Tơ̆ pơlei Ea Mao, xah Tân Tiến (Đăk Lăk), ngê̆ nhơ̆n Hliêt, bơngai Giẻ-Triêng (78 sơnăm) băt tanh brai đơ̆ng mă 'nao oei klo. Ngê̆ nhơ̆n Hliêt tơroi, mĕ klo kơ yă jĭ bơngai pơtho ăn kơ yă tanh brai: “Sơ̆ ki, gơnơm yă chă pơtho tơnăp, mưh inh ưh kơ tanh 'lơ̆ng, ưh đei kơchăng noh yă iŏk 'long teh ah ti inh... Mưh inh tŏt djoi brai ưh kơ trŏ trong, ưh kơ trŏ um dok noh yă hơnơ̆ng kơ prơih lê̆ ti inh tơ̆ nai...”
Kơyuơ đơ̆ng tơdrong tơnăp noh jing tơdrong kơjăp ăn tơpang ti kơ bơngai vei tơdrong jang hrei ou. Kiơ̆ trong tanh juăt jue kơ bơngai Giẻ-Triêng, minh hlak che hơnơ̆ng đei đơ̆ng 4 truh 6 um dok nhen dok um bơngai, kon sem, hơnglŏng, hla pơkao... Ngê̆ nhơ̆n Hliêt ăn tơbăt, vă keh đang minh hlak khăn, noh mah đĭ đơ̆ng 7 truh 10 năr, bơngai tanh athei sơ̆n, hơbĕch, păng tơpă lăp kơ tơdrong jang; lơ̆m noh, tơnap hloh jing ah dok brai, kơlih pơm yoch minh djoi đĕch noh athei pơih hơmet đơ̆ng blŭng dơ̆ng.
Sơ̆n hăm tơdrong tanh brai, phŏ noh yă tanh vă tĕch, phŏ tanh 'măn asong ăn 'nhŏng oh. Hăm ngê̆ nhơ̆n Hliêt, tơdrong kăp gĭt hloh ưh kơsĭ tĕch dôm yơ kon jên, mă jing tơdrong kon sou, kơtum kơtŏng 'nhŏng oh lơ̆m pơlei pơla adoi oei kăl truh hlak che tanh juăt jue. Yă vei tơdrong jang kơlih 'mêm kơ kon sou, 'mêm kơ kon pơlei pơla, păng kơlih 'mêm kơ tơdrong jang juăt jue kon kông po kơdih.
Oei tơ̆ xah Đăk Tô, dêh char Quảng Ngãi, ngê̆ nhơ̆n Y Trường, bơngai Giẻ-Triêng adoi tŏk bŏk hơtŏk tơdrong jang tanh brai. Pơmai đei rơneh păng tih vơ̆ lơ̆m unh hnam đei tơdrong juăt tanh brai kră sơ̆, đei lơ chăl bơngai pơtho tanh brai. Mă lei, ah mă pơmai oei klo tơ̆ tơring hơtaih, mĕ adoi 'măn lê̆ không tanh, tơdrong jang kră hlôi hiơt hiong. Tơdrong mă noh pơm ăn kơ pơmai pơngơ̆t kơ đon. Pơmai brŏk pơđăp hăm mĕ, bre mĕ kon atŭm tơƀlŏk dơ̆ng tơdrong jang so, atŭm tơ-oei ah không tanh, tơ-iung dơ̆ng tơdrong jang juăt jue kră sơ̆.
Kiơ̆ kơ ngê̆ nhơ̆n Y Trường, tơdrong phara kơdih kơ brai tanh Giẻ-Triêng 'noh ah dok păng đak kơ-ang. Um dok tơguăt hăm tơring teh po hơrih xa. Ngê̆ nhơ̆n Y Trường ăn tơbăt, brai tanh hrei ou đei dui đak kơ-ang jơk, dreng, mă lei đak brê păng găm adoi jing đak kơ-ang tơm, đak kơ-ang cham char plenh teh: “Hăm um dok brai tanh kon kông nhôn jing um pơtih ăn tơring teh mă kơdih po hơrih xa; tơring po mă đei lơ kông krang noh um dok adoi pha mơ̆n …”
Tơdrong jang tanh brai kơ bơngai Giẻ-Triêng dang ei tŏk bŏk đei hơmet, gơnơm internet păng mạng tơpôl, tơmam drăm đei pơm đơ̆ng che tanh adoi đei lơ bơngai băt truh. Tơdrong mă dôm bơngai drăkăn Giẻ-Triêng hơpơi 'meh hloh ưh kơsĭ hơdrô̆ tĕch hlot tơmam drăm đei pơm tơlĕch, mă đei dơ̆ng đe sơnăm mơlôh gơh pơlăp không tanh brai, hŏk hơlen păng vei tơdrong jang mă đe yă, đe mĕ răk ăn.
Ƀok A Mrông, oei tơ̆ xah Tân Tiến, dêh char Đăk Lăk adoi hơpơi 'meh đei dơ̆ng tơdrong akŏm vă đe ngê̆ nhơ̆n hơmet păng pơtho tơdrong jang juăt jue ăn đe sơnăm mơlôh: “Đơ̆ng rŏng kơ et hơtŏk Hnam joh ayŏ tơpôl xah, hơpơi 'meh đe ngê̆ nhơ̆n gô đei dơ̆ng hơnih vă tanh brai 'lơ̆ng sơđơ̆ng hloh... pơtoi vei răk tơdrong jang juăt jue kơ po đunh đai hloh ăn đe sơnăm mơlôh hŏk hơlen, jang kiơ̆”
Nơ̆r re đơ̆ng không tanh 'năr ou adoi oei ang bang lơ̆m bơbŭng hnam, pơlei pơla kơ bơngai Giẻ-Triêng. Nơ̆r re noh ưh hơdrô̆ tanh pơjing đei hơbăn ao, khăn tanh, mă oei vei răk khôi juăt kơ pơlei pơla, vei răk tơdrong joh ayŏ kơ hơdrung hơdrĕch lơ̆m khei năr tơdrong hơrih tơplih 'nao hrei ou.
Viết bình luận