VOV4.Bahnar - Tơdrong ming hơmet, vei lăng hăm dôm tơdrong ming man kiơ\ Pơkăp jang 135 lơ\m khei năr âu ki hlôi đei jơnei kăp g^t, che\p vei tơdrong đei yua đunh đai kơ dômt ơdrong ming man đei tơle\ch tơ\ dôm xăh tơnap tap. Mă thoi noh, lơ\m tơdrong tơle\ch jang, đei lơ tơhlăk đơ\ng trong pơkăp jang hlôi jing he# tơdrong pơgăn pơm ăn tơdrong ming hơmet tơjra#m lơ tơnap tap.

Jên mong ‘măn ming hơmet đei tơchơ\t hơto\ pơhlom 6,3% kxo# jên jang tơm. Kxo# jên âu đei ‘măn ăn Anih mong jên tơgu\m tơpôl xăh vă chă ming hơmet, vă vei lăng, răk rong pơm jang đơ\ng dôm tơdrong ming man đơ\ng ro\ng kơ pơtôch axong jang păng đei axong ăn dôm xăh, ưh kơ adro# tơdrong jang ming man 135. Mă lei, tơpă noh, tơdrong ming hơmet vei lăng adoi đei tơle\ch phara băl lơ\m tơring kơ dôm dêh char, apu\ng, kiơ\ kơ tơdrong hlôh vao kơ rim tơring. Nơ\r pơtruh  đơ\ng [ok Nguyễn Văn Tân, Pho\ kdră anih jang găh kon pơlei kon kông noh đei anih chă ming hơmet, dăh mă pơm ‘nao: “Đei dêh char ako\m jên vă tơle\ch tơdrong jang ‘nao dăh mă ming hơmet. Pơtih nhen, hnam jang xăh to\k bo\k ăh drơh xi măng, noh ba pơih le# vă man pơ ‘lơ\ng hăm drơh găch pơro\. Dăh mă minh [ar dêh char man ‘nao tôm tơdrong kăl. {ôh hơdăh tơdrong mă âu bơ\n hlôh vao ưh kơ [lep găh tơchơ\t ming hơmet vei lăng noh bơ\n adro# đei hơlen hơnơ\ng, xkơ\t tơdrong ming man đơ\ng ro\ng kơ keh đang noh jang thoi yơ, hư răm kiơ vă chă ming hơmet păng pơtoi pơm jang vă  kơ hăp gơh đei yua hloh. Oei dôm tơdrong hơmet ming iơ ie\ đe\ch noh bơ\n pơtơm hơmet jên axong jang âu. Mă lei rim tơring nai vao ưh kơ tro\ noh lơ ‘măng oei bơ\ hla bar tơroi găh mu\k drăm kih thuơ\t pơm nhen le\ axong ming man tơm păng klă jên kiơ\ tơdrong axong đơ\ng tơm blu\ng hloi”.

Tơdrong pơkăp jang 135 yuk hơlâu lơ\m tơdrong axong ăn xăh đei jên mong vă ming hơmet vei lăng, đei pơkăp hơdăh dang pơkăp axong ming man pơjao ăn kon pơlei pơm jang. Mă thoi noh, kiơ\ kơ [ok Trần Tú Uyên, tang măt ăn Jơnu\m axong jang PRPP dêh char Hà Giang noh xăh tơ\ lơ tơring, tơdrong mă âu tam mă đei axong pơkăp ăn ôh: “Đơ\ng chă hơlen dang ei xăh nhen le\ tam mă axong pơgơ\r pơm jang hăm dôm tơdrong kăl ming man păng ming hơmet rim xơnăm. Tơpôl kon pơlei noh tam mă đei io\k jang dôm tơdrong mă đe ye\t ke\ jang vă chă ming hơmet vei lăng âu. Mă 3 noh, tơdrong jang axong ăn kơ xăh păng thôn kiơ\ pơkăp oei yua dang ei to\k bo\k pơdơh tơ\ apu\ng đe\ch, tam mă truh tơ\ xăh mă kăp g^t noh hăm tơpôl kon pơlei tơ\ rim pơlei pơla”.

Tơpă noh, xăh adro# đei io\k tơdrong tơroi kxo# jên axong ming hơmet vei lăng, phơ pho\ atu\m hăm hla bar pơtho jang găh tơdrong kăl, păng jên axong dôm yơ đe\ch, ưh kơ đei pơjao jên pơkăp adro# lơ\m jên mong rim xơnăm ăn kơ xăh, xăh gơh chă xkơ\t axong jang mă yơ, axong dôm yơ kon jên, rơih io\k anih ming man dăh mă io\k anih yơ chă hơlen păng xkơ\t tơmam drăm pơjing đei. Nơ\r pơtruh đơ\ng [ok Mùa A Tú, Kdră anih vei lăng kon pơlei apu\ng Tủa Chùa, dêh char Điện Biên: “Athei pơtruh jên ming hơmet vei hơlen ăn kơ xăh noh pơtơm gơh jang. Dang ei pơtơm oei tơ\ apu\ng. Xăh mă yơ pơgơ\r axong jang noh pơtruh tôm jên âu ăn kơ xăh kơdih pơkăp axong jang hơdăh noh hăp tơnăp hloh, oei ưh kơ pơtruh ăn kơ xăh noh xăh ưh kơ hiôk hian lơ\m pơm jang. Hla bar pơkăp tam mă hơdăh ăh anih âu. Ưh kơ adro# jên jang 135 mă dôm tơdrong jang nai duh thoi ăi, jên oei ăh apu\ng ngăl, pơtruh ăn kơ xăh noh hơlen axong thoi yơ noh duh athei đei tơdrong pơtho tơblang hơdăh. Xăh athei đei xơnong pơkăp jang đơ\ng kơ\l truh tôch, tôm tơdrong mă duh oei ăh dêh char, ăh apu\ng, noh tơdrong mă âu adar dêh păng xăh ưh kơ jang keh đang ôh. Jang ăn kon pơlei, đe athei đei xơnong tơnăp, tơdrong ming man kơ đe noh đe yua, đe jang thoi yơ mă tơnăp vă kơ đe gơh yua noh athei pơjao ăn kơ đe xơnong jang noh mă gơh hiôk văi”

‘Ngoaih kơ noh, dang ei, jên axong ăn hơmet ming, vei lăng to\k bo\k đei axong kiơ\ pơkăp axong ming man, âu duh jing tơdrong tơm pơm ăn tơpôl tơnap vang jang kơtă lơ\m tơdrong hơmet ming păng vei lăng. {ok Đỗ Duy Sâm, Kdră Lăm pơkăp tơgu\m jang ăn Anih jang găh kon pơlei kon kông dêh char Hòa Bình ăn tơbăt: “Dang ei xkơ\t vei lăng jên axong jang âu đei vei hơlen kiơ\ pơgơ\r axong jang. Trong pơgơ\r axong jên jang âu tơnap tap pơm ăn tơdrong tơre\k đơ\ng dôm xăh duh nhen jơnu\m tơpôl hăm jên axong jang âu tơnap hloh păng tơdrong axong jang hiôk đơ\ng jên pơkăp âu ưh kơ đei. Păng nhen le\ ưh kơ ke\ jang keh đang”.

Ưh kơ adro# thoi noh, jên pơkăp jang 135 găh ming hơmet vei lăng hơnơ\ng truh klui, ưh kơ tom păng yuơ noh hơnơ\ng kơ klui pơyan jang. Ăh kăl ming hơmet pơnơ\ đak noh ưh kơ đei jên, ăh pơyan jang truh đei jên noh ưh kơ gơh chă ming hơmet. {ok Bạch Tiến Sỹ, Kdră anih vei lăng kon pơlei xăh Hợp Đồng, apu\ng Kim Bôi, dêh char Hòa Bình tơroi găh tơdrong đei [ôh tơ\ tơring po: “Lơ\m tơnap tap noh ăh pơtơm kơ xơnăm jên hu noh tơdrong hơmet vei lăng noh ăh je# đ^ xơnăm, nhôn ưh kơ tom vă hơmet jang truh khei 11 pơtơm đei jên jang. Đơ\ng ro\ng kơ noh, lơ\m 1 khei nhôn athei tơle\ch jang hloi. Mă lơ\m 25 triu duh đei 6 kơloăi hla bar pơkăp, athei năm tơ\ anih jang ko\ng thơng, năm tơ\ anih jang nai dơ\ng, pơtruh jên tơnap dêh. Jên 25 triu hlj dôm xơnăm vih tơ\ ro\ng, tơ\ xăh nhôn vei lăng, pơgơ\r axong jang. Mă lei tơpă noh, nhôn athei thuê bngai tơgu\m jang, tôm kxo# mă nhôn hlôi axong jang noh ưh kơ x^ dôm noh ôh, pho\ hloh kơ noh mă lei adro# chih pơkăp dôm ăi đe\ch, athei đei jơhngơ\m tơgu\m đơ\ng kon pơlei đơ\ng 10 – 15% dơ\ng”.

Jo# hơlen klă jên duh nhen ming man tơm, ưh kơ đei hiôk, pho\ noh pơtêng hămtơdrong tơchơ\t đơ\ng Anih mong jên teh đak duh jing minh tơdrong tơnap tih pơgăn tơpôl vang chăming hơmet vei lăng. {ok Sâm pơtruh nơ\r pơtih, anih mong jên teh đak xkơ\t dôm kxo# jên hoach hloh 20 triu hlj. Mưh tơdrong jang mă kon pơlei jang noh pơkăl xkơ\t jên axong, đei kdră thôn păng xăh xkơ\t vă klă jên. Mă lei tơdrong mă âu truh dang ei duh tam mă đei jang keh.

Lan chih păng rapor