VOV4.Bahnar - Pơlơ̆m lơ̆m mă “gơmăng, pơgê hrôih” mư̆h jang kiơ̆ tơplĭh tĕh bri ‘long hui tơ̆ apŭng tơring sơlam tĕh đak Chư̆ Prông, dêh char Gia lai pơtăm ksu (lơ̆m sơnăm 2008-2010), mĭnh ƀar hơnĭh hlôi kŏh hŭt, bơbĭt iŏk vă pơtăm kơhrĕng hektar ksu lơ̆m hơgăt tĕh bri. Mă đơ̆ng tơdrong au hlôi đei ƀô̆h lơ sơnăm kơ au, mă lei bơngai pơm glăi oei tim mă tơbatw hơdăh hơnăn, dêh char Gia Lai oei tim mă xek tơlang, hơmet pơ ‘lơ̆ng.

200 ha ksu khei ‘năr răih iŏk kơ jăr đei pơtăm “tơtông” đunh kơ au mơjĭt sơnăm tơ̆ apŭng Chư̆ Prông.

Ƀok Nguyễn Anh Vũ, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnĭh vei lăng bri Ia Puch, apŭng Chư̆ Prông tơbăt, 359 ha 8 sao bri răm hơnĭh mơdro sa tơm kŏh pơrăm bơbĭt iŏk găh 9 groi bri (889, đơ̆ng 919 trŭh 924, groi bri 229 păng 919A), găh hơnĭh au vei lăng. Lơ̆m mă nŏh, 200 ha hlôi đei dơnơm ksu blŭh vơ̆ jing ‘lơ̆ng, tŏk bŏk lơ̆m khei ‘năr răih iŏk kơ jăr. Mă hơdăh, hơgăt tĕh ksu tơ̆ au hlôi đei tĭh đơ̆ng 20 trŭh 30 cm. Đunh kơ au 2 sơnăm, lơ̆m khei ‘năr vei lăng năng tông hơgăt tĕh au, kang ƀô̆ vei lăng bri ƀô̆h mơjĭt ‘nu kon pơlei oei lơ̆m tơring anai đei hơvơ̆h jang vă răih ksu. Kiơ̆ đơ̆ng ƀok Vũ, tơdrong mă au tơgŭm ăn dôm hơnĭh pơtăm ksu glăi lơ̆m groi tĕh bri ôn dŏng hơnăn tơngla pơtăm:“Ksu au, kiơ̆ kơ ĭnh lăng đei pơtăm lơ̆m sơnăm 2008-2010. Nhôn ƀô̆h mĭnh ƀar ‘nu kon pơlei răih kơjar mă lei ư̆h kơ băt hơnĭh ayơ hơvơ̆h jang. Hlŏh đơ̆ng chă apĭnh jet ‘nŏh đe hăp akhan đe sư đơ̆ng tơring anai jang ăn kơ đe răih ksu au.”

Khei ‘năr “pơgĕnh tơ̆ gơmăng, pơgĕnh tơ̆ pơgê hrôih” lơ̆m jang kiơ̆ Tơdrong jang Tơplĭh bri ‘long hui vă pơtăm ksu tơ̆ apŭng Chư̆ Prông, dêh char Gia Lai, hlŏh 1.200 ha bri găh groi bri kơ Dơnŏ anĭh vei lăng bri Ia Puch vei lăng hlôi răm đe kŏh pơrăm, bơbĭt iŏk vă pơtăm ‘long gĭt kăl păng ksu. Mă lei trŭh dang ei, ‘nao lăp đei vă jê̆ 870ha kơ yuơ kon pơlei bơbĭt iŏk tĕh đei pơm hơdăh. Hơdrô̆ hăm 359 ha 8 sao bri uơ oei, ‘nŏh Dơnŏ anĭh bơ̆ jang dăr lăng dêh char Gia Lai akhan, tơngla bri đĭ băt, mă lei ư̆h tơroi tơbăt hơdăh (Nơ̆r pơma hơdăh Dăr lăng kơsô̆ 11/ KL-TTr khei 9/2019). Hơdrơ̆k dơ̆ng, lơ̆m ‘măng chih jô̆ bri sơnăm 2014, tơngla bri oei chĭh hloi hơgăt tĕh ksu pơtăm glăi au lơ̆m hơgăt tĕh bri pơtăm kơ hơnĭh jang. Dơnŏ anĭh bơ̆ jang dăr lăng dêh char Gia Lai jei tơ ƀô̆h hơdăh, bơngai pơrăm bri, bơbĭt iok tĕh bri tơ̆ au ‘nŏh mĭnh ƀar hơnĭh mơdro sa tơm.

Sơnăm 2019, Hơnĭh bơ̆ jang dăr lăng dêh char Gia Lai xơkơ̆t hơdăh bơngai pơm glăi ‘nŏh Hơnĭh mơdro sa tơm, mă lei trŭh dang ei, dêh char Gia Lai oei tim mă sơkơ̆t hơdăh hơnĭh ayơ

Đơ̆ng sơnăm 2019, lăp đơ̆ng rŏng đei pơjao bơ̆ jang, Dơnŏ anĭh jang Kanh sat Dăr lăng hơlen kơ Kŏng ang dêh char Gia Lai hlôi chĭh tơlĕch tơdrong tơkêng 2 ‘nu bơngai pơm glăi ‘nŏh Nguyễn Thị Hương hăm Phan Quốc Huy (‘nŏh rim Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng bri Ia Puch lơ̆m rim jăl sơnăm đơ̆ng 2008 trŭh 2012) vă dăr lăng hơlen tơdrong yoch “Jang ư̆h tơnăp pơm ăn đei tơdrong kơnê̆ kơtang”. Mă đơ̆ng hơgăt tĕh ksu pơtăm tơtông au tơtil hăm hơgăt tĕh bri đei tơplĭh vă pơtăm ‘long ksu mă dêh char Gia Lai pơjao ăn rim hơnĭh jang: Công ty Tơmơ̆t jên jang Quốc Cường Gia Lai, Công ty Tĕch mơdro Tơmam drăm tơ̆ tĕh đak đe Quang Đức, Công ty Cao su Chư Prông, Công ty Cao su Trung Nguyên, mă lei trŭh dang ei, bơngai pơm glăi oei “rơheng kơkot”. Ƀok Phạm Vũ Tú, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r apŭng Chư̆ Prông tơbăt:“Tơring nhôn đei hơnăp jang hơdoi hăm rim hơnĭh bơ̆ jang kơ dêh char vă jang hơdoi pơm hơdăh, ƀô̆h băt rim hơnĭh, rim bơngai pơm glăi. Nhôn hơpơi ‘mĕh vă rim hơnĭh bơ̆ jang kơ dêh char hrôih sek tơlang keh đang tơdrong au, vă bơ̆ jang vei lăng tĕh đak đei jơnei kơtang lơ̆m vei lăng năng tông hơgăt tĕh bri uơ oei păng hơgăt tĕh bơbĭt iŏk glăi.”

Rơbau hektar tĕh bri hiong răm kơtang, mă lei kơ yuơ ƀô̆h hiơ hiơ̆, kơna kơhrĕng hektar ksu hlôi chăt glăi, ‘nŏh pơtĭh ăn tơdrong rôih lŭn trôm jrŭm lơ̆m vei lăng năng tông bri tơ̆ apŭng Chư̆ Prông. Bơ̆ jang dăr lăng, xek tơlang tơdrong tơ̆ tơring jei hiơ hiơ̆ pơm ăn chrĭh kơ đon, pơjing đei tơdrong joăt kơnê̆, pơm kơnê̆ trŭh tơdrong bơ̆ jang ‘lơ̆ng vei lăng hroong bri kơ dêh char Gia Lai.

Bơngai chĭh: Nguyễn Thảo

Tơblơ̆ nơ̆r: Amazưt