VOV4.Bahnar - Dêh char Kon Tum jing ‘măng xơlam teh găh tu kơ tơring Tây Nguyên. Lơ\m dôm xơnăm tơblăh tơjră Mih, tơring âu jing kơdrăn tơblăh kơtang hloh đơ\ng khul linh bơ\n păng đe ayăt. 45 xơnăm đơ\ng ro\ng đei io\k jơnei tôm tơring pơbăh, rơngei teh đak, Kon Tum dar deh yak hloh tơnap tap hơto\k tơ iung.

45 xơnăm đơ\ng ro\ng kơ đei io\k jơnei tôm tơring pơbăh, rơngei teh đak păng đơ\ng ro\ng 5 xơnăm tơ iung pơjing, apu\ng xơlam teh Ia H’Drai kơ dêh char Kon Tum hlôi tơplih [ôh hơdăh. Đơ\ng tơring kơdrăn tơblăh hăm bri kông kơdrơ\ng, Ia H’Drai dang ei jing tơring juăt pơtăm kơsu hăm hơgăt xă truh 24.000ha. Hăm hơyuh to# ‘mi ưh xơđơ\ng, kơ ‘năr noh to# hlơ hle\ng nhen unh, kơmăng noh hơngeo hlôi pơm ăn khul ayăt tơgar pơngơ\t kơ đon xơ\, dang ei đei kon bơngai muih choh, tơguăt hăm tơring teh âu pơjing tơring jang hiôk. {ok Trương Ly, Kơdră Jơnu\m jang hadoi kơ Anih jang Kơsu Chư\ Mom Ray, bơngai hlôi vang pơtăm tơm kơsu mă blu\ng tơ\ hơgăt teh âu ăn tơbăt: “{ơ\t mă tơm kơsu đei tơ ‘nhur tơ\ âu truh dang ei hloh 10 xơnăm bơih, tơm kơsu to\k giơ\ng ‘lơ\ng. Pơgar ‘long nhen le\ dơ\ng mă mônh mă [ar pơtêng hăm tơm kơsu đei pơtơm tơ\ dêh char, tơ\ tơring Tây Nguyên. Đei minh [ar tơdrong. Mă mônh noh hơyuh plenh. Mă [ar noh teh. Mă pêng noh anih kơjung. Minh pơtih dơ\ng noh tơdrong io\k yua pơtoi to\k kiơ\ xơnăm pơm jang. Anih jang đei pơgar ‘long io\k yua ăh xơnăm mă 3, mă 4 đơ\ng 1,7 ta#n truh 1,8 ta#n kơtăk minh ha pho\ to\k truh 2 ta#n minh ha”.

 Đơ\ng minh tơring teh bri kông xă hloh 98.000 ha, ăh trong vih vơ\t noh trong teh, tơnap tap yuơ kông kơjung, hang hơ\ng, dang ei trong năm truh Ia H’Drai hiôk hian hloh. Atu\m hăm jăl trong 14C rok kiơ\ xơlam teh hăm teh đak boăl Campuchia, jăl trong tih đơ\ng apu\ng Sa Thầy to\k bo\k oei đei ming hơmet, đơ\ng Ia H’Drai năm truh dêh char Gia Lai adoi [ônh ‘lơ\ng mơ\n. Dang ei lơ\m apu\ng, trong năm truh 3 xăh: Ia Dom, Ia Tơi păng Ia Đal hlôi đei rei kơsu, bê tông tơroh hăm trong chă hơlen gak xơlam teh noh [ônh ăn tơdrong pơm jang, te\ch răt tơmam drăm.

 Atu\m hăm trong nơnăm, unh hơyuh, đak xo\ nhă rơgoh đei axong ming hơmet, pơtôch le# bơih tơdrong mă unh hơyuh ưh kơ bang, đak yua noh khăi tơ\ dôm pơlei pơla ataih yaih. ‘Nho\ng Hà Văn Yết, oei tơ\ thôn 1, xăh Ia Đal đei trong xơlam teh tơkuh hăm teh đak Campuchia chơt hơ iă tơroi: “Adrol ki noh 10 unh hnam dui tơlei unh hơyuh ưh kơ pran ôh. ‘Măn tơ\k ăh kơmăng đe\ch, yua tơmam drăm hăm unh hơyuh noh răm đe\ch. Dang ei đei Anih jang unh hơyuh dui kơtă truh rim unh hnam kơdih minh ko\ng tơ noh pran hloh, tơmam yua lơ\m hnam pă đei răm bơih”.

Jing tơring juăt pơtăm kơsu, hăm kơjă kơtăk kơsu tơjur nhen dang ei, vă vei xơđơ\ng tơdrong erih, kon pơlei tơ\ apu\ng Ia H’Drai hlôi pơtăm đei je# 4.000ha ‘long pơtăm đei kơjă kăp; hơto\k rong kon tơrong, ier bip hloh 41.000 to\; hơto\k rong ka hơdang lơ\m dơnâu đak hnam kơmăi unh hơyuh; pơjing đei 20 anih jang hadoi, Hơp tak xăh te\ch pơdro hăm lơ tơdrong pơm jang... Gơnơm noh mă rim xơnăm apu\ng tơjur đei đơ\ng 5 truh 6% unh hnam hin dơnuh, lơ hloh kơxo# tơjur hin dơnuh atu\m kơ dêh char Kon Tum.

Jing minh lơ\m 29 unh hnam tơ\ pơlei jang ka truh đơ\ng lơ tơring phara băl, đơ\ng anih ưh đei ho# khâu, ưh đei teh, erih tơ\ âu tơ\ to lơ\m dơnâu đak hnam kơmăi unh hơyuh Sê San 4, dang ei đei anih oei xơđơ\ng, lăng tơring teh Ia H’Drai jing pơlei pơla mă [ar kơ po, ‘nho\ng Nguyễn Văn Triều, oei tơ\ xăh Ia Tơi kơ ‘nhiu tơroi: “{ôh tơdrong erih kon pơlei hơto\k hơ iă hloh tơ\ pơlei pơla. Duh gơnơm Đảng, gơnơm jơnu\m pơgơ\r tơring tơ\ dêh char Kon Tum pơma atu\m, apu\ng tơgu\m dăp đon dăp bơnôh ăn nhôn đei hnam tơguăt tơguăl. {ôh kon pơlei đei tơdrong erih xơđơ\ng, chơt hơ iă hloh. ‘Nâu jing pơlei pơla mă [ar bơih”.   

Atu\m hăm pơm trong hiôk vă hơto\k mu\k drăm, tơpôl, Đảng [o# păng jơnu\m pơgơ\r apu\ng Ia H’Drai duh tơre\k kăp g^t lơ\m tơdrong vei xơđơ\ng tơpôl kiơ\ tơdrong pơjing khul gru\p pran kơtang tơguăt hăm vei xơđơ\ng đon lui đơ\ng kon pơlei... Tơ\ apu\ng Ia H’Drai, tôm bơngai choh jang xa, jang lơ\m anih mir đak lar rim xơnăm đei ho\k găh tơdrong vei xơđơ\ng tơpôl xơlam teh păng adoi jing khul jang dơnơm ăn anih linh vei xơlam teh, khul ko\ng an.

 Băt hơdăh tơdrong pơkăp pơjing Đảng jing xơnăm kăp g^t, đơ\ng 3 chi [o# hăm 65 đảng viên Đảng [o# apu\ng Ia H’Drai hlôi đei 23 anih jang đảng tơ\ tơring hăm 510 đảng viên păng lơ\m apu\ng pă đei oei thôn, pơlei ưh đei anih jang đảng. {ok Nguyễn Hữu Thạch, {^ thư Anih jang apu\ng, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei apu\ng Ia H’Drai tơroi kơ dôm trong jang tih đơ\ng apu\ng lơ\m khei năr truh vă pơtoi hơto\k tơdrong erih kon pơlei: “Nhôn xơkơ\t tơdrong mă blu\ng kăp g^t hloh noh hơko\m khul kang [o#, bơngai jang kloh kle\ch găh tơdrong pơgơ\r, rơgei găh tơdrong jang, dơnưp dăp đon dăp bơnôh tơgu\m ăn tơdrong erih kon pơlei roi năr roi hơto\k tơ iung. Mă [ar noh apu\ng gô jang hadoi hăm dôm anih jang tơ\ dêh char chă dôm anih axong jang hơlen pơm tơle\ch tơmam drăm đơ\ng kơsu. Đang kơ noh hơvơn axong jang kiơ\ mu\k drăm ke\ đei tơ\ dơnâu đak hnam kơmăi unh hơyuh Sê San 4. Rong ka hơdang. Io\k mu\k drăm hlôi đei vă tơle\ch jang tơmang pơhiơ\”.

45 xơnăm sđơ\ng ro\ng kơ đei io\k jơnei tôm tơring pơbăh, rơngei teh đak păng đơ\ng ro\ng 5 xơnăm tơ iung pơjing apu\ng, tơring xơlam teh Ia H’Drai hăm [ôm ‘mra#m păng bri kông kơdrơ\ng xơ\, dang ei hlôi jơk [l^k hăm ‘long xa plei. Anih tơm jang kơ apu\ng Ia H’Drai đei axong ming man kơjăp ‘lơ\ng hăm um ai kơ minh tơring kơdra#m xơlam teh. Vei kơjăp kơjă kơ tơdrong rơngei, Đảng [o#, jơnu\m pơgơ\r tơring, khul linh păng kon pơlei apu\ng Ia H’Drai to\k bo\k oei kơ ‘nôh rim năr vă pơtoi hơto\k mu\k drăm tơpôl păng vei kơjăp tơdrong pơgơ\r xơđơ\ng tơpôl xơlam teh kơ teh đak.

Lan chih păng rapor