ\ tơtăm tơdrong phang pơđang, ư\h kơ măh đak so\ nhă, ư\h kơmăh đak chă tơruih pơro ăn ‘long pơtăm. Kơ jă chehphe, ksu, dôm tơmam drăm tơm kơ Tây Nguyên, je\i hlôi to\k tru\h 30% pơtêng hăm sơnăm sơ\. Lơ lo\h, sơnăm 2017 Tây Nguyên sơng io\k đe\i tru\h 3 tơdrong ‘lơ\ng hơ iă, lơ\m tơdrong jang pơnơ\t đak, te\ch mơdro tơmam drăm păng trong bơ\ jang. 5 dêh char lơ\m tơring hlôi lui kơ jăp tơ\ anăp đe\i jơne\i t^h tên.

Tơblơ\ nơ\r: Amazư\t