VOV4.Bahnar - Tây Nguyên hlôi jing tơ ring đei đak krong đak glung tôch kơ lơ, đei tơ mam ‘lơ\ng, đei yua t^h găh đak vă pơ yua ăn cho\h jang sa. Mă lei, tơ drong che\ng hơ met te\h, hơ to\k tơ iung păng vei lăng dôm dơ nâu mong đak tơ\ âu ‘no\h to\k bo\k đei [o#h lơ tơ drong ư\h kơ ‘lơ\ng. Kơ l^h thoi no\h, hlôi đei [o#h 1 tơ drong hơ drơ\k chu\n na, mir ro\h ư\h kơ đei đak [ơ\t je# dôm dơ nâu mong đak t^h tap.
Dơ nâu mong đak Ia Mơr, xăh Ia Mơr, apu\ng Chư Prông ke\ mong 180 triệu mét khối, pơm pơ yua ăn tơ ring tơ ru\ih hlo\h 14.500ha ăn 2 de#h char Dak Lak păng Gia Lai. Dơ nâu mong đak hlôi pơm đang đunh kơ âu 3 sơ năm, mă lei dang ei tam mă gơ\h tơ ru\ih ăn ‘long pơ tăm. To\k bo\k pơ yan to\ phang, tre\ng lăng dơ nâu mong đak cho\h jang sa, ‘nho\ng Kpuih Mlai, plei Klăh, xăh Ia Mơr tơ tok akhan sư ư\h kơ hlo#h pơm thoi yơ mă dơ nâu đak [e\nh mă lei chu\n na, mir ro\h đơ\ng kon pơ lei tơ je# ‘no\h ư\h kơ đei đak. Ư|h kơ măh đak, ‘long pơ tăm kro lôch pơ dui kiơ\ tơ drong pơ ngot ‘no\h j^ tơ drong sơ ‘ngon đơ\ng kon pơ lei bơ ngai Jarai ar^h je# dơ nâu mong đak t^h ‘nâu: “{a ‘no\h j^ dang ei pơ mơ\ng lơ\m đak ‘mi t^h đe\ch, dang ei ‘no\h 1 sơ năm 1 pơ yan đe\ch. ‘Mi to\ ‘lơ\ng ‘no\h [a đei sa, mă to\ phang ‘no\h [a lôch đ^, kon pơ lei ư\h kơ đei sa. Tôch kơ hơ me\ng, dơ nâu găn đak Ia Mơr đang bơ\ih mă đei đak tam mă pơ ro tơ\ chu\n na, tam mă [o#h kiơ hloi, thoi no\h ‘no\h ư\h kơ sơ đơ\ng. Kon pơ lei ‘me\h vă kơ đak de#h, nhen kơ d^h kâu ^nh, ku\m ‘me\h đei đak hro#ih vă pơ tăm thim dôm kơ loăi ‘long sa plei”.
Dơ nâu đak Ia Mơr [lưch [alch mă lei ư\h kơ gơ\h tơ ru\ih ăn ‘long pơ tăm
Tơ drong jang pơm dơ nâu mong đak Ia Mơr yua đơ\ng An^h tơm vei lăng găh cho\h jang sa păng hơ to\k tơ iung tơ ring tơ rang pơm tơ ‘ngla tơ mơ\t jên jang hăm kơ so# jên vă je# 3.000 ti hlak jên. Dơ nâu mong đak hlôi pơm đang mă lei hl^ch ‘no\h j^ ư\h kơ đei tơ ring tơ ru\ih yua lơ tơ hlăk tơ hl^n lơ\m trong vă jang hơ nhăk tru\h brăh brư t^h pơ đ^ găh jên tơ mơ\t jang ku\m nhen đak mong đei lơ\m dơ nâu. {ok Dương Văn Trang, Bơ ngai jang lơ\m Trung ương Đảng, Bí thư Đảng de#h char Gia Lai akhan, tơ drong kơ plăh âu ‘no\h j^ kăl kơ tơ che\ng hơ len, hơ met pơ ‘lơ\ng pơm liơ vă dơ nâu mong đak gơ\h tơ mơ\t lơ\m bơ\ jang, pơ yua ăn cho\h jang sa, hơ to\k tơ iung mu\k drăm tơ pôl tơ\ tơ ring sơ lam mơ mat tat de#h hlo\h:“ Dơ nâu mong đak Ia Mơr 3.000 ti hlak jên hlôi tơ mơ\t jên jang đang, dơ dâu đak [lưch [lach bơ\ih, hơ bong đak tơm hlôi vă je# đang bơ\ih, mă lei dang ei ư\h kơ đei te\h tơ ru\ih. Mă tơ ring ‘nâu ‘no\h 3 xăh sơ lam păng bơ ngai kon kông ngăl hơ dai hăm Ea Suóp- Đăk Lăk ku\m jing tơ ring sơ lam păng bơ ngai kon kông, kon pơ lei tơ ring ‘nâu tôch kơ dơ nu\h, răp gô dơ nâu mong đak âu đ^ đang bơ\ih ră mă lei ư\h kơ gơ\h tơ ru\ih ‘no\h pơm liơ kon pơ lei tơ ring ‘nâu klăih đơ\ng dơ nu\h hin.”
Hơ bong pơ ro đak hnam kơ măy u\nh điên An Khê- Ka Nak pơ ro đak đơ\ng đak krong Ba (Gia Lai) tơ\ đak krong Kôn (Bình Định) [lưch [lach kơ ta ưlơ\m pơ yan to\
Hơ drơ\k to\ phang tơ\ dơ nâu mong đak t^h tap ku\m đei [o#h hăm thong đak ro đak krong Ba, pơ băh hnam kơ măy đak pơm tơ le\ch u\nh điên An Khê-Ka Nak. Dơ nâu đei ke\ mong hlo\h 300 triệu mét khối đak ‘nâu đei krao ‘no\h dơ nâu đak glăi de#h, yua kơ dôm tơ drong đei [ơm t^h tên mă sư pơm ăn kơ rơ băn u\nh hnam kon pơ lei tơ\ thông đak krong ro. Glăi tơ\ âu ‘no\h j^ dơ nâu đak âu mong đak krong Ba tơ\ Gia Lai đang kơ ‘no\h tơ pl^h đak ro tơ\ apu\ng Tây Sơn, de#h char Bình Định vă pơ\ih u\nh điên păng tu\h đak lơ\m đak krong Kôn. Hlo\h 10 sơ năm jo# đơ\ng dơ nâu âu găn đak ro păng tơ mơ\t yua ‘no\h hlo\h 10 sơ năm kon pơ lei de#h char Gia Lai mơ mat yua kơ đak krong Ba hrơ\ pơ yan to\ phang. {ok Lương Bá Khánh, oei tơ\ thị trấn Kông Chro, apu\ng Kông Chro, akhan: “Hla ar ch^h tơ roi đang kơ ‘no\h kon pơ lei, khu\l kơ dră rim tơ ring ku\m hlôi ap^nh lơ bơ\ih. Mă lei yua kơ đei yua đơ\ng an^h jang mơ dro sa đe sư hăm pơm kiơ\ dăh ư\h. {ơ\t mă đe sư kơ dâu hnam kơ măy, đe sư io\k yua đak ro đang kơ ‘no\h tru\h dang ei đak ro hrơ\ đ^ bơ\ih, đak ro sư ư\h pă đei dơ\ng na jing đak tơ\ng đe\ch.”
{ai ho\k hơ drol găh tơ drong glăi đơ\ng hnam kơ măy u\nh điên An Khê- Ka Nak tam mă đei hơ met pơ ‘lơ\ng, ‘no\h kơ tă lơ\m pơ yan to\ âu, tơ\ de#h char Kon Tum,âhnm kơ măy u\nh điên Thượng Kon Tum pơ gơ\r găn đak ro, mong đak tơ\ dơ nâu mong đak tơ\ tu đak krong Đăk Snghé vă pơ yua ăn io\k jang tơ\ an^h tơm. Dơ nâu đak âu ku\m đei [o#h glăi dơ\ng ‘no\h mong đak, pơ ro đak đơ\ng đak krong Đăk Snghé tơ\ Kon Tum tơ\ đak krong Đắk Lô, de#h char Quảng Ngãi. Khu\l kơ dră păng kon pơ lei pơ băh đak ro ư\h kơ lăp đon [ơ\t tơ drong to\ phang hlôi kơ tă, lăp đơ\ng ro\ng kơ dâu mong đak pơm tơ le\ch u\nh hnam pơ băh đak krong âu jang kiơ\ tơ drong mong đak hlôi pơm ăn tơ drong to\ phang tơ\ tơ ring pơ băh đak krong roi ‘năr roi kơ tang. M^nh đak krong ư\h kơ đei đak kơ jung dôm j^t km hlôi đei pơm yua đơ\ng 1 dơ nâu mong đak t^h tap. ‘Nho\ng Vũ Văn Luân, thôn 3, xăh Tân Lập, apu\ng Kon Braih đei 2ha tiu păng hlo\h 3ha che\h phe je# đak krong Đăk Snghé, hơ tăih kơ kơ dâu mong đak hnam kơ măy pơm tơ le\ch u\nh điên Thượng Kon Tum dang 30km tơ\ găh pơ băh đak ro. Dôm năr âu ki, ‘nho\ng Luân, jang prăt năr prăt măng mă lei ư\h kơ măh đak tơ ru\ih ăn kơ ‘long pơ tăm: “Hrơ\ de#h bơ\ih, ăn ư\h rim sơ năm đak glung âu [lưch kơ đak ră mă lei [ơ\t găn păih to dang ei kon pơ lei tơ tok pă kiơ hloi. Đe oei mơ\t tơ\ âu đe io\k đak”.
Ư|h kơ đei đơ\ng dơ nâu găn đak pơm hnam kơ măy u\nh điên An Khê- Ka Nak
Bơ\ găn đak đơ\ng đak krong ‘no\h j^ 1 tơ drong jang ‘nao đei rim bơ ngai jang khoa ho\k tơ le\ch hăm dôm nơ\r tơ tă ư\h kơ ‘lơ\ng găh tơ drong đei [ơm đơ\ng tơ drong pơ jing ke\t keng dôm hnam kơ măy pơm tơ le\ch u\nh điên păng pơ ro đak đơ\ng đak krong âu tơ\ đak krong nai. Đak păng tơ drong hơ to\k tơ iung kơ jăp đơ\ng Tây Nguyên đei pơ joă yua kơ dôm tơ drong glăi hơ net hơ met pơ ‘lơ\ng. Lơ\m dôm pơ yan to\ phang, pơ đ^ 4 to\ đak krong t^h kơ Tây Nguyên ‘no\h: Srêpok, Sê San, Đồng Nai păng đak krong Ba đei hơ len lăng hlôi ư\h pă jing đak krong mă jing dơ nâu mong đak. Tiến sĩ Đào Trọng Tứ, An^h hơ to\k tơ iung kơ jăp tơ mam đak păng lăp hăm to\ ‘mi kial tơ pl^h, tơ le\ch nơ\r akhan: “Kơ dâu hnam kơ măy đak pơm tơ le\ch u\nh điên mă ư\h kơ pơ cho\h đak ăn đak ro so vă khan io\k tơ tông đak đơ\ng tơ drong ar^h sa to\k bo\k hmă kơ 1 tơ ring vă ăn kơ 1 tơ ring nai. Đak krong Sê San ‘no\h đei hnam kơ măy pơm tơ le\ch u\nh điên Thượng Kon Tum pơ ro đak tơ\ Quảng Ngãi. Đak krong Ba ‘no\h đei hnam kơ măy pơm tơ le\ch u\nh điên An Khê Ka Nak pơ ro đak tơ\ Bình Định. Jur tơ\ Dak Lak, ư\h kơ pơ ro đak tơ\ pơ băh mă lei pơ ro đak le\ch đơ\ng đak krong, đơ\ng Sêrêpôk 4 ro tơ\ Srêpok 4A. Păng đak krong Đồng Nai ku\m pơ ro đak, ‘no\h j^ pơ ro đak đơ\ng Hnam kơ măy pơm tơ le\ch u\nh điên Đa Nhim. ‘No\h, pơ ro đak thoi no\h ‘no\h ư\h kơ rơ đăh tôch kơ tăm. Dang ei ^nh ap^nh pơ ma hơ dăh, đ^ đăng rim tơ drong jang pơ ro đak athei mă pơ ‘lơ\ng.”
Tây Nguyên hăm rơ bâu dơ nâu mong đak, dơ nâu đak pơm tơ le\ch u\nh điên, mă lei yan âu ăn [o#h, lơ tơ drong jang, lơ dơ nâu đak lăp yua kơ đei yua [ơ\t măt na jing [o#h dôm tơ drong ư\h kơ ‘lơ\ng t^h lơ\m trong tơ le\ch jang, pơ jing păng vei lăng mă ư\h kơ hơ to\k đei io\k yua, vă jing hơ nhăk dôm tơ drong hơ drơ\k mơ mat nhen 1,2 dơ nâu đak dang ei pơm ăn kon pơ lei huo\ng lơ\m tơ drong ư\h kơ đei đak je# dơ nâu đak”.
Công Bắc: Ch^h
Thuem: Tơ blơ\
Viết bình luận