Hơtaih đơ̆ng hơnih tơm phương Tuy Hoà pơhlom 17km gah Tu, oei lơ̆m xah Ô Loan, cham char 'lơ̆ng Hòn Yến bang đang măt hăm 2 achon teh ah hơnê̆ đak dơsĭ. Tơ̆ hơla noh cham tơmo, cham chuơh pơtoi băl đơ̆ng kông truh ah hơla Hòn Yến.  

Lơ̆m dôm năr tŏ phang, lơ tơmoi năm truh tơmang tơ̆ Hòn Yến vă chă tơmang lăng, hơlen băt. Pơmai Lê Thị Kim Cúc, truh đơ̆ng dêh char Gia Lai mah chrĕng kơ măt: "Inh hơnơ̆ng năm truh Nha Trang, năm tơ̆ Đà Nẵng đang kơ noh năm truh Quy Nhơn mă lei 'măng mă blŭng truh tơ̆ ou mă ưh kơ ê cham char đak dơsĭ tơ̆ ou 'lơ̆ng dêh, rơgoh hiôk chơt, lăp tơpă. Kon bơngai tơ̆ ou adoi dơnưp 'lơ̆ng mơ̆n"

Hòn Yến hơtaih đơ̆ng cham đak dơsĭ pơhlom 400m, đei teh să 1,98 ha, kơjung 70m, tăp dăr noh đei tơmo pơdơ̆ng. Hơtaih đơ̆ng Hòn Yến pơhlom 50m gah kông noh Hòn Đụn, să pơhlom tong hơnê̆ hectar, kơjung pơhlom 20m. Gah đak dơsĭ pơtoi teh kông hăm Hòn Yến păng Hòn Đụn noh đak đơng đĕch. Ah mă rơnglă đak dơsĭ hoch jur, bang hơdah cham tơmo pơtoi đak dơsĭ hăm Hòn Yến, Hòn Đụn. Gah pơmơ̆t Tu Hòn Yến 'noh đei achon kông iĕ văr tăp cham đak dơsĭ pơjing đei tơmo pơdơ̆ng tơƀang truh đak dơsĭ 'noh đei krao Hòn Choi. Lơ 'măng năm truh hăm Hòn Yến, mă lei hăm pơmai Mỹ Hiền, oei tơ̆ phương Tuy Hoà, rim 'măng truh noh đei minh tơdrong vơch phara băl:  "Inh lăp hloh ah kơsơ̆ năm tơ̆ đak dơsĭ hoch jur noh gơh chă yak jơ̆ng păng tơmang lăng hơbon tơmo san hô. Mă noh 'lơ̆ng tơpă mă ưh kơsĭ cham đak dơsĭ mă ayơ adoi đei ôh"

Kiơ̆ hla bar khua hŏk chih răk, tơring Hòn Yến đei pơjing kơyuơ đơ̆ng tơdrong tơdrŏ kơ cham teh rok kiơ̆ đak dơsĭ nhen cham tơmo Đá Đĩa. Jĭ bơngai juăt jang gah mŭk drăm cham char păng tơmang pơhiơ̆, chă yak năm truh lơ tơring, mă lei PGS-TS Phạm Trung Lương, jang lơ̆m Hơnih chih akŏm Mŭk drăm cham char păng hơtŏk tơ-iung kơjăp sơđơ̆ng, mah chrĕng kơ măt hăm tơdrong guăng 'lơ̆ng kơ Hòn Yến: "Inh tơpă ƀôh 'lơ̆ng păng chrĕng kơ măt noh pơtơm ƀôh băt đei tơdrong kăp gĭt hăm hơtŏk tơmang pơhiơ̆ tơ̆ tơring Hòn Yến ou. Tơ̆ ou akŏm lơ tơdrong 'lơ̆ng ăn tơmang pơhiơ̆. Noh jing mŭk drăm gah teh đei tơrĕk truh tơdrong tơroi kơ kông unh bluh. Mă 2 atŭm hăm noh bơ̆n tŏk bŏk oei vei răk cham char tơmo san hô jah vă akhan kăp gĭt hloh. Păng mă 3 dơ̆ng noh kơjă joh ayŏ. Inh ƀôh 'lơ̆ng tơnăp hăm tơdrong oei xa kơ kon pơlei, păng hăp đei kơjă kăp gĭt tơpă"

Ah mă tơmoi năm truh Hòn Yến, kon pơlei tơ̆ tơring jing dôm bơngai chơng trong chă tơmang lăng, pơlan să đon 'mêm, tơdrong pơ-ư pơ-ang gah dôm kơjă kăp gĭt mă cham char asong ăn. Kon pơlei tơ̆ Hòn Yến adoi jing ngê̆ nhơ̆n pơdah dôm tơdrong hơri Bài Chòi, hơ-'nhăk ăn tơmoi dôm tơdrong 'lơ̆ng gah joh ayŏ juăt jue kơ tơring. Minh bơngai lơ̆m khul jang tơmang pơhiơ̆ pơlei pơla Hòn Yến chơt hơ-iă tơroi gah tơdrong jang kơ po: "Hăm pơkăp lơ̆m pơlei pơla, kơdih inh chă hơvơn đe 'nhŏng pơmai oh lơ̆m jơnŭm jang băt chă reh brŏ băt chă hơri hơtŏk tơdrong hơri Bài chòi pơtoi jang kiơ̆ yă ƀok hơdrol sơ̆ vă 'măn ăn tơdrong jang tơmang pơhiơ̆ ăn tơmoi tơ̆ Hòn Yến, chă tơmang lăng Hòn Yến vă tơgop hơtŏk kơjă kăp gĭt kơ tơring tơmang pơhiơ̆ Hòn Yến."

Dang ei Hòn Yến hlôi đei jơnei tơdrong jang tơmang pơhiơ̆ păng vei lăng tơring tơmo 'lơ̆ng san hô, pơm jang tôch tơnăp. Tơmoi truh tơ̆ ou gô đei tơmang lăng cham tơmo san hô tơjê̆ kông mă hŭi tơring ayơ kĕ đei tơ̆ cham đak dơsĭ Phú Yên hăm ca nô dah mă thŏng nan; gơh chă hơlen băt dôm tơdrong akŏm joh ayŏ juăt jue;  gơh năm tơmang pơlei jang yến sào vă băt hơdah kơlih kiơ tơ̆ ou oei đei hơnăn krao noh pơlei Yến, 'noh Hòn Yến… păng đei hơlen băt gah tơdrong tanh hơnhuăl atŭm hăm đe mĕ, đe pơmai păng xa dôm tơmam xa akŏm ƀenh kơ tơdrong 'lơ̆ng đak dơsĭ.

Hòn Yến ưh hơdrô̆ ''lơ̆ng gah cham char plenh teh mă oei 'lơ̆ng kơlih kon pơlei hơrih atŭm hăm mŭk drăm, vei lăng mŭk drăm joh ayŏ păng pơdah tơdrong joh ayŏ kăp gĭt noh truh hăm rim bơngai.