Plei Lò đei pơjing hơdai lơ̆m tơring teh Phú Yên đunh kơ âu hloh 400 sơnăm, jĭ anih ‘lơ̆ng hơiă ‘nao băt ƀơ̆t sơnăm 2023. Khŭl tơmơ̆t jên jang chă tơmang lăng, mă loi ‘noh đơ̆ng Hà Nội, hlôi vih tơ̆ âu pơih lơ homestay. Lơ hnam so đei răt dơ̆ng vă pơm hơmet jing dôm hơnih pơvih ăn tơmoi chă tơmang lăng. Mŏ Nguyễn Thị Thu Lài, mĭnh ‘nu kon pơlei lơ̆m pơlei tơbăt, mă đơ̆ng tơplih trong pran jing chă tơmang lăng, mă lei bu jang tơdrong jang đak dơsĭ ‘noh oei vei tơdrong jang, bu kăl tơdrong jang ‘nao kơtă anih ‘noh apĭnh mơ̆t jang lơ̆m dôm homestay nhen mŏ: “Iŏk đơ̆ng jang tơ̆ âu ‘noh lăng ‘nâu kŭm nhen hnam mă 2 đĕch. Ĭnh ƀôh tơmoi roi ‘năr roi lơ. Kŭm gơnang đơ̆ng dôm Home pơih đei ‘noh ĭnh kŭm đei tơdrong jang sơđơ̆ng ƀiơ̆, mŭk drăm kŭm sơđơ̆ng ƀiơ̆”.

Kŭm jing chă tơmang lăng, mă lei tơmoi chă tơmang lăng mưh truh hăm plei Lò gô đei chă năm lăng ưh kơ kĕ hiơt yua kơ tơdrong ‘mêm, rơhâu păng hơlăng đơ̆ng kon pơlei tơring ‘nâu. Kon pơlei lơ̆m pơlei gô hŭt jơ năr vă pơma dơnuh hăm tơmoi chă tơmang lăng găh jơhnơr arih kơ pơlei, yua kơ liơ sư đei hơnăn ‘noh plei Lò păng hlôh găh tơdrong jang đak dơsĭ đơ̆ng đe sư lơ liơ. Tơmoi chă tơmang lăng gô tơ oei pơđĭ jơ năr vă đei đe mĕ, đe mŏ pơtho tanh hơ nhoăl, sĭt hơnhoăl; kŭm gơh mơ̆t tơ̆ hnam pai gŏ hnam kon pơlei vă đei đe mĕ pơtho trong pai ‘nhot ka liơ vă hoei kơ ƀâu khach, dăh mă chă hơlen lăng găh trong kon pơlei tơ̆ âu pơm pai tơmam kiơ̆ kơ yuăn khan xương rồng să.

Buăl Phạm Duy Tân, truh đơ̆ng Đồng Nai tơroi, ĭnh ‘meh hloh ‘noh jĭ đei mơ̆ng đak dơsĭ poh yă kiơ̆ rim ‘măng bơngai jang tơ̆ đak dơsĭ vih. Tơ̆ kơmăng, gô năm mơ̆ng hơri ƀai chòi, hơri pơm kĭch đơ̆ng đe ngê̆ nhơ̆n lơ̆m pơlei păng kăl loi tơdăh trŏ năr tơmoi chă tơmang lăng gô vang akŏm dôm tơdrong et soi joăt joe đơ̆ng kon pơlei tơring ‘nâu hai: “Ĭnh gô truh tơ̆ âu lơ ‘măng dơ̆ng. Đơ̆ng kon bơngai truh tŏ ‘mi kial tơ̆ âu tôch kơ hiôk. Hơnih đak dơsĭ ‘noh ‘lơ̆ng dêh. Đei dôm tơring đak dơsĭ 1 păh ‘noh đak tăng ƀoh, 1 păh ‘noh đak ƀlăng păng ĭnh ưh kơ athei hoach jên hum đak ƀlăng. Ĭnh kŭm đei ‘măng năm tơ̆ kơchơ păng lăng đe sư ba ka tơ̆ kông, ‘noh jĭ tơdrong mă ĭnh tam ƀyơh lăng ƀôh. Tơdrong trong đe sư tĕch mơdro, trong hơnhăk ka tŏk, trong mă đe sư pơma dơnuh hăm băl sư tôch kơ hơiă.”

Kơhrĕng sơnăm hăm băt dôm yơ tơplih jơhnơr hơrih, tơpôl plei Lò oei đei chĕp vei dôm kơjă kăp gĭt joh ayŏ đak dơsĭ gĭt kăl, mơ̆t hlom lơ̆m tơdrong hơrih păng oei sa kơ rim ŭnh hnam. Yua thoi noh mă plei Lò roi ‘năr roi sơng đei tơmoi tơchă năm truh. Tơdrong hơtŏk tơiung chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl hơnhăk ăn tơdrong hơrih ‘nao ăn pơlei. Ƀok Lưu Bá Được, plei Lò, phường Hoà Hiệp pă gơh ôn đon chhôk hơiă tơ̆ hơnăp tơdrong tơplih kơ pơlei sư: "Pơma atŭm plei Lò ‘nâu đơ̆ng rŏng kơ rơngei ‘năr 1-4, sư hmă đĕch. Mă lei iŏk đơ̆ng đei chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl, đang kơ ‘noh dôm kon bơngai plei Lò đe sư hơtŏk tơiung, đang kơ ‘noh dôm tơring đe sư kŭm vih tơ̆ âu vă tơmơ̆t jên jang ‘noh pơlei Lò jing 1 hơnih chă tơmang lăng kŭm tôch kơ ‘lơ̆ng tơ̆ Phú Yên."

Vă hoei kơ hŭt lê̆ hơnih hlôi đei kơ pơlei, phường Hòa Hiệp tơlĕch trong jang athei vei lăng dôm tơdrong ‘lơ̆ng hơiă hơdrô̆ kơ tơring tơ ter đak dơsĭ kơ plei Lò. Mĭnh tơdrong jang hơtŏk tơiung chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl tơ̆ plei Lò đei tơlĕch jang, ƀrư̆ ƀrư̆ pơjing hơnih âu jing hơnih năm truh ‘nao, pơm tơdrong hiôk vă tơmoi chă năm tơmang lăng, ƀĭch pơdơh ngôi păng vang akŏm dôm tơdrong jang joh ayŏ tơpôl hơdai hăm kon pơlei lơ̆m tơring. Kiơ̆ đơ̆ng noh, tơgop tưk tơiung hơnih joh ayŏ plei jang ka hơdang đơ̆ng sơ̆.

Ƀok Dương Văn Đông, phŏ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei phường Hoà Hiệp, dêh char Đắk Lắk tơbăt:  "Nhôn akŏm lơ̆m tơdrong jang asong ăn ming man; roi tơbăt tơƀôh trong jang ăn kơ dôm anih tĕch mơdro bơ̆jang chă tơmang lăng păng kon pơlei jang ka hơrih sa tơring âu chĕp vei đêl so bơ̆n hnam, hơnih ‘lơ̆ng hơdrô̆ kơ plei Lò. Mă 2 ‘noh jĭ nhôn gô jang hơdai hăm bơngai kră, dôm bơngai đei hlôh băt găh dôm tơdrong et soi nhen soi kơ jang ka, tơdrong thi hao thŏng nan, hơri hơsoang vă pơtho păng tơroi dơ̆ng tơdrong hlôh vao đơ̆ng đe sư, pơgơ̆r dơ̆ng dôm tơdrong et soi âu vă pơyua ăn tơmoi chă tơmang lăng”.

Plei Lò Hòa Hiệp hrei ‘nâu chơt hơiă yua kơ dôm tơdrong jang tơchă tơmang lăng lơ̆m tơmoi hai, vei đei tơdrong sơđơ̆ng hiôk, hmă hlôi đei đơ̆ng hơdrol. Kon pơlei hơdai hăm năm jang tơ̆ đak dơsĭ oei jang chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl, hơdai hăm tơgop chĕp vei păng păr ang dôm kơjă kăp gĭt joh ayŏ so ‘moi kiơ̆ dôm pơlei tơdrong jang, et soi păng tơdrong hơrih ‘lơ̆ng hơdrô̆. Iŏk joh ayŏ so pơm tơdrong ‘lơ̆ng vă tơgŭm tơring âu chă tơƀôh dôm kơjă kăp gĭt joh ayŏ jing tơdrong ‘lơ̆ng pơtrŭt hơtŏk tơiung mŭk drăm - tơpôl, tơgop hơtŏk ‘lơ̆ng tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei păng păr ang dôm kơjă kăp gĭt joh ayŏ ‘noh truh hăm lơ bơngai.