VOV4.Bahnar - Vă je# 1 xơnăm jo# đơ\ng Hop ako\m tơle\ch trong hơmet pơ ‘lơ\ng bri Tây Nguyên, Thủ tướng teh đak bơ\n pơgơ\r tang ‘măng bri, jang kiơ\ pơkăp hăt hot vă vei lăng bri. Mă lei, mă đei tơdrong pơgơ\r đơ\ng kơdră kơpal kơ teh đak păng dôm tơdrong tơchơ\t kơtang đơ\ng dôm tơring, bri lơ\m tơring adoi oei [ơm pơrăm, tơdrong phă bri duh oei [ôh lơ. Hơbo\ khul tơtông bri rơgei dêh hnang dăh mă tơdrong vei hơlen bri tơ\ Tây Nguyên đei tơdrong ưh kơ ‘lơ\ng?

          Xăh Hà Tây, apu\ng Chư Păh, dêh char Gia Lai đei lăng jing anih đei [ôh lơ phă bri, koh ot ‘long tơ\r glăi. Khul vei hơlen bri tơ\ âu ưh kơ kơ[ăh păng duh ưh kơ đei tơjruh, oei trong chơ tơ\r noh đei minh đe\ch, mă lei đei ‘măng khul tơtông bri dui ‘long tơ\r dôm năr pơtoi hloi mă duh ưh kơ đei bơngai yơ apinh truh. Kon pơlei tơ\ tơring pơngơ\t dêh hnang mă tơdui băl năm tơ\ bri, răp rôp khul tơtông bri păng 2 tong gre bơ\ kơdih, 10 ‘long tơ\r tih atu\m hăm minh khult ơtông bri tro\ rôp kơtă. Pơih xă tơdrong hơlen, pơđ^ tơring bri xăh hloh 2ha tơ\ tơring bri 187 kơ Anih hơlen bri hmo\ Đông Bắc Chư Păh tro\ phă pơrăm he\ch hoch. {ok Nhiêu, bơngai  Bahnar, oei tơ\ pơlei Kon Sơ Lăl, xăh Hà Tây vang chă rôp khul tơtông bri ăn tơbăt:  “Khultơtông bri dui tơ\r đei 2 năr, truh ăh năr mă 3 noh nhôn chă rôp. Ăh rôp noh nhôn io\k ‘long tih hơto\ hăm jrăng hnam vă găn gre. Đe xư ưh kơ giưh chơ găn noh tơ ‘nhur le# ‘long tơ\r, oei kơdih đe xư noh kơdâu klenh”.

          Bri pơtoi [ơm phă pơrăm, ‘long tơ\r pơtoi đei ‘nhăk tơle\ch đơ\ng bri, năm tơ\ tơring nai noh tơle\ch lơ nơ\r apinh găh tơdrong vei hơlen bri duh nhen tơdrong hơlen ‘long tơ\r. Tơ\ tơring xơlam Ia Grai, dêh char Gia Lai, tơring xơlam tơm kơ teh đak đei vei hơlen tơnăp, mă lei kiơ\ kon pơlei tơ\ tơring noh tơ\r adoi le\ch ke\t keng, lơ tong gre tih chơ tơ\r pơtoi băl vih vơ\t ăh kơmăng. Minh ‘nu bơngai oei tơ\ pơlei Kom Ngó, xăh Ia Chía, apu\ng Ia Grai ăn tơbăt, lơ ‘măng tơroi ăn jơnu\m pơgơ\r tơring, apu\ng, mă lei gre chơ tơ\r adoi oei vih vơ\t hiôk hian lơ\m trong: “Gre chơ tơ\r găn tơ\ âu hơnơ\ng, ăh 1 jơ truh 3 jơ pơgê hia. Gre 16 anih oei duh đei, gre ben duh đei. Inh noh jang ko\ng nhơ\n kơxu, inh năm kôih kơtăk kơxu dang minh [ar jơ pơgê noh inh băt. Hnam inh tơje# trong dơ\ng. Chơ tơ\r tơ\ âu noh phă pơrăm trong, kơmăng noh hăp kơdâu tơdro\ pơđ^ hnam ‘rơ ‘rưng hloi. Kon pơlei atu\m băl pơtruh nơ\r ăn xăh vă ko\ng ang apu\ng truh xek tơlang mă lei pă [ôh kiơ”

          Tơ\ xăh Ea Sol, apu\ng Ea H’leo, dêh char  Dak Lak, [ôh tơdrong ưh kơ [lep đơ\ng khul kơpal roi hơdăh hloh. {ôh khul tơtông tơ\r chơ kiơ\ trong, kon pơlei lơ\m tơpôl vei hơlen bri rôp, krao khul kơpal ră mă lei gô hơnơ\ng, pă [ôh tơ\ yơ, le# khul tơtông ‘long jăk đe\ch yơh. Minh ‘nu kon pơlei oei tơ\ pơlei Taly, xăh Ea Sol, apu\ng Ea H’leo tơroi:  “Tơ\ pơlei krao đie#n thoăi ăn anih hơlen bri dăh mă anih vei lăng kon pơlei xăh vă rôp gre đơ\ng bri tơpôl, bri nai duh đei, mă lei krao ưh kơ đei bu truh ôh. Đơ\ng ro\ng kơ noh, gre đe jăk bơih noh pơtơm năm truh. Oei pơlei noh ưh kơ đei tơmam tơgu\m kiơ ôh. Lơ\m kơplăh noh, đơ\ng anih jang vih truh pơlei Taly pơhlom ataih 3km đe\ch dôm.”

          Oei tơ\ dêh char Kon Tum, lơ\m đunh khei năr, khul tơtông bri koh ot ‘long bri tơhiu tơ\ đak krong Đak Bla ‘nhăk vih truh plei tơm Kon Tum ăh kơ ‘năr. Hla bar tơroi adoi hơlen bơih, kơtơ\ng ang [enh [ang noh Anih jang hơlen bri Kon Tum pơtơm băt, pơtơm ‘nhăk khul hơlen truh păng adar bơih noh lơ tơdrong tơtông ưh kơ băt hloi. Tơblang găh tơdrong âu, [ok Nguyễn Tấn Liêm, Kơdră anih jang hơlen bri dêh char Kon Tum akhan, khul hơlen bri noh adar lơ\m kơplăh khul tơtông bri noh hơbe\ch hơbal: “Tơdrong pơhơi đơ\ng khul hơlen bri duh nhen khul kơpal nai. Găh tơ\r oei lơ\m bri vă băt rôp đei hloi noh tơnap. Kơtơ\ng ang dang ei noh tenh, hăp klơ\m le# xăng tơgăk kơmăi ot. Đei ‘măng đe xư oei chơ tơ\r mă nhôn kiơ\ druh noh to\ xe\t đe\ch noh tơ\r pă băt tơ ‘ngla bơih. Noh tơdrong rôp tơ\ bri to\ xe\t đe\ch đei jơnei. Oei dôm tơdrong mă gre chơ tơ\r noh kơtơ\ng kơdrơih đe xư kơdâu hu\t le# gre hloi.”

Khul tơtông bri hơbe\ch, khul hơlen bri noh adar noh duh jing tơdrong mă [ok Võ Văn Phán, Kơdră anih vei lăng kon pơlei apu\ng Kbang, Gia Lai tơblang ăn tơdrong apu\ng oei lơ bri hloh Tây Nguyên hơnơ\ng jing anih tơm đe phă bri, koh tơ\r glăi: “Dôm bơngai tơtông tơ\r noh oei tơ\ ‘nguaih dêh char năm truh Kbang. Đang kơ noh khul âu, dang ei nhôn jang tơnăp ră mă lei tơdrong [ôh băt đe xư tơtông ‘long bri noh tam mă jang tơnăp ôh. Tơdrong vei hơlen bri adoi oei lơ tơnap tap mơ\n”

Hăm dôm tơdrong tơjruh, dôm tơdrong tam mă [lep, dôm tơring lơ\m Tây Nguyên duh hlôi hơlen, kih luơ\t kang [o# vei hơlen bri mă pơm yoch. Tơdrong kih luơ\t đei dôm tơring pơkăp vă pơm rơgoh ăn jơnu\m jang po. {ok Nguyễn Nhĩ, Kơdră Anih hơlen bri dêh char Gia Lai ăn tơbăt: “Yơ\ng âu ki, nhôn duh xek tơlang kih luơ\t minh [ar ‘nu kang [o# tơ\ dôm anih hơlen bri. Tơdrong hơlen kang [o# vei hơlen bri lơ\m khei năr âu ki noh tơ[ôh xơnong jang tơnăp đơ\ng khul kơdră kơpal. Vă pơm thoi yơ ăn jơnu\m kơpal tơpă hlăng ‘lơ\ng, kơjăp kơtang, jang keh đang xơnong đei pơjao”

Mă lei, hăm tơdrong mă bri oei [ơm phă pơrăm, lơ tong gre chơ tơ\r tơtông adoi oei truh tơring kơdra#m hiôk hian, noh [ôh hơdăh khul vei hơlen bri kơ Gia Lai pơma adro#, Tây Nguyên pơma atu\m, duh oei đei lơ tơdrogn tam mă [lep. Tơdrong kăl kơ tang găn [ơm tơtông ăn kơ bri kiơ\ tơdrong pơgơ\r jang đơ\ng Thủ tướng teh đak, kiơ\ xơkơ\t đơ\ng jơnu\m pơgơ\r tơring duh tam mă tơpă tơnăp. ‘Nao âu, lơ\m ‘măng năm apong păng bơ\ jang tơ\ Dak Lak, Thủ tướng teh đak bơ\n Nguyễn Xuân Phúc xơkơ\t dơ\ng găh tơdrong mă dôm tơring tơ\ Tây Nguyên athei pơm kiơ\ kơjăp dôm tơdrong pơgơ\r jang vă tang ‘măng bri. Cho\ng mă bri Tây Nguyên adoi oei [ơm đe phă pơrăm.

Lan chih păng rapor