VOV4.Bahnar – Chehphe hlôi jing đak nhă joăt joe kơ lơ bơngai kơ yuơ đak chehphe tơgu\m ăn kon bơngai đe\i jơhngơ\m đon hiôk hian mư\h bơ\ jang. Mă le\i lơ kơ loăi chehphe đe te\ch mơdro ư\h kơ ‘lơ\ng, pơm kơne# tru\h jơhngơ\m jăn ăn bơngai răt yua … Mă hơdăh ‘no\h tơ\ dêh char Dak Nông.

Khe\i 10 au ki, Dơno\ an^h ve\i lăng tơdrong ‘lơ\ng Tơmam cho\h jang sa ka hơdang găh Dơno\ an^h ve\i lăng Cho\h jang sa păng ato\k tơ iung tơring tơrang dêh char Dak Nông hlôi lăng hơlen 8 kơ loăi chehphe pu\k đe te\ch mơdro, ‘no\h đ^ đăng je\i ư\h kơ [lep tơdrong tơchơ\t ‘lơ\ng ngăl.

Lơ\m au, đe\i 2 kơ loăi ư\h kơ đe\i [o#h kơchơ\t cafein, rim kơ loăi uơ oe\i ‘no\h kơchơ\t cafein lăp to\ se\t sot. Mă hơdăh, [ar tơmam “chehphe pu\k” ư\h kơ đe\i kơchơ\t cafein ‘no\h đơ\ng Dơno\ an^h pơm tơle\ch chehphe [ôt Nguyễn Vũ (an^h oe\i tơ\ tơring  Ea tu, pơle\i tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Dak Lak) păng Ko\ng ty te\ch mơdro chehphe Việt Hoàng (tơring Hòa Khánh, pơle\i tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Dak Lak)

‘Nau sơnăm mă [ar hơnơ\ng Dak Nông đe\i [o#h chehphe pu\k ư\h kơ ‘lơ\ng đe te\ch mơdro lơ. Sơnăm sơ\, Dak Nông je\i mhlôi io\k khăm lăng hơlen 15 kơ loăi chehphe pu\k to\k bok te\ch mơdro tơ\ dêh char au. Pơtôch khăm hơlen 14 kơ loăi ư\h kơ ‘lơ\ng.

Tơdrong đ^ đăng 8 kơ loăi chehphe pu\k đe\i chă io\k lơ\m an^h te\ch mơdro tơ\ Dak Nông sơnăm 2016 je\i ư\h kơ đe\i tôm kơchơ\t cafein pơm ăn bơngai răt yua tơtăm. 

Dơno\ an^h Ve\i lăng tơdrong ‘lơ\ng tơmam Choh jang sa ka hơnang dêh char Dak Nông pơkă ăn bơgai răt yua kăl chă rơ\ih dôm an^h pơm tơle\ch, anăn chehphe đe ư hơnhang ‘lơ\ng mă chă răt io\k. Khe\i năr kơnh, An^h au hơnơ\ng jang hơdoi hăm rim an^h bơ\ jang [ơm tru\h chă io\k dôm kơ loăi chehphe đe te\ch mơdro vă khăm lăng hơlen, xek tơlang kơ hret păng tơbăt hơdăh pơtôch ‘măng khăm hơlen lơ\m radiô rapor au to hăm rim an^h pơm tơle\ch chehphe hơle\nh pơdăr.

Vă tơgu\m ăn kon pơle\i pơla bơ\n băt [lep păng io\k yua chehphe sơđơ\ng ăn jơhngơ\m jăn, tơ\ ala au, [ok Trần Văn Tùng, Kơdră che\p pơgơ\r An^h Ve\i lăng tơdrong ‘lơ\ng tơmam cho\h jang sa păng ka hơdang găh Dơno\ an^h ve\i lăng Chio\h jang sa păng ato\k tơ iung tơring tơrang dêh char Dak Nông, gô pơma hơdăh hlo\h dơ\ng găh tơdrong au.

- Chehphe đe\i [ơm lơ liơ hăm jơhngơ\m jăn, păng kăl hui đơ\h chă huch chehphe lơ\m tơdrong lơ liơ ho\ [ok?

{ok Trần Văn Tùng: Chehphe hlôi jing đak nhă kơ ‘năr hăm kon pơle\i Việt Nam. Tơdrong er^h sa roi năr roi ato\k tơ iung ‘no\h sa roi huch chehphe lơ kơ yuơ hăp pơm ăn jơhngơ\m bơ\n prăih, hơdrăr hlo\h, pơm ăn so\ng sa ‘lơ\ng, pơm ăn hoe\i ‘me\h tep. Mă le\i hăm dôm bơngai tơ\ ala au ‘no\h ‘ne\ gan huch chehphe: mă m^nh ‘no\h bơngai huyêt ap to\k, trong pham to\k, j^ hlu\ng păng j^ klak, kơ yuơ hăp đe\i kơchơ\t pơm pơhe\ch, to\k huyêt ap păng huch lơ ‘no\h gô pơm ăn krang eh.

- {ok ăi, hre\i au lơ\m chă te\ch mơdro, đe\i rim kơ loăi chehphe lơ liơ?

{ok Trần Văn Tùng: Hre\i au, chehphe đe chă te\ch tôch kơ lơ kơ loăi: Chehphe pu\k hmă, chehphe hrau hrăo, chehphe hach, chehphe đe hlôi pơm tơle\ch lơ\m get chai, ‘ngoăih kơ ‘no\h oe\i đe\i tơmam drăm pơm pơ ‘lơ\ng jơhngơ\m jăn je\i đe\i kơchơ\t cafein. Hăm dôm bơngai joăt chă huch đak chehphe ‘no\h đe sư ‘me\h vă chă huch chehphe hmă đe\i [ou phu ple\i chehphe hloi.

- Hlo#h vao lơ liơ găh tơdrong đe chă pơma akhan chehphe rơgo\h ‘lơ\ng?

{ok Trần Văn Tùng: Chehphe ‘lơ\ng ‘no\h chehphe đe\i hơdre\ng đơ\ng găr chehphe ư\h kơ đe\i chă phơ\k, hoe\i kơ găm, hoe\i [ru\ih [răm, hoe\i kơmot sa, hoe\i đe\i rim kơchơ\t pơgang păng pơrang.

- Huch chehphe ư\h rơgo\h ‘lơ\ng ‘no\h đe\i pơm kơne# tru\h jơhngơ\m jăn lơ liơ ho\ [ok?

{ok Trần Văn Tùng:  Tơdăh huch đak chehphe mă le\i tơmam đe pơm đak chehphe au ư\h kơ đơ\ng găr chehphe nhen chehphe ya đơ\ng kơđo\h chehphe, pu\k pơlăh phe [a, hơ [o, tơ\h, hơlak ‘no\h je\i ư\h kơ măh hli hlơt pơm kơne# tru\h jơhngơ\m jăn mơ\n ră, mă le\i pơm lơ lo\h ‘no\h te\ch mơdro pơgơ\m hơle\nh pơdăr. Mă hli hlơt hlo\h ‘no\h kơ loăi đei pơm tơle\ch đơ\ng iă ‘long, iă tơmam hnam kmăi pơm tơle\ch tơmam drăm, iă pơgang hnam kmăi pơm tơle\ch tơmam drăm...

- Mư\h [o#h rim an^h pơm tơle\ch chehphe ư\h kơ [lep tơchơ\t ‘lơ\ng, an^h ve\i lăng tơdrong jang au đe\i trong sek tơlang lơ liơ ho\ [ok?

{ok Trần Văn Tùng:  Lơ\m [ar sơnăm kơ au, jang kiơ\ tơdrong jang ve\i lăng, An^h ve\i lăng Tơdrong ‘lơ\ng tơmam drăm cho\h jang sa păng ka hơdang au je\i ato\k kơtang dăr lăng rim an^h pơm tơle\ch chehphe, mă le\i lăp năm dăr lăng rim an^h pơm tơle\ch t^h, dôm an^h pơm tơle\ch ie\ lơ\m u\nh hnam kơ d^h tơ\ tơring pơle\i pơla ‘no\h tôch tơnap tap. Kiơ\ chă pơ jao ăn ve\i lăng, an^h jang dêh char lăp ve\i lăng rim an^h ap^nh pơm tơle\ch te\ch mơdro kiơ\ khôi luơ\t mơdro sa tơm, hơp tak xah mă An^h pơ pro\ tơdrong jang hlôi [ơk ăn hla bơar gơ\h bơ\ jang. Găh dôm an^h pơm tơle\ch kơ yuơ apu\ng ăn hla bơar gơ\h te\ch mơdro ‘no\h pơ jao ăn apu\ng dăh mă tơring kơ yiơ đe sư tơ klep hăm kon pơle\i tơ\ no\h hloi. An^h bơ\ jang te\h đak ư\h kơ măh khu\l jang vă iung năm jang dăr lăng đ^ đăng an^h pơm tơle\ch. Lăp dang yơ kơtơ\ng kon pơle\i tơroi tơbăt ‘no\h mă pơgơ\r năm dăr lăng.

- Ih hăm đe\i nơ\r chă pơkă pơtă pơtăn hăm rim bơngai chă huch đak chehphe ưh [ok?

{ok Trần Văn Tùng:  Hăm bơngai răt yua kăl băt hơdăh an^h pơm tơle\ch rơgo\h ‘lơ\ng kơna mă răt yua chehphe đơ\ng dôm an^h ‘no\h pơm tơle\ch, dăh mă răt yua dôm anăn chehphe đe ư hơnhang ‘lơ\ng nhen: Trung Nguyên, MêHiCô, Mê Trang ‘no\h jing an^h ‘lơ\ng hlo\h. Mă ‘lơ\ng hlo\h mư\h năm huch chehphe tơ\ kuan, hre\i au to\k bo\k pơ jing dôm kuan chehphe ‘lơ\ng ‘no\h dăh huch chehphe đe hơdre\ng ot kơtă. Dôm an^h mă pơm tơle\ch mă an^h bơ\ jang te\h đak hlôi tơbăt ư\h kơ ‘lơ\ng ‘no\h je\i hlôi tơroi tơbăt hơdăh lơ\m bro\ tivi au to vă kon pơle\i rơ\ih răt dôm chehphe ‘lơ\ng.

- Le\i ah, bơnê kơ ih hơ!

Bơngai ch^h: Hoàng Qui

Tơblơ\ nơ\r: Amazư\t