Cham să groi teh Phú Yên đei tơ-iung pơjing ah sơnăm 2024, teh să jê̆ 2.000 km² păng pơhlom 1.000 km² tơring đak dơsĭ, oei lơ̆m 22 xah, phương gah Hơlĕch dêh char Đăk Lăk. Hơdah hloh hăm tơdrong tơƀưh đơ̆ng kông păng đak dơsĭ, cham să đei cham char plenh teh kăp gĭt nhen dơnou Ô Loan, dơnou Cù Mông, ving Xuân Đài, Nhất Tự Sơn, Hòn Yến... atŭm hăm dôm gru grua cham să groi teh đunh pơhlom 65 triu sơnăm. Atŭm hăm noh, tơring ou oei răk vei mŭk drăm joh ayŏ kăp gĭt hăm 3 hơnih gru grua gĭt kơ teh đak, 19 hơnih gru grua kơ teh đak, hloh 80 hơnih gru grua kơ dêh char păng 4 mŭk drăm joh ayŏ kơdŏ suang kơ teh đak.
Tơdrong tơƀưh đơ̆ng cham teh, achon đak dơsĭ, joh ayŏ păng jơhnơr hơrih pơjing đei tơdrong kăp gĭt kơ Cham să groi teh Phú Yên. Kiơ̆ bơngai juăt jang gah groi teh Trần Tân Văn, ou jĭ dôm tơdrong kăp gĭt vă Đăk Lăk pơkăp pơjing Cham să groi teh lơ̆m apŭng plenh teh UNESCO: "Cham să groi teh kơ UNESCO jĭ minh trong jang vă hơtŏk mŭk drăm – tơpôl kơjăp sơđơ̆ng, tơrĕk kăp gĭt truh rim tơdrong jang kơ tơring. Tơdrong jang ou lăng kăl, vei răk tơƀăk mong tơdrong kăp gĭt kơ groi teh, mă kăl noh lăng tơgĭt gah tơdrong tơrĕk đơ̆ng dôm mŭk drăm groi teh hăm dôm mŭk drăm kăp gĭt nai"
Mă Cham să groi teh Phú Yên đei lơ mŭk drăm vă hơtŏk tơmang pơhiơ̆ mă lei dang ei tơdrong kăp gĭt ou tam mă đei iŏk jang tơgăl. Tơ̆ minh ƀar hơnih kăp gĭt, hơnih jang vă sơng tơmoi oei tơjruh. Tơdrong jang tơmang pơhiơ̆ tam mă đei hơtŏ dih băl, lơ̆m kơplah tơdrong tơroi gah groi teh, jơhnơr hơrih păng joh ayŏ tam mă đei pơtruh 'lơ̆ng hơ-iă vă tơmoi hlôh vao hơdah hloh gah tơring teh. 'Nou tơpă jing hơnih oei kơƀah athei hơtŏk mưh 'meh Cham să groi teh Phú Yên ưh hơdrô̆ đei minh hơnăn mă tơpă jing minh trong jang vă hơtŏk tơ-iung kơjăp sơđơ̆ng.
Đơ̆ng tơdrong jang tơpă, ƀok Hoàng Xuân Đôn, Kơdră Jơnŭm vei lăng Cham să groi teh kơ UNESCO Cham să groi tơmo Đồng Văn, dêh char Tuyên Quang, sơkơ̆t hơdah: Phú Yên đei mŭk drăm lơ, trong nơnăm ƀônh hiôk, atŭm hăm lơ tơdrong jang kră so păng groi teh 'lơ̆ng vă hơtŏk jang tơmang pơhiơ̆, jing trong jang trŏ ƀlep hloh: "Cham să groi teh Phú Yên đei lơ mŭk drăm gru grua kơ jơhnơr hơrih vă hơtŏk tơ-iung, đei jơhngơ̆m pran vă hơtŏk tơ̆ tơring ăn kon pơlei, kơlih kon pơlei tơ̆ tơring păng ăn kon pơlei tơ̆ tơring. Tơdrong mă ou jing trong jang tơn, dêh char kŭm pơjing trong mă blŭng 'noh kon bơngai păng mŭk drăm"
Thoi noh, ƀai tuăn ưh hơdrô̆ asong jang ming man hơnih jang dah mă pơjing tơmam drăm tơmang pơhiơ̆. Tơdrong kăp gĭt hloh noh pơjing khul jang gơh hơgei vă băt hơdah, vei lăng, tơroi tơbăt gah tơdrong đei kơ mŭk drăm; atŭm hăm noh tơgŭm ăn kon pơlei hlôh vao hơdah gah mŭk drăm jing jơhngơ̆m pran tơm vă hơtŏk tơ-iung kơ kon pơlei.
Ƀok Trịnh Hải Sơn, Kơdră Jơnŭm juăt jang gah Cham să groi teh Việt Nam, akhan Đăk Lăk kăl tơlĕch jang tôm đơ̆ng hla bar pơkăp khua hŏk truh tơdrong vei lăng mŭk drăm păng hơtŏk tơdrong hlôh vao ăn kon pơlei pơla: "Mă blŭng athei hơmet tôm hô sơ mă 'lơ̆ng hăm tơdrong vang jang đơ̆ng rim bơngai juăt jang. Mă 2 noh tơdrong hơvơn vei lăng 'lơ̆ng tơdrong kăp gĭt kơ mŭk drăm, mă kăl noh mŭk drăm groi teh lơ̆m tơring cham să, hơtŏk hlôh vao ăn kon pơlei băt vă ning mônh kơnh gơh hơtŏk jang tơmang pơhiơ̆. Păng athei chih akŏm tơdrong jang lơ̆m khei năr tŏ 'mi kial tơplih vă gơh hơtŏk tơ-iung kơjăp sơđơ̆ng Cham să groi teh ou"
'Nou jing trong jang mă dêh char Đăk Lăk tŏk bŏk sơkơ̆t hơdah lơ̆m tơdrong pơjing Cham să groi teh Phú Yên. Tơchơ̆t hơdah ou jĭ tơdrong pơjing hơtŏk tơ-iung tơpă, iŏk vei lăng dôm tơdrong tơm hlôi đei lơ̆m kon pơlei vă pơm tơm. Kiơ̆ đơ̆ng noh, tơring gô pơjing tơdrong tơmang pơhiơ̆ hơlen lăng, tơmang pơhiơ̆ lơ̆m pơlei pơla, pơtho pơhrăm; tơroh mŭk drăm tơ̆ tơring hăm joh ayŏ, tơmam drăm xa, pơlei jang tơdrong jang so păng choh jang xa vă pơjing tơmam drăm kăp gĭt hloh. Ƀok Huỳnh Vĩnh Ngọc, Kơdră Jơnŭm jang Vei lăng Cham să groi teh Phú Yên ăn tơbăt, hơnih jang tŏk bŏk oei tơlĕch Tơdrong jang hăm 12 sơnong jang tơm hloh: "Nhôn tŏk bŏk oei akŏm lơ̆m tơdrong chă hơlen lăng, pơkăp tôm muŭk drăm groi teh păng dôm tơmam drăm hlôi đei lơ̆m tơring teh vă chih akŏm tơroi gah khua hŏk. Đơ̆ng noh đei tơdrong tơm gah khua hŏk 'noh nhôn gô pơgơ̆r lơ tơdrong pơma đam khua hŏk apŭng plenh teh ađoi nhen hơmeh keh đang hla bơ-ar chih kăl vă pơtruh ăn UNESCO lơ̆m sơnăm 2027.”
Hơnăn UNESCO hơdrô̆ kăp gĭt ah mă mŭk drăm đei vei lăng păng jing jơhngơ̆m pran ăn kon pơlei. Ah mă kon pơlei đei yua đơ̆ng kơdih mŭk drăm pơlei pơla, đe sư kŭm jing dôm bơngai vei lăng mŭk drăm 'lơ̆ng hloh. Noh jing tơdrong tơm vă Cham să groi teh Phú Yên gơh tŏk truh hơnăn pơkăp apŭng plenh teh, jing hloi jơhngơ̆m pran hơtŏk tơ-iung kơjăp sơđơ̆ng.
Viết bình luận