Ah kơmăng jur tơ̆ tơring sơlam Quảng Trực, dêh char Lâm Đồng, jơmŭl unh khơ̆ng ah hơnăp hnam hơkŭm kơ pơlei Bu Prăng 1 adoi jing kơplah tơdra chĭng chêng pơtơm re ang. Tơdra brông brŏng, re ang tơring bri kông, hrou atŭm hăm nơ̆r hơhiĕk rơ-ông rơ-ang đơ̆ng kon pơlei.

Lơ̆m cham char noh, rim bơngai 'lŏ sơnăm hăt hot pơtho ăn đe tơdăm pơhrăm, oei đe hơ-ioh dơ̆ng tơ̆ 'nguaih hơlen lăng. Tơdra chĭng chêng pơtoi băl hăm tơdra hơsuang atŭm hăm nơ̆r hơri brông, pơjing cham char tơnŏ kơ đon bơnôh kon bơngai tơ̆ tơring sơlam. Rim 'măng akŏm pơhrăm thoi noh ưh hơdrô̆ jing akŏm joh ayŏ mă oei jing hơnih vă pơdjoi tơdrong juăt jue kon kông kiơ̆ rim chăl bơngai.

Ƀok Điểu Đrây, Phŏ Ƀĭ thư Chi ƀô̆, kơdră khul chĭng chêng pơlei Bu Prăng 1 ăn tơbăt: Khul chĭng chêng pơlei Bu Prăng 1, xah Quảng Trực dang ei đei hloh 30 'nu jang, đei pơjing đơ̆ng sơnăm 2018: "Khul chĭng chêng nhôn ou hơnơ̆ng pơdah lơ̆m dôm tơdrong akŏm kăp gĭt kơ xah. Rim giĕng, rim khei, khul oei akŏm đe hơdruh tơdăm vă pơtho hơri brông păng tôn chĭng chêng. Kon pơlei tơ̆ ou lŭ lăp hăm chĭng chêng, kơyuơ noh hơvơn pơhrăm adoi nhen pơtho ăn đe hơ-ioh ƀônh hiôk đĕch, rim bơngai hăt hot vang akŏm”

Ưh hơdrô̆ hơnơ̆ng kơ pơhrăm, khul chĭng chêng hăt vang akŏm pơdah lơ̆m dôm tơdrong akŏm tih kơ tơring păng teh đak. Đơ̆ng dôm khôi juăt, năr akŏm tơguăt tơguăl, truh dôm tơdrong akŏm chinh trĭ kăp gĭt nhen sô̆ hơ-iă năr pôk rơih bơngai tang măt Kuô̆k hô̆i păng Hô̆i đŏng kon pơlei dôm jăl jang sơnăm 2026 - 2031, nơ̆r chĭng chêng M’nông hơnơ̆ng re ang nhen nơ̆r thơ thou hơ-iă, tơƀôh đon lui păng tơdrong tơguăt đơ̆ng kon pơlei hăm pơlei pơla, teh đak.

Lơ̆m dôm tơdrong akŏm noh, rim bơngai lơ̆m khul chĭng chêng hrŭk hơbăn ao tanh guăng 'lơ̆ng, tôn pơdah dôm ƀai chêng juăt jue nhen chêng Ngăn (sơng tơmoi), Pĭt tơ drơ, Ntru sĭm, ntô̆ klêng… ƀenh kơ tơdrong joh ayŏ, răk 'măn kăp gĭt ăn bơngai lăng. Yă Mẹ Riêm, akŏm lơ̆m khul chĭng chêng pơlei Bu Prăng 1 tơroi: “Ƀai chêng M’nông 'noh lơ, ah 'măng akŏm kăp gĭt đe hơnơ̆ng tôn ƀai chêng ngăn “Sơng tơmoi” mă blŭng, 'nguaih kơ noh oei đei ƀai “đơt thơt kô”, “ntô̆ nklêng", "ntru sĭm”.. kiơ̆ kơ tơdrong akŏm mă rim ƀai chêng gô đei tôn pơdah mă trŏ, dang ei lơ̆m dôm năr lêh têt, năr akŏm tih kơ pơlei pơla, kơ xah nhôn hơnơ̆ng tôn dôm ƀai chêng noh”

Jĭ xah sơlam teh kơ dêh char Lâm Đồng, Quảng Trực dang ei đei 11 pơlei hăm hloh  3.000 unh hnam kon pơlei, lơ̆m noh kon pơlei kon kông đei hloh tong hơnê̆, mă lơ noh bơngai M’nông. Lơ̆m xah oei răk vei dôm jĭt hơmrŭk chĭng chêng, iŏk yua hơnơ̆ng lơ̆m tơdrong akŏm et xa kơ pơlei pơla. Pơmai Thị Hà – khul chĭng chêng pơlei Bu Prăng 1 ăn tơbăt, tơdrong lăp kơ chĭng chêng tŏk bŏk oei đei pơdjoi lơ̆m lơ unh hnam:  “Pơhrăm tôn chĭng chêng ưh đei tơnap dêh ôh, pơtơm pơhrăm noh pơm juăt hăm chĭng chêng, pơhrăm tôn rim kơluăi chêng păng hŏk mă rơbot ƀai chêng noh ƀônh đĕch. Hơdrol ki, inh kiơ̆ klo inh năm lăng khul chĭng chêng pơhrăm minh ƀar 'măng, lăng đe mih ma chă tôn pơdreh đang kơ noh hŏk ƀoi. Vih tơ̆ hnam, klo inh pơtho ăn dôm ƀai tơnap, hơnơ̆ng noh mă inh băt tôn chĭng chêng păng đei akŏm lơ̆m khul. Pơđĭ bre klo hơkăn măr nhi lăp hăm chĭng chêng. Rim 'măng kơdră khul krao akŏm pơhrăm noh nhôn năm truh akŏm tôm”

Cham char joh ayŏ chĭng chêng Tây Nguyên đei UNESCO sơkơ̆t jĭ Mŭk drăm joh ayŏ đon bơnôh kơ kon bơngai đơ̆ng sơnăm 2005, hlôi hơtŏk jơhngơ̆m pran vă kon pơlei atŭm hăm jơnŭm pơgơ̆r tơring vei răk tơƀăk mong mŭk drăm kăp gĭt ou. Yă Thị Sư, Hơnih jang Joh ayŏ - Tơpôl xah Quảng Trực, dêh char Lâm Đồng ăn tơbăt, tơdrong pơtoi kơ đe sơnăm mơlôh hlôi tơgop pơm ăn tơdra chĭng chêng roi năr roi re ang kơtang hloh:   “Khul pơtho hơri brông, dôm ƀai chêng păng tơdrong hơsuang juăt jue ăn đe sơnăm mơlôh, tơgŭm ăn đe buăl ưh đei hiơt tơdrong joh ayŏ kon kông tơ̆ tơring sơlam. Khul chĭng chêng đei sơnong kăp gĭt lơ̆m tơdrong vei răk tơƀăk mong păng pơlan să nơ̆r chĭng chêng, nơ̆r hơri, tơdrong hơsuang kơ bơngai M’nông. Rim 'măng tơring sơng tơmoi truh tơmang dah mă akŏm dôm tơdrong kăp gĭt, khul adoi vang akŏm pơdah, tơgop tơbang dôm tơdrong joh ayŏ kăp gĭt kon kông po truh hăm rim bơngai”

Đơ̆ng dôm kơmăng pơhrăm ƀônh ƀŏ truh dôm tơdrong akŏm tih kơ tơring păng teh đak, tơdra chĭng chêng M’nông tŏk bŏk tơ-iung tơdrong hơrih joh ayŏ juăt jue tơ̆ tơring sơlam. Ưh hơdrô̆ tơgop vei răk tơƀăk mong joh ayŏ kon kông, tơdra chĭng chêng oei tơ-iung đon băt pơ-ư pơ-ang, sơnong tơnăp lơ̆m rim kon pơlei, atŭm jơhngơ̆m tơ-iung pơjing păng vei lăng kơjăp tơring sơlam kơdih po.