Nghê̆ nhân Ưu tŭ A Ƀang, bơngai Xơ Đang oei lơ̆m pơlei Đăk Tô 3, tơring Đăk Tô, dêh char Quảng Ngãi. Lơ̆m mă oei ‘lơ̆p, ƀok hơnơ̆ng kiơ̆ ƀă, đe ‘nhŏng păng bơngai ‘lŏ kră lơ̆m pơlei mơ̆t lơ̆m bri koh ‘lao pơ o vă pơm tơmam tôn reh. Jei đơ̆ng rim ‘măng chă năm ou, ƀok mă băt chă rơih dôm ‘lao pơ o lơ liơ vă pơm tơmam tôn reh păng trong pơm tơlĕch păng băt re dur jrang sơlang lơ liơ păng băt hơdăh re hơbôn lơ liơ. “Ba ưh kơ đei chă hŏk pơhrăm lăm hŏk pơtho găh tôn reh yă kiơ ôh. Đơ̆ng ‘lơ̆p ba đĭ hưch hanh jơva tĭng nĭng chĭng klơk, chĭng chêng bơih kơna hơnơ̆ng druh kiơ̆ ƀă, kiơ̆ đe ‘nhŏng chă hŏk pơhrăm. Ƀă hăm ‘nhŏng pơtho ĭnh jei chrih tơpă mơ̆n, hmă hmă iŏk đing pơ o lê̆ tơjê̆ hla đon ĭnh đơ̆ng noh tôn hơdar, athei ĭnh mơ̆ng mă hơlen, chăm hloi re ‘noh. Đơ̆ng rŏng ou, dôm jơva ou oei hơnơ̆ng ƀlŏk lơ̆m jơhngơ̆m đon, ba hơnơ̆ng druh kiơ̆ ‘noh mă pơm tơlĕch bơ̆n nĭng nĭng, chĭng klơk, hŏk kơdih tôn reh tĭng nĭng chĭng klơk kơ hơdrĕch hơdrung bơ̆n”.
Hơnơ̆ng lơ loh, A Ƀang roi năr roi băt pơm pơ̆t pơng, chĭng klơk, truh hloi kŏk kial. Ưh khan lăp pơm tơlĕch păng chă tôn reh rim tơmam tôn reh pơm hăm pơ o, ‘lao, Nghệ nhân A Ƀang oei kơrŭn đĭ ai pơtho ăn kôn mon kon sou lơ̆m ŭnh hnam păng kon pơlei lơ̆m pơlei dơ̆ng. Mai ƀok ‘noh mŏ Y Ƀiêng đei ƀok chă pơtho tap pơ̆t pơng, tôn chĭng klơk păng vang mơ̆t lơ̆m khul tôn reh tap pơ̆t pơng, tĭng nĭng chĭng klơk kơ tơring Đắk Tô.“Gơnơm tơnei chă pơtho kơna ba mă băt tap pơ̆t pơng, tôn chĭng klơk nhen dang ei. Ba tôch hưch hanh hơmanh bơnê dôm jơva tơmam tôn reh ou, mơ̆ng jĭ tôch kơ hiôk. Roi hŏk,roi chă tôn ‘noh sa roi ƀôh dôm tơmam tôn reh kon kông bơ̆n sa roi gĭt kăl hloh dơ̆ng.”
Tơ̆ pơlei Đăk Tô 3, tơring Đắk Tô, ƀok A Ƀang atŭm hăm khul nghê̆ nhân chă pơhrăm rim tơdrong tôn reh gĭt kăl vă vang năm rim ‘măng pơlong lơ̆m tơring. Đei dôm ƀai kơ yuơ ƀok hăm ‘nhŏng oh chă tơchăr pơjing kơdih, nhen ƀai tap pơ̆t pơng “Et tŏk hnam”, tôn chĭng klơk hăm sơgơ̆r “ Et jur kơdeh, jơmul ƀa”, “Et jur sa”. Mŏ Y Yun oei lơ̆m thôn Đak Tô 3 hưch hanh tap pơ̆t pơng, đei nghê̆ nhân A Ƀang chă pơtho ăn tôch hơlen, đơ̆ng noh vang mơ̆t lơ̆m khul tôn reh tơmam tôn reh kon kông tơ̆ tơring. Ưh khan lăp lơ loh đĕch ôh, mŏ ‘meh vă chă pơtho ăn dơ̆ng kôn mon kon sou kơdih. “Gơnơm nghệ nhân A Bang chă pơtho kơna ba mă băt tap pơ̆t pơng. Kiơ̆ kơ ĭnh bơ̆n kăl hŏk pơhrăm hơnơ̆ng, adoi pơtho ăn hloi kơ đe kôn mon kon sou dôm tơdrong mă bơ̆n băt vă hoei hiơt hiong. Hơpơi ‘meh vă đe oh, đe kôn mon kon sou ưh khan lăp hlôh vao mă oei hưch hanh hơmanh bơnê dôm tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ kơ hơdrĕch hơdrung bơ̆n dơ̆ng”.
Dôm sơnăm ou ki, nghệ nhân A Ƀang ưh khan lăp iung jang kơtă tơ̆ tơring, ƀok oei năm truh rim tơring Văn Lem, Đăk Trăm păng Bro Tu Mrông vă pơtho pơm tơlĕch păng tap pơ̆t pơng, tôn chĭng klơk, tơgop vei răk tơƀăk mong păng atŏk tơ iung tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ sơ̆ ki. Sơnăm 2022, nghệ nhân A Ƀang đei Hơnih vei lăng kon pơlei dêh char Kon Tum ƀơk ăn hla bơar drơ̆ng nơ̆r iŏk đei jơnei tih tên tơgŭm djru rim khul vang năm ‘Măng pơlong tôn Ching chêng-Hơsoang rim hơdrung kon kông dêh char ‘măng mă blŭng. Sơnăm 2023, ƀok vang yak hơdoi hăm Khul bơngai ‘lŏ kră dêh char Kon Tum năm pơlong tôn reh tơmam tôn reh kon kông hăm ƀai pơlong “Et jur sa” iŏk đei tơmam hơpăh B. Ƀok A Ken, kang ƀô̆ bơ̆ jang vei lăng tơdrong oei sa joh ayŏ joăt joe sơ̆ ki tơring Đăk Tô, dêh char Quảng Ngãi tơbăt:“Nghệ nhân A Ƀang đei Teh đak pôk ăn hơnăn Nghệ nhân Ưu tú. Mih gơh pơm lơ tơmam tôn reh kon kông, mă kăl hloh ‘noh pơ̆t pơng, chĭng klơk ... Rim ‘măng lơ̆m tơring pơgơ̆r pơm lêh dăh mă pơgơ̆r joh hơsoang, hơnơ̆ng hơvơn mih vang năm. Mih tôch tơnăp, đei tơdrong yă kiơ ‘noh vang tơgop jơhngơ̆m hloi.”
Hlôi vang năm tôn reh tơ̆ lơ tơring, iŏk đei lơ tơmam hơpăh lơ̆m rim ‘măng pơlong păng đei Teh đak pôk ăn hơnăn nghệ nhân ưu tú. ‘Nou jĭ tơdrong hưch hanh hơmanh bơnê, mălei hăm ƀok A Ƀang, tơmam tôn reh kon kông, jơva tĭng nĭng chĭng klơk, nơ̆r hơri, tơdrong hơsoang ‘noh jĭ jơhngơ̆m klơm klak, jĭ tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ kơ hơdrĕch hơdrung kăl vei răk tơƀăk mong ăn kôn mon kon sou đơ̆ng rŏng:“Tơdrong chă pơm păng tôn reh tơmam tôn reh kon kông bơ̆n ‘nou hlôi tơklep kơjăp hăm chăl hơrih ba. Ba pơm kơ yuơ ba hưch hanh, ‘mêm kơ eng pơlei pơla, ‘mêm kơ eng hăm dôm ƀai tôn reh đơ̆ng mĕ ƀă yă ƀok chă pơsư̆ ăn. Ưh khan lăp ƀơ̆t vang năm pơlong, mă kơtă tơ̆ hnam, dăh mă lơ̆m jơ ‘năr pơlei chă pơgơ̆r ou to, nhôn oei hơnơ̆ng chĕp ba tơmam tôn reh chă tôn chă reh ngôi ngăl”.
Đơ̆ng dôm hơpăng ‘lao pơ o nhen lĕ ưh kơ đei yă kiơ gĭt kăl, mă lei mưh đơ̆ng tơpang ti nghệ nhân A Ƀang chă pơm tơlĕch hlôi đei jing jơva pơ̆t pơng, jơva chĭng klơk vơ vak lơ̆m pơlei. Hăm jơhngơ̆m đon hưch hanh hơmanh bơnê păng đĭ jơhngơ̆m đon vei răk tơƀăk mong tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ sơ̆ ki kơ hơdrĕch hơdrung, nghệ nhân A Ƀang hơnơ̆ng pơtho pơjing ăn jơhnơr mơlôh dôm tơdra jơva tôn reh joăt joe kơ bơngai Xơ Dang, vă tơdrong joăt joe ‘lơ̆ng rŏ ou ling lang gei kơjăp lơ̆m jơhngơm đon kon pơlei pơla.
Viết bình luận