VOV4.Bahnar - Lơ\m tơ drong tơ blăh Mi, kon pơ lei tơ\ plei Ea M'droh, xăh Ea Mdroh, apu\ng Cư M’gar, dêh char Dak Lak m^nh jơ hngâm kiơ\ Đảng, rong ôn, tơ gu\m phe [a tơ mam xa ăn kăn [o#. Pơ lei pu\ lơ tơ drong pơ răm kơ ne# đơ\ng ayăt mưh lu sư so\h pơ đ^ hnam oei, tơ mam drăm kon pơ lei. 44 sơ năm đơ\ng ro\ng kơ năr rơ ngei, ku\m hăm tơ drong tơ gu\m đơ\ng Đảng păng te\h đak, kon pơ lei tơ\ plei Ea Mdroh tơ guăt 1 jơ hngâm vang pơ jing tơ drong arih xa ‘nao.

44 sơ năm đ^ hlo\h bơih mă lei um rup pơ lei pơ la lơ\m dôm năr đei ayăt tơ blăh [a trui, ]hông so\h hnam, ako\m kon pơ lei pơ jing an^h tơ blăh đơ\ng linh ngu\y oei đei hơ nơ\ng lơ\m đon tơ che\ng đơ\ng lơ bơ ngai tơ\ Ea Mdroh. {ât hang lơng hnam kơ jung, [ok Y Dơng Niê Kdăm, tơ\ plei Ea Mdroh [lo\k dơ\ng, năr ayăt truh so\h pơ lei, [ok ‘nao lăp 10 sư năm đe\ch. {ât do\h sơ\, đe tơ dăm năm kiơ\ kăch mang ngăl, lơ\m pơ lei lăp hơ dro# bơ ngai kră păng đe hơ io\h đe\ch. Ayăt băt mih ma duch nă tơ\ plei Ea Mdroh rong ôn kăn [o# kăch mang kơ na tôch ble\k, so\h pơ đ^ pơ lei. Lu sư ako\m pơ lei oei 1 [ôt pơm pơ lei tơ blăh. Ưh chu hăm tơ drong rôp gơ\t, kon pơ lei Ea Mdroh kơ dâu ôn tơ\ bri oei xa.

Plei Ea Mdroh tơ plih ‘nao ‘lơ\ng ro\

{ok Y Dơng Niê Kdăm ăn tơ băt, đơ\ng ro\ng kơ ayăt so\h, plei Ea Mdroh oei đei krao ‘no\h plei Unh xa: “Adrol sơ\ plei Ea Mdroh j^ plei kăch mang, rong ôn kăn [o# kăch mang tơ\ pơ lei. Mưh ayăt băt pơ lei rong ôn kăn [o# kăch mang ‘no\h ăn khul linh sư năm so\h hu\t pơ đ^ plei Ea Mdroh, kơ băt dôm yơ ch^ng chêng, ge go\, tơ mam drăm lu ayăt so\h hu\t le#. Đơ\ng no\h hơ năn plei “Unh xa” jing đei.”

Đơ\ng ro\ng kơ ‘năr 30/4/1975, te\h đak rơ ngei jing m^nh, mih ma duch nă tơ\ plei Ea Mdroh chă trong vih oei tơ\ plei so, pơ jing ming dơ\ng tơ drong arih xa ‘nao. Blu\ng a, lơ\m pơ lei lăp đei hlo\h 30 bơ bu\ng hnam gia, tơ năr ‘lao, tơ drong arih tôch tơ nuh hin, mơ mat tat. Sơ năm 1994, [ô đo#i Dak Lak ku\m hăm khul kơ dră pơ gơ\r tơ ring năm pơm 66 to\ hnam kơ jung hơ păh ăn kon pơ lei. Lơ tơ drong tơ gu\m choh jang xa yoa apu\ng, xăh pơ gơ\r tơ gu\m ăn kon pơ lei dar de\h jang kiơ\ khoa ho\k ki thuơ\t, kơ măy kơ mo\k, pơ\n tơ plih te\h pơ tăm [a, hơ [o jing pơ tăm ‘long kăp g^t đei kơ jă te\ch măk nhen che\h phe, điêu, tiu. Plei Ea Mdroh dang ei đei 259 unh hnam hăm vă je# 1.500 ‘nu bơ ngai, mă lơ ‘no\h j^ kon pơ lei kon kông kơ tă tơ\ tơ ring âu.

Jơ hngâm đon chơt hơ iă đơ\ng đe ho\k tro Ea Mdroh

{ok Y Kang Niê Kdăm, [ok pơ gơ\r plei Ea Mdroh, ăn tơ băt, tơ drong arih xa kơ kon pơ lei đei tơ plih ‘lơ\ng, đei điên, đei hnam ho\k, đei an^h pơ truh đak rơ go\h. Đ^ đăng gơ nơm đei kăch mang ngăl: “Pơ têng hăm dôm sơ năm adrol ki, tơ drong arih xa tơ\ pơ lei tơ plih tôch lơ, gơ nơm tơ drong tơ gu\m, tơ le\ch jên jang đơ\ng te\h đak, điên, trong, hnam ho\k đei tôm. Kon pơ lei che\p vei jơ hngâm đon kăch mang, tơ guăt 1 [ơ\r đon yak hlo\h mơ mat tat jang to\k lơ\m tơ drong arih. Dang ei tơ drong arih tơ plih ‘lơ\ng bơih.”

Mu\k drăm roi to\k, kon pơ lei Ea Mdroh pơ lung kon mon năm ho\k. Dang ei đ^ đăng hơ io\h lơ\m pơ lei tôm sơ năm đei năm ho\k ngăl, kơ so# kon mon ho\k đ^ lăm 12 păng ho\k Cao đẳng, Đăi ho\k roi đunh roi lơ. Kon pơ lei oei năng kăl truh tơ drong che\p vei păng ato\k tơ iung dôm tơ drong jo\h ayo\ kơ do\ xoang ‘lơ\ng kơ hơ dre\ch hơ drung. Ku\m hăm tơ iung, che\p vei hnam kơ jung so, kon pơ lei oei chă răt bơ\n ch^ng chêng, ge go\ păng tơ iung dơ\ng dôm tơ drong jang so.

Ngôi je# lơ ge tơ drô ‘nao pai tăh đang, ‘nho\ng Y Nap, tơ [ôh đon hơ pơi ‘me\h hơ nhăk tơ drô ge Ea Mdroh te\ch tơ\ jơ\p jang tơ ring. Dang ei 1 khei ‘nho\ng te\ch đei dang 30 to\ tơ drô ge Ea Mdroh. ‘Nho\ng oei ‘meh pơih xă an^h pai tơ drô păng chă an^h te\ch tơ mam hai:

“Tơ drong mă inh oei tơ tăm hlo\h j^ pơm thoi yơ vă tơ drong ‘lơ\ng đơ\ng pơ lei gơ\h păr ang hơ tăih [iơ\. Lơ\m no\h đei ch^ng chêng, ge, hnam kơ jung, tơ drô ge. Tơ drô ge tơ\ plei Unh xa tôch ‘lơ\ng, inh tơ che\ng yoa kiơ ba đei lơ tơ drong ‘lơ\ng, băt lơ bơ ngai pai tơ drô mă ưh io\k tơ drong ‘no\h vă jang ato\k tơ iung mu\k drăm lơ\m hnam tơ no\. ‘Me\h hơ nhăk tơ drô ge đơ\ng plei unh xa truh tơ\ lơ tơ ring [iơ\ vă đe băt truh pơ lei, ưh lăp hơ dro# pơ lei jang kăch mang đe\ch mă oei jing pơ lei đei tơ drô ge ‘lơ\ng dơ\ng.”

Y Nap bơ ngai chă trong te\ch tơ drô ge Ea Mdroh truh tơ\ lơ tơ ring

{ok Trần Viết Lai, Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Ea Mdroh ăn tơ băt, trong jang đơ\ng xăh tơ\ hơ năp kơnh vă pơ jing plei Ea Mdroh jing pơ lei chă tơ mang lăng lơ\m tơ pôl. Xăh tơ le\ch trong adrin truh đ^ sơ năm 2020 vă tơ gu\m ăn plei Ea Mdroh ưh pă đei unh hnam tơ nuh; Atu\m hăm ‘no\h vă hơ nơ\ng tơ le\ch jên pơm trong, an^h jang, roi tơ băt ăn kon pơ lei hơ to\k đon vei lăng păng ato\k tơ iung tơ drong jo\h ayo\ kơ do\ xoang ‘lơ\ng hơ iă kơ hơ dre\ch hơ drung.

“Trong jang đơ\ng dêh char păng apu\ng ‘no\h pơ jing plei Ea Mdroh jing pơ lei chă tơ mang lăng lơ\m tơ pôl. An^h jang Đảng păng Khul kơ dră pơ gơ\r xăh ako\m jơ hngâm tơ roi tơ băt, krao hơ vơn kon pơ lei hlôh vao. Blu\ng a ‘no\h hlôh vao găh tơ ring tơ rang ‘nao đang kơ ‘no\h pơ jing tơ drong jo\h ayo\ ‘lơ\ng hơ iă tơ\ pơ lei kon kông. ‘Nao âu xăh ap^nh apu\ng tơ mât jên pơm trong, hơ met pơ ‘lơ\ng um ai lơ\m pơ lei, mă loi j^ găh cham char athei năng kăl hlo\h. Găh tơ drong jang mu\k drăm athei sut đ^ unh hnam tơ nuh đơ\ng dang ei truh sơ năm 2020.”

Kon pơ lei Rađe tơ\ plei Ea Mdroh hrei ‘nâu oei hơ nơ\ng che\p vei jơ hngâm đon kăch mang, ako\m jơ hngâm ku\m hăm te\h đak jang ato\k tơ iung mu\k drăm, tơ pôl vă tơ drong arih xa roi đunh roi ph^ tơ no\, hiôk chơt.

Nam Trang: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\