Chêng so păng tơdra hơsuang hơgơ̆r kơ bơngai Jarai
Chủ nhật, 06:00, 05/07/2026 Lan chih tơblơ̆ Lan chih tơblơ̆
VOV.Bahnar – Bơngai Jarai tơring Hơlĕch Pơbah dêh char Gia Lai oei răk vei lơ tơdrong joh ayŏ kăp gĭt hŭi tơring oei nhen so. Noh jing dôm hơmrŭk chĭng chêng so đei um ai păng tơdra pha kơdih, đei vei răk tơƀăk mong kiơ̆ lơ jơhnơr bơngai. Atŭm hăm noh jing tơdra hơsuang hơgơ̆r kăp gĭt, hrou atŭm hăm nơ̆r chĭng chêng păng tơdra rơmuơn pơjing pơhngol kăp gĭt kơ joh ayŏ Jarai.

Lơ̆m bơbŭng hnam kơjung, nơ̆r chĭng chêng re ang. Rim tơdra adoi đei đe ngê̆ nhơ̆n tơmơ̆ng, hơmet tơnăp vă vei răk tơƀăk mong tơdrong 'lơ̆ng kơ rim tŏ chêng. Lơ̆m hơmrŭk chĭng chêng noh đei minh hơmrŭk mă unh hnam ƀok Siu Chơt (Ơi Rốp), tơ̆ pơlei Suối Cẩm, xah Cư Đrang, dêh char Gia Lai hlôi răk vei kiơ̆ lơ jơhnơr hơrih nhen minh mŭk drăm kăp gĭt. Ƀok Siu Chơt tơroi: Rim tŏ chêng tih iĕ, nơ̆r re păng hơnăn krao pha kơdih, ah tôn hrau noh pơjing đei tơdra kăp gĭt tơƀôh hơdah tơdrong hlôh vao kră sơ̆ đei pơdjoi đơ̆ng lơ chăl bơngai: “ 'Nou jĭ chĭng M’nâm, chĭng ou hơnơ̆ng đei tôn lơ̆m dôm tơdrong et xa chơt hơ-iă, 'nguaih kơ 'noh tơ̆ ou oei đei chĭng guh, chĭng tơ, chĭng klŏk păng chêng”.

Kiơ̆ nơ̆r tơroi đơ̆ng ƀok Ơi Rốp, hơmrŭk chĭng chêng hlôi đei yă ƀok, mĕ ƀă pơdjoi đơ̆ng lơ chăl sơ̆. Lơ̆m khei năr tơblah vang, nơ̆r chĭng chêng re ang vă hơlêm đon bơnôh hơdruh tơdăm vei lăng kơjăp pơlei pơla. Truh dang ei, tơdra noh adoi oei ang bang lơ̆m tơdrong et hlôm đon ăn đe hơ-ioh, et chruih sŏk, dôm tơdrong et soi kơ unh hnam, tơdrong et xa kơ pơlei pơla dah mă dôm tơdrong pơdong grong ƀŭ bơngai lôch hơchăng, tơgŭm ăn tơdrong tơguăt kon pơlei pơla păng vei răk tơƀăk mong joh ayŏ Jarai: “Sơ̆ ki, hơdrol kơ năm tơblah ayăt, đe hơnơ̆ng tôn chĭng chêng vă tơklah hăm đe linh. Ah et xa kơpô, nhôn adoi tôn chĭng chêng ou. Rim kơluăi chĭng chêng đei yua lơ̆m rim tơdrong phara băl, et xa sô̆, pơdong grong ƀŭ bơngai lôch adoi pha mơ̆n. Chĭng arap pha, chĭng ou adoi pha. Bơngai Jarai nhôn hlôi vei răk chĭng chêng truh dang ei lơ̆m tơdrong et xa sô̆ dah mă pơdong grong ƀŭ adoi yua chĭng chêng ngăl”.

Pơnhah hăm hơmrŭk chĭng chêng so kăp gĭt đei vei răk tơnăp kơ unh hnam, Ơi Rốp pơre nơ̆r hơri brông Jarai tơbang đon bơnôh vơch kơ minh chăl akŏm dơh po lơ̆m tơdrong et xa. Ƀok pơ-ư pơ-ang kơlih hơmrŭk chĭng chêng so hlôi đei vei răk kiơ̆ lơ chăl bơngai, ưh hơdrô̆ đei kơjă kăp gĭt gah mŭk drăm mă oei jing tơdrong kăp gĭt gah joh ayŏ adoi oei ang bang lơ̆m tơdrong hơrih hrei ou.

Tơdra hơgơ̆r re ang pơtơm ăn tơdrong et xa kơ bơngai Jarai. Tơdra hơgơ̆r ưh hơdrô̆ vei ăn hơmrŭk chĭng chêng gơh trŏ trong mă oei pơjing dôm tơdra 'măn hơsuang 'lơ̆ng hloh. Tơ̆ pơlei Mlăh, xah Phú Túc, ngê̆ nhơ̆n Kpă Bưn jĭ minh lơ̆m tŏ sĕt bơngai oei răk vei tôm tơdra hơsuang hơgơ̆r kăp gĭt 'noh.

Lơ̆m bơbŭng hnam kơjung kơ unh hnam ngê̆ nhơ̆n Kpă Bưn, hơgơ̆r tih đei hơtol kăp gĭt ah tơnăr hnam nhen minh mŭk drăm yang. 'Nou jĭ hơgơ̆r 'măn yua lơ̆m tơdrong et xa sô̆ nhen et tŏk hnam 'nao, et jur xa ƀa 'nao, et soi hơdrơ̆m đak dah mă et soi pôk bơnê. Lơ̆m lăm noh 2 tŏ hơgơ̆r nai, 'măn tôn lơ̆m tơdrong hĕl hol nhen brư̆ dah mă pơdong grong ƀŭ. Hăm ƀok, rim tŏ hơgơ̆r adoi đei sơnong kơdih, ưh gơh yua lŭk lơ̆k dih băl kơ tơdrong et xa.

Tơdrong pơjing đei kăp gĭt kơ ngê̆ nhơ̆n Kpă Bưn jĭ tơdrong hơsuang hơgơ̆r. Rim 'măng akŏm pơdah, atŭm hăm hơmrŭk chĭng chêng, ƀok hrou dơh po lơ̆m tơdrong et xa păng hơtŭn jơ̆ng hơsuang rơmuơn. Ti chĕp tơnuh tôn tơ̆ klŏk hơgơ̆r, phơ phŏ tôn ah teh vă pơjing đei tơdra hrơ hrau atŭm hăm nơ̆r chĭng chêng. Rim tơdra phŏ tŏk phŏ kơdŭn, phŏ veh gah 'ngeo, gah 'ma adoi tơbang hơdah tơdrong pran kơtang păng rơmuơn. Lơ sơnăm kơ ou ngê̆ nhơ̆n Kpă Bưn pơm rah hơgơ̆r, pơtho rah gah tơdrong hơsuang hơgơ̆r ăn kơ sou drŏnglo po noh Ksor Blưh lăp 'nao 15 sơnăm: “Dang ei inh oei grăng, 'noh inh athei hơdrin pơtho ăn đe hơ-ioh tôn chĭng chêng, tôn dôm ƀai chĭng arap, hơsuang hơgơ̆r. Ƀơ̆t oei pran 'noh inh adoi chă năm tơ̆ ou tơ̆ to chă pơdah tôn chĭng chêng. Mă lei 'lŏ kră bơih 'noh hơpơi 'noh đe sơnăm mơlôh băt 'mêm kơ nơ̆r chĭng chêng tơdra hơgơ̆r. Đe sơnăm mơlôh 'meh pơhrăm noh inh pơtho hloi, ưh kơ băt kiơ 'noh apinh, inh băt yă kiơ inh pơtho ăn mă 'noh. Lơ̆m tơdrong hơrih hrei ou, đe 'meh vih hơlơ̆k hăm tơm a la chă, ưh hơdrô̆ hơnhăk chĭng chêng năm tôn pơdah lơ̆m teh đak mă oei năm truh teh đak đe hloi. Kơyuơ thoi 'noh bơ̆n dah hơdrin vei răk tơƀăk mong joh ayŏ 'lơ̆ng rŏ mă yă ƀok sơ̆ pơsư̆ ăn”.

Lan chih tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC