VOV4.Bahnar - Hăm dôm tơdrong tơnap tap kơ tơdrong jang choh pơtăm Việt Nam pơma atu\m, tơdrong jang ka phê pơma adro# to\k bo\k oei tơjră hăm tơdrong tơplih ‘nao, gơh rơgei jing tơdrong pơkăl vă hơto\k tơ iung. Mă hăt noh ăh Việt Nam vang jang kiơ\ dôm tơchơ\t te\ch pơdro ăh chăl ‘nao nhen: Tơchơ\t te\ch pơdro hiôk hian Việt Nam – EU (EVFTA), Tơchơ\t jang hadoi tôm tong păng rơgei tơroh tơring Thái Bình Dương (CPTPP); Tơchơ\t jang hadoi găh mu\k drăm tôm tơring (RCEP). Vă tơdrong jang ka phê hơto\k tơ iung kơjăp tơgăl hăm mu\k drăm, anih dơ\ng, dôm bơngai jang ka phê tơ\ Tây Nguyên to\k bo\k kơ ‘nôh tơplih ‘nao, gơh rơgei chă trong hơyak kơdih ăn ka phê Việt Nam.

-{o# trưởng Anih tơm Choh pơtăm păng Hơto\k tơring pơxe\l Nguyễn Xuân Cường năm tơmang trong jang ka phê ‘nao tơ\ apu\ng Cư Mgar, dêh char Đăk Lăk (Dơ\ng mă 2 jo# đơ\ng găh ‘ngeo)

Tơ\ Pơma đam tơroi găh tơdrong hlôh vao găh Jang tơplih ‘nao, gơh rơgei tơdrong jang ka phê yuơ Anih jang hadoi apu\ng plenh teh kơ teh đak Đức (GIZ) jang hadoi hăm Anih jang Ka phê Buôn Ma Thuột pơgơ\r ăh je# đ^ khei 10 âu ki, [ok Nguyễn Tri Sáu, Kơdră Jơnu\m pơgơ\r găh jên hu, Kơdră Hơp tak xăh choh jang xa păng te\ch pơdro Sáu Nhung tơ\ apu\ng Đak Hà, dêh char Kon Tum tơroi, Hơp tak xăh Sáu Nhung to\k bo\k oei jang 300 ha kiơ\ tơchơ\t hữu kơ hăm trong pruih đak, hnam pơn^l xơ\k hăm hơyuh to# ‘năr.

- Bơngai jang mir Đăk Lăk tơre\k truh pơm jang ka phê kơjăp xơđơ\ng.

Vă tơmam drăm đei bơngai răt yua drơ\ng lăp, hơp tak xăh hlôi tơre\k tơplih ‘nao lơ\m trong pơm jang vă pơjing đei ka phê ‘lơ\ng duh nhen đon lăp hăm bơngai răt yua. {ok Nguyễn Tri Sáu ăn tơbăt: “Pơđăm dêh char Tây Nguyên adoi ako\m lơ\m tơm ka phê yuơ noh tơplih, gơh rơgei lơ\m pơm tơle\ch ka phê jing kăl hloh. Tơpă dang ei rim kon pơlei jang mir adoi băt hơdăh tơdrong mă âu. Kơlih gơh tơplih đon kơche\ng lơ\m pơm tơle\ch păng răt yua, tơbang tơle\ch păng lăp noh mă gơh tơbang tơmam drăm te\ch lơ\m tơring, pơtơm ke\ tơgar hăm dôm anih jang ka phê pran lơ\m kơpal teh”

            Kiơ\ kơ [ok Lê Đức Huy, Pho\ Kơdră dơnơm kơ Anih jang te\ch răt tơmam drăm hăm teh đak đe năr 2/9 Đăk Lăk (Simexco Đăk Lăk), minh lơ\m dôm anih te\ch ka phê ăn teh đak đe pran hloh tơ\ Việt Nam, akhan Việt Nam jing minh lơ\m dôm teh đak te\ch ka phê ăn teh đak đe, mă kăl noh ka phê Robusta, dơ\ng hơlâu lơ\m kơpal teh. Mă lei, yuơ đơ\ng lơ tơdrong, ka phê Việt Nam tam mă đei xơkơ\t tơgăl hăm anih dơ\ng păng mu\k drăm hăp. Tơdrong mă âu pơrăm truh kơjă tơmam drăm âu, duh nhen tơnap kơ hơto\k tơdrong erih ăn bơngai jang pơtăm ka phê mă [ơm lơ tơnap tap. Yuơ noh hơvơn, tơplih ‘nao gơh rơgei vă hơto\k kơjă kăp g^t jing trong jang kăl mă lei duh pơkăl hơlen găh tơdrong erih pơm jang kơ anih jang ka phê Việt Nam: “Ka phê Việt Nam mă lơ noh găh pơyua, tơdrong ‘lơ\ng noh tam mă băt truh kơjă kăp g^t. Tơdrong hơnơ\ng hơvơn lơ\m tơdrong jang ka phê noh vă pơm thoi yơ vei xơđơ\ng tơdrong ‘lơ\ng vă apu\ng plenh teh băt truh tơdrong ‘lơ\ng ka phê Việt Nam duh nhen bơngai răt yua băt găh hơnăn pơkăp lơ\m khei năr âu, hơto\k tơdrong hơbe\ch ăn bơngai jang, tơ[ôh ăn kon pơlei băt lơ\m kơpal teh oei đei lơ hơdre\ch ka phê ‘lơ\ng thoi noh, ‘nguaih kơ tơdrong xơ\k juăt jue hăm to# ‘năr noh oei đei dôm trong jang pe\ yua pơm tơle\ch vă pơ ‘lơ\ng ka phê. Atu\m hăm noh băt xơkơ\t ka phê thoi yơ mă ‘lơ\ng đơ\ng noh đei trong hơto\k pơ ‘lơ\ng ka phê”.

  {ok Nguyễn Thế Long, jang lơ\m Anih Pơkăp Trong choh jang xa păng tơring pơxe\l Việt Nam akhan: Tơplih ‘nao gơh rơgei lơ\m pơkăp kơjă tơdrong jang ka phê jing minh trong jang đunh đai, athei đei trong jang hơdăh păng đei tơdrong yak hadoi, tơroh jang đơ\ng lơ anih jang đei tơre\k. Hăm anih jang mu\k drăm, athei tơle\ch lơ trong jang păng hơto\k pơ ‘lơ\ng ka phê pơm tơle\ch vă pơm hơto\k tơdrong tơgar duh nhen pơjing đei kơjă kăp g^t.

- Bơngai jang pơm kiơ\ pơkăp xơ\k hrăng ka phê kiơ\ tơchơ\t ka phê ‘lơ\ng

Oei hăm bơngai pơtăm ka phê, athei pơm kiơ\ pơkăp pơtăm ka phê kơjăp xơđơ\ng, io\k yua trong jang ‘nao vă choh pơtăm, vă hơto\k hơgăt pơtăm ka phê đei xơkơ\t hơdăh. Đơ\ng noh pơtơm pơm kiơ\ [lep tơdrong pơkăp kơhret đơ\ng dôm teh đak răt ka phê đei lăng jing tơdrong jang dơnơm vang jang kiơ\ dôm tơchơ\t te\ch pơdro hiôk hian chăl ‘nao. {ok Nguyễn Thế Long tơchơ\t: “Lơ\m khei năr dang ei, ‘lơ\ng hloh noh bơ\n athei vang jang kiơ\ tơchơ\t găh hơto\k ka phê kơjăp xơđơ\ng. Pơtih nhen bơ\n to\k bo\k đei tơchơ\t găh 4C, UT, UTZ, … [ơ\t vang pơm kiơ\ dôm tơchơ\t âu, atu\m hăm noh bơ\n athei pơm kiơ\ [lep dôm tơchơ\t găh SPS dăh mă dôm tơchơ\t hơto\k tơ iung kơjăp tơdrong vang jang kiơ\ tơchơ\t âu gô tơgop dar deh đei jơnei dôm tơchơ\t pơkăl đơ\ng EU”.

            {ôh hơdăh bơngai pơtăm ka phê tơ\ Tây Nguyên to\k bo\k tơplih ‘nao vă yak hloh dôm tơdrong tơnap tap, pơtoi hơto\k pơ ‘lơ\ng tơmam pơtăm đei, hơto\k io\k yua, pơ ‘lơ\ng ka phê Việt Nam. {ơ\t tơdrong ‘lơ\ng đei xơkơ\t noh kơjă ka phê duh đei hơto\k, hơto\k tơdrong tơgar te\ch răt tơmam drăm lơ\m apu\ng plenh teh, pơm tro\ tơdrong drơ\ng lăp đơ\ng bơngai răt yua, duh nhen dôm tơdrong tơchơ\t pơ ‘lơ\ng păng rơgoh xơđơ\ng tơmam drăm pơm tơle\ch, roi năr roi đei lơ bơngai răt yua lơ\m teh đak păng tơ\ teh đak đe drơ\ng lăp, duh nhen hơmet pơ ‘lơ\ng cham char, pơm jang [lep hăm khei năr hơyuh to# ‘mi tơplih mă tơdrong jang ka phê to\k bo\k oei bơh [ơm păng tơjră dang ei.

Lan chih păng rapor