VOV4.Bahnar -  Oei găh tơring pơmơ\t Trường Sơn, xăh xơlam teh Đak Nhoong, apu\ng Đak Glei, dêh char Kon Tum đei 30 km trong xơlam teh hăm apu\ng Đak Chung, dêh char Sê Kong, teh đak boăl Lào, mă teh [enh kơ kông krang hang nak tơklăh, teh noh phui phang mă lei hăm tơdrong juăt joe kach mạng pơ ‘nam, kon pơlei kon kông tơ\ âu hơnơ\ng minh bơnôh kiơ\  Đảng tơguăt atu\m hăm jơnu\m pơgơ\r tơring hăm Anih linh vei xơlam teh Đak Nhoong adrin tơ iung pơjing tơdrong erih ‘nao roi năr roi ph^ tơto\, adrin vei xđơ\ng trong xơlam teh, vei xđơ\ng tơpôl tơ\ tơring xơlam.

Hăm hơgăt teh xă hloh 16.400ha, xăh Đak Nhoong dang ei đei vă je# 2.000 măt bngai mă lơ noh bngai hdrung Jeh Triêng, teh noh lơ, mă lei tơtă teh krang ngăl, adrol ki kon pơlei pơtăm mă lơ noh [um [lang, hơ[o, jang [a mir păng to\ xe\t [a na. Tơdrong erih kon pơlei tơjra#m lơ tơnap tap, kxo# kon pơlei pơngot hin dơnuh, ưh kơ băt chư noh lơ. Jang kiơ\ tơchơ\t ato\k tơ iung dôm tơring tơm tơnap tap, tơring bngai kon kông, dôm xơnăm kơ âu, atu\m hăm dôm tơdrong axong jang đơ\ng teh đak lơ\m tơdrong io\k jang đơ\ng jơnu\m pơgơ\r tơring, jơnu\m jang tơpôl, tơdrong pơtho tơgu\m đơ\ng kang [o# khul linh tơ\ anih linh vei xơlam teh, kon pơlei kon kông tơ\ Đak Nhoong hlôi adrin ato\k tơ iung, dar deh yak hloh pơngot hin dơnuh. Duh nhen lơ unh hnam nai lơ\m thôn Đak Ga, đơ\ng năr đei kang [o## linh kơ anih vei xơlam teh Đak Nhoong vih tơgu\m, pơtho trong bơ\ jang, unh hnam ‘nho\ng A Mo hlôi klaih đơ\ng hin dơnuh, đei tơmam xo\ng xa răk ‘măn, pơtăm lơ hdre\ch ‘long, rong kon yo\ng kăp kơ jên, pơyua xđơ\ng, ‘nho\ng A Mo, tơ\ thôn Đak Ga, xăh Đak Nhoong, apu\ng Đak Glei, dêh char Kon Tum tơroi:“Adrol ki unh hnam inh duh hin dơnuh, dang ei gơnơm đei linh tơ\ anih âu tơgu\m noh mă klaih đơ\ng hin dơnuh, gơhc hă rong bơ\n ka lơ\m dơnâu, pơtăm [um tên, rong bơbe, nhu\ng, noh unh hnam inh adoi xo# hơ\k mơ\n”

Jing thôn đei Anih tơm linh vei xơlam teh dêh char  Kon Tum rơih vă pơjing um ru\p jang tơgu\m kon pơlei ato\k mu\k drăm tơpôl, đơ\ng xơnăm 2007 truh dang ei, thôn Đăk Ga, xăh Đak Nhoong hlôi đei Anih tơm linh vei xơlam teh dêh char Kon Tum, Anih linh vei xơlam teh Đak Nhoong tơle\ch jang lơ um ru\p, tơdrong jang tơnăp nhen man trong hăm bê tông, tơgu\m hdre\ch ‘long pơtăm, man hnam ‘mêm kơ eng, pơtho kon pơlei ato\k mu\k drăm, hơto\k tơdrong erih pơjing tơdrong tơguăt tơguăl khul linh kon pơlei. {ok A Đom, kră pơlei Đăk Ga, xăh Đăk Nhoong, apu\ng Đăk Glei tơroi: “Mă blu\ng tơnap tap noh đei tơgu\m găh đon bơnôh, đang kơ noh j^ pơlo\ tro\ tơngie\t duh đei tơgu\m pơgang, păng ‘nhăk kon pơlei năm khăm hơlen”

Jing tơring teh rok kiơ\ xơlam, lơ xơnăm kơ âu, Đak Nhoong duh jing xăh đei lơ kon pơlei kơdâu xơlăh xơlang ưh kơ đei xkơ\t. Tơ\ thôn Đak Nơh, minh lơ\m dôm thôn đei kxo# bngai mơ\t oei păng pơkăp jing bngai Việt Nam lơ hloh tơ\ xăh, hăm 33 unh hnam, hloh 100 măt bngai. Tơdrong tơguăt tơguăl, tơroh joh ayo\, tơgu\m kon pơlei xđơ\ng tơdrong erih hơnơ\ng đei jơnu\m pơgơ\r tơring păng Khul linh vei xơlam teh tơre\k truh. ‘Nho\ng A Viên, bngai hơdrung Lào, erih tơ\ thôn Đak Nơh đơ\ng 3-4 xơnăm tơroi: “Adrol ki noh duh tam mă băt pơma nơ\r Việt Nam thoi yơ, jo# đơ\ng năr đei met [ô đo#i truh tơ\ pơlei pơtho păng truh ăh năr đei xkơ\t jing bngai gơh erih hiôk hian tơ\ âu noh pơtơm ho\k pơhrăm, truh dang ei pơtơm truh teh đak hlôi tơgu\m ăn kon pơlei lơ thoi yơ, dang ei bơnê kơ teh đak tôch lơ yuơ hlôi axong ăn kơ inh xkơ\t kiơ\ kuôk tich Việt Nam.”

Pă le\ dôm xơnăm erih hăm tơdrong ưh kơ đei xkơ\t kuôk tich, ưh kơ đei hla bar xkơ\t ăn hơkâu po, đơ\ng ro\ng kơ đei teh đak xkơ\t kuôk tich Việt Nam, kon pơlei tơ\ âu đei trong hiôk vă ato\k mu\k drăm. ‘Ngoaih kơ tơdrong man hnam oei lơ\m tơdrong tơchơ\t tơgu\m ăn kon pơlei tơring xơlam kiơ\ xkơ\t oei pơgep, lơ unh hnam tơ\ âu hlôi pơtăm ‘long tơ[ăr, unh hnam to\ xe\t jat noh pơtăm 1 ha, lơ noh 3-4 ha, tơdrong erih kon pơlei dar deh xđơ\ng. {ok A Lêu, Bí thư Chi bộ thôn Đak Nơh, xăh Đak Nhoong, apu\ng Đak Glei ăn tơbăt: “tơ\ âu mă tơm noh teh phui phang, mă blu\ng kon pơlei pơtăm [um [lang mă lei ưh kơ đei xa pph, dang ei pơtăm tơ[ăr, rim unh hnam ăh minh pơyan jang tơ[ăr đei yua đơ\ng 20-30 triu hlak jên, đơ\ng noh kon pơlei hlôi ke\ xut le# pơngot tơjur hin dơnuh, mă 2 noh kon pơlei hlôi băt chă rong kon tơrong, rong rơmo yo\ng, rong nhu\ng vă ato\k mu\k drăm”

Đơ\ng minh xăh xơlam teh tơnap tap tôch dêh, kxo# unh hnam hin dơnuh đei hloh 70%, 5 xơnăm kơ âu, hăm tơdrong axong jang đơ\ng teh đak, đon bơnôh dơnưp vang glơng tơnap tap đơ\ng khul linh cho# kơlong jơk, tơdrong erih kon pơlei kon kông tơ\ xăh Đak Nhoong roi năr roi đei hơto\k, tơgop hơmet đon lui đơ\ng kon pơlei hăm Đảng păng teh đak. {ok A Phương, Pho\ kdră anih jang vei lăng kon pơlei apu\ng Đak Gei, dêh char Kon Tum tơroi: “Tơ\ hơgăt teh kơ apu\ng Đak Glei đei 3 xăh, găh vei xđơ\ng tơpôl ch^nh tr^ noh inh [ôh xăh Đak Nhong noh xđơ\ng hloh, jo# hloi kxo# unh hnam hin dơnuh tơjur lơ bơih”

Ako\m axong jang ato\k mu\k drăm, tơpôl, hơto\k tơdrong erih kon pơlei, pơjing anih dơ\ng lơ\m tơdrong vei xđơ\ng xơlam teh kơ tơpôl kon pơlei roi năr roi kjăp, vei lăng tơdrong pơgơ\r kơdih xơlam teh kơ teh đak păng jing anih hơdăh tơ\ tơring xơlam jing tơdrong tơm adrin đơ\ng kang [o# linh, kon pơlei kon kông lơ\m tơring xăh Đak Nhoong. 

(Lan tơblang nơ\r Bahnar)