Ưh kơ đei lơ nơ̆r pơma dơnuh dih băl, pơm tông Chum show - Tơdrong pơgơ̆r joh ayŏ hơ iă, pơm ăn bơngai lăng yak mơ̆t lơ̆m plĕnh teh pha, hơnih dôm um rup joăt joe lơ̆m tơdrong hơrih sa đei tơroi dơ̆ng hăm nơ̆r pơma kơ tơdrong pơm tông chăl hle. Jơva tơdra tôn reh kon kông re vang vơch, đei ‘măng rơdu, đei ‘măng rơrăo ‘moi kiơ̆ ŭnh khơ̆ng; dôm bơngai joh asoang teh tŏng tơlei, pơdăr akou, hơchăng, đơ̆ng noh tŏk tơ̆ kơpal kiơ̆ tơdra tôn reh; păng dôm bô̆i, đei ‘măng ‘noh tơmam pơrŏ, đei ‘măng pơm jing tơdrong tơroi.

Chă pơglăn lăng tơhnhor ưh kơ tĕp ‘mreh kơmăt, ƀok Bachtijar, tơmoi bơngai Nga, hơnơ̆ng hôn bơnê: “ Ôu lăng ‘nei hơ iă tơpă mơ̆n. ‘Măng pơgơ̆r joh ayŏ ou hơ iă tơpă mơ̆n. Nhôn, dôm bơngai tơmoi đơ̆ng Nga, tôch hưch hanh hơmanh bơnê kơ rim bơngai joh hơri lơ̆m ‘măng pơgơ̆r ou”.

Lơ̆m hơnih pơgơ̆r joh ayŏ ‘lơ̆ng rŏ, dôm tơdrong pơgơ̆r teh tŏng tơlei, păr tơ̆ kơpal dăh mă chă klơ̆m rôp bô̆i pơm ăn măt lăng tôch hơ iă. Đơ̆ng tơdrong chă yơ yak, tơplŏng atŭm hăm klơ̆m pơđông tơmam pơrŏ truh chă teh tŏng tơlei tơ̆ kơpal đơ̆ng rim bơngai joh hơsoang, dôm tơdrong ou pơjing đei măt lăng tôch hơ iă.

Kiơ̆ đơ̆ng ‘nhŏng Nguyễn Minh Hậu, bơngai hơsoang akhan, vă pơjing đei dôm tơdrong hơsoang hơ iă ou to ‘lơ̆ng hơ iă ‘noh đei đơ̆ng bơ̆n chă pơhrăm tôch ai ‘mơ̆i.“Hăm ĭnh ‘nou jĭ tơdrong tôch tơnap tap, ưh kơ ƀônh ƀŏ yă kiơ ƀiơ̆. Nhôn chă pơhrăm măh tuh pơ uh pơ ang, kơtoh đak măt, đei ‘măng pơm ăn pham lĕch hloi, vă pơjing đei tơdrong pơgơ̆r jơnei lơ lou. Jơhngơ̆m đon hưch hanh lơ̆m tơdrong chă hơsoang ou to kơ rim ‘măng pơgơ̆r phara dih băl, ưh kơ lai yơ lei lăi dih băl ôh”.

Ưh khan lăp pơm ăn măt lăng hơ iă, Chum show oei pơjing đei tơdra tôn reh gĭt kăl. Lơ̆m ou, tơdra tôn reh hlôi jing tơdrong tơm lơ̆m tơdrong pơgơ̆r.

Hăm vang năm đơ̆ng rim nghê̆ nhân đơ̆ng kon pơlei phara dih băl, dôm tơdra tôn reh joăt joe kơ rim hơdrung Ê Đê, Chăm, Raglai dăh mă Yuăn, mưh oei hơdrô̆ ‘noh mơ̆ng lăng tim gan hơ iă, mă lei mưh mơ̆t hơdoi lơ̆m tơdrong pơgơ̆r pơjing đei tơdrong tơdra tôch hơ iă. Dôm tơdrong tôn reh tơklep kơjăp hăm tơdrong chă hơsoang pơrŏ kơ rim nghê̆ si, hăm tơdra tôn reh kơ pơm tông.

Mŏ Trương Thu Hương, bơngai chĕp pơgơ̆r tơdrong tôn reh kơ ‘măng pơgơ̆r tơbăt: đơ̆ng tơdrong akŏm ou pơjing đei tơdrong hơ iă hloh kơ tơdrong pơm tông.“Tôch kơ lơ hơdrĕch hơdrung lơ̆m ou păng đơ̆ng tơdrong oei sa joăt joe kơ đe sư, sư hơnhăk ba tơ̆ ou dôm tơdra tôn reh tơklep kơjăp hăm tơdrong hơrih sa kơ ‘năr dăh mă tơmam tôn reh pơvih pơvăn ăn tơdrong kơ̆m kang kơnang giĕng jei đei chă tôn reh lơ̆m ‘măng pơgơ̆r ou. Nhôn tơchă trong hơgrop akom đĭ đăng dôm tơdrong ou dih băl ‘moi kiơ̆ tơdrong rim bơngai pơm kiơ̆ jơhngơ̆m đon kơdih, tơƀôh tơbăt rim twodrong oei sa joăt joe sơ̆ ki”

Lơ̆m nơ̆r Chăm păng mĭnh ƀar hơdrung kon kông Tây Nguyên “chum” oei đei akhan chŭm hiep. Chum (bô̆i), tơmam yoa tơklep kơjăp hăm tơdrong hơrih sa kơ bơngai Chăm oei tơ̆ Nam Trung bộ- Tây Nguyên, hlôi đei jing tơmam pơjing tơm dơnơm. Đei ‘măng răk vei kơjăp, đei ‘măng klơm pơđông, đei ‘măng lăng hăp tơklep kơjăp hăm kon bơngai păng cham char, bô̆i pă khan lăp tơmam gei mĭnh hơnih, mă oei jing mĭnh păh lơ̆m tơdrong tơroi, đei tơroi kiơ̆ chă pơđông, tơdra re păng ƀrach hơdăh.

Kiơ̆ đơ̆ng yă Nguyễn Thị Thảo Nguyên, tang măt ăn Hnam joh hơri Đó, phương Bắc Nha Trang, dêh char Khánh Hòa, ‘măng pơgơ̆r đei pơjing hăm hơpơi ‘meh vă vei kơjăp dôm tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ sơ̆ ki, mă lei kiơ̆ trong hle.“Chum show ‘noh jĭ mĭnh show pơgơ̆r joh ayŏ kơdŏ soang akŏm tơdrong joh ayŏ joet joe pêng tơring oei sa joăt joe Chăm, Tây Nguyên hăm Yuăn, đei 6 chăl pơgơ̆r, lơ̆m ou mĭnh chăl tơƀôh hơdăh mĭnh tơdrong, tơƀôh hơdăh tơdrong atŏk tơ iung kơ tơdrong hơrih sa. Tơdrong tơm kơ show ‘noh jĭ vei kơjăp, atŏk tơ iung păng lui yom pôk pơ ư tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ kon pơlei pơla Việt Nam”.

Lơ̆m hơnih pơgơ̆r joh ayŏ chăl hle, dôm tơdrong joh ayŏ kơdŏ soang oei sa joăt joe sơ̆ ki đei pơgơ̆r dơ̆ng trŏ lăp, ưh khan pơjing đei dơ̆ng tơdrong đei sơ̆ ki mă oei pơm ‘nao trŏ lăp hăm tơdrong hơrih sa hrei ou. Đơ̆ng noh, hơnơ̆ng pơgơ̆r păng lang să lơ̆m jơhngơ̆m đon kon pơlei pơla, mă kăl ‘noh hăm tơmoi mưh năm truh hăm kơphô̆ đak dơsĭ Nha Trang.