Dôm năr âu ki, lêh Katê đei pơgơ̆r chơt hơiă tơ̆ dôm pơlei bơngai Chăm tơ̆ găh Pơbăh dêh char Khánh Hòa. Jơva hơgơ̆r, jơva klel, dôm tơdrong hơxoang so sơ̆ hơdai hăm tơdrong chơt hơiă đei tơƀơ̆p băl đơ̆ng kon pơlei lơ̆m năr lêh. Găh rŏng tơdrong chơt hơiă kơ lêh 'nŏh jĭ dôm tơdrong tơplih lơ̆m tơdrong arih xa tơpôl, đơ̆ng trong nơnăm đei pơm hơmet truh dôm anih ngôi pơchơt kơjăp 'lơ̆ng. Tơ̆ xăh Phước Hậu, tơring đei 4 pơlei bơngai Chăm Bà La Môn hăm hlŏh 11.000 'nu bơngai arih xa, dôm anih jang kăl, trong nơnăm oei tơgop pơm 'lơ̆ng ăn tơdrong yak vih vât păng arih xa kơ kon pơlei. Đơ̆ng blŭng sơnăm truh dang ei, tơring jang kĕh 5 tơdrong jang hăm đĭ đăng jên jang vă jê̆ 5 ti hlak jên tơ̆ 4 pơlei.

Yă Quảng Thị Kim Thoại, chơt hơiă ăn tơbăt: "Đei tơdrong pơngơ̆t đơ̆ng Đảng păng Teh đak, pơlei pơla đei tơplih ‘lơ̆ng nhen dôm trong nơnăm đei pơm hơmet ăn kon pơlei chă yak vih vât. Sân đă ƀŏng lŏng, anih hơri hơxoang kŭm đei pơm hơmet roi ‘lơ̆ng vă kon pơlei pơgơ̆r hơri hơsoang lơ̆m năr lêh Katê".

Kŭm hăm tơmơ̆t jên man anih jang, pơm trong, dôm tơdrong jang tơm kơ teh đak oei pơngơ̆t tơgŭm chă tơdrong jang, hơtŏk tơdrong jang xa, tơgŭm kon pơlei tơ̆ tơring kon kông păng groi kông iŏk yua đĭ dôm tơdrong 'lơ̆ng tơ̆ tơring. Dôm tơdrong pơtâp pơhrăm, pơtho tơƀôh ki thuơ̆t vang tơgŭm ăn lơ ŭnh hnam kơchăng tơplih 'long pơtăm, kon tơrong, chă trong pơm hơtŏk iŏk yua.

Tơ̆ plei A Xây, xăh Tây Khánh Vĩnh, kră pơlei Cao Dáng, 71 sơnăm, bơngai Raglai, jĭ mĭnh lơ̆m dôm bơngai năm hơdrol, tơplih 'nao trong jang xa. Lơ̆m pơgar pơtăm krô̆i xă 3 sao, ƀok chă rong kon tơrong păng rong ka hai, hơnhăk ba iŏk yua hlŏh 100 triu hlak jên 1 sơnăm. Đơ̆ng tơdrong đei yoa ‘lơ̆ng tơ̆ yan âu, ƀok hơnơ̆ng krao hơvơn mih ma duch nă lơ̆m pơlei hŏk pơhrăm, jang kiơ̆ tơ̆ rim ŭnh hnam.

Ƀok Cao Dáng tơroi: "Teh groi kông noh pơtăm dôm kơloăi 'long đei yă ƀiơ̆, nhen pơtăm krô̆i, sir sơlŭng rong ka, rong nhŭng. Ba athei jang pơlong năng, tơƀôh trong ăn kon pơlei. Đơ̆ng rŏng kơ ‘nŏh teh đak pơgơ̆r pơtho tơƀôh trong pơtăm, vei lăng ‘long lơ̆m pơgar, pơtih gia nhen pơtăm 'long yơ vei lăng lơ liơ, đei pơtho tôch rơđăh, kiơ̆ kơ noh ba vih jang kiơ̆ tơ̆ yăn âu, jang lơ̆m pơgar kơdih bơ̆n. Hơdrô̆ kon pơlei Raglai nhôn mưh jang đei yua ‘noh kon pơlei gô jang kiơ̆, kon pơlei akhan, ih jang đei ‘noh inh jang kiơ̆".

Tơ̆ xăh Nam Khánh Vĩnh, trong jang atŏk tơiung mŭk drăm lơ̆m pơgar hơdai hăm chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl kŭm tŏk bŏk đei tơchĕng truh vă hơtŏk kơjă tơmam đơ̆ng choh jang xa đei, pơjing dơ̆ng tơdrong jang xa ăn kon pơlei. Hơp tak xăh Choh jang xa păng Răt iŏk tơmam đơ̆ng choh jang xa Hiệu Linh dang ei đei 30 ha krô̆i. Tơring âu oei đei hloi dơnâu, hơbong păng chơkơi đak, jing tơdrong 'lơ̆ng vă tưk tơiung dôm tơdrong chă tơmang lăng, roi tơƀôh tơmam đơ̆ng choh jang xa păng tơdrong juăt jŏh ayŏ kơ dŏ xoang. Kăl loi ‘nŏh, dang 90% bơngai jang lơ̆m hơp tak xăh 'noh jĭ bơngai kon kông, mă lơ 'noh jĭ bơngai Raglai păng bơngai Tày.

Kiơ̆ kơ ƀok Đoàn Văn Hưởng, Kơdră chĕp kơ̆l Hơp tak xăh Hiệu Linh, atŏk tơiung tơmang lăng tơpôl gô pơjing dơ̆ng anih tĕch tơmam păng pơih xă tơdrong jang kơtă tơ̆ tơring: “Hơp tak xah nhôn đei truh 90% ‘noh jĭ kon pơlei kon kông. Pơih đei trong jang chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl ‘nâu, mă lơ ‘noh jĭ roi tơƀôh tơmam, joh ayŏ kơdŏ xoang kơ tơring, đơ̆ng kon pơlei tơ̆ tơring groi kông âu hloi. Chă tơmang lăng đei jang tŏk pran, kơjă tơmam roi tŏk lơ ƀiơ̆, chă dơ̆ng tơdrong jang ăn kon pơlei, tơdrong đei iŏk yua đơ̆ng Hơp tak xah kŭm roi lơ ƀiơ̆ pơting hăm tơdrong jang xa, tĕch mơdro dang ei".

Đơ̆ng sơnăm 2021-2025, akŏm đĭ đăng jên jang đơ̆ng Trung ương păng tơring tơlĕch ăn 3 Tơdrong jang tơm teh đak tơ̆ Khánh Hòa đei hloh 3.300 ti hlak jên. Lơ̆m noh, Tơdrong jang tơm teh đak atŏk tơiung mŭk drăm-tơpôl tơ̆ tơring kon kông păng groi kông đei tơlĕch hloh 1.920 ti hlak jên.

Kơsô̆ jên âu vang tơgop, tơgŭm man hnam 'nao ăn vă jê̆ 1.700 unh hnam, tơgŭm tơplih ming tơdrong jang ăn vă jê̆ 3.000 unh hnam tơnuh ưh đei teh choh jang xa; atŭm hăm 'nŏh tơgŭm đak rơgŏh ăn hlŏh 1.000 unh hnam păng man 20 tŏ đak hơdrâm. Dôm tơdrong tơgŭm ưh lăp pơm lăp hăm tơdrong 'mĕh vă đĕch mă oei pơjing tơdrong 'lơ̆ng vă kon pơlei đei tơdrong arih xa hiôk sơđơ̆ng, dar dĕh jang tŏk mŭk drăm.

Mă đơ̆ng thoi noh ră, vă mŭk drăm gơ̆h tŏk tŏk pran ‘lơ̆ng đunh đai tai sơnăm, tơdrong tơlĕch jang athei tơklep hăm tơdrong ‘mĕh vă tơ̆ yăn âu, tơdrong jang xa păng tơdrong gơh jang kiơ̆ đơ̆ng rim tơpôl. Anih jang, trong nơnăm athei yak hơdoi hăm pơtho tơƀôh ki thuơ̆t, tơgŭm ăn tơdrong jang xa păng pơih xă dôm tơdrong jang hlôi đei iŏk yoa ‘lơ̆ng. Kon pơlei kŭm athei kơchăng chă rơih tơdrong jang, kơchăng pơgơ̆r bơ̆ jang păng chă anih tĕch tơmam.

Yă Chamalea Thị Thủy, Kơdră Anih vei lăng hơdrĕch kon kông păng tơdrong lui khop dêh char Khánh Hòa, ăn tơbăt tơ̆ hơnăp kơnh, dêh char hơnơ̆ng chih hơdăh, jang atŏk tơiung mŭk drăm tơ̆ tơring kon kông păng groi kông 'noh jĭ tơdrong jang tơm: "Tơ̆ hơnăp kơnh, dêh char Khánh Hòa chih hơdăh, mong jên, tơmam ăn tơdrong jang atŏk tơiung mŭk drăm tơ̆ tơring kon kông, tơring groi kông 'nŏh jĭ tơdrong jang tơm đơ̆ng 2025-2030. Dêh char Khánh Hòa kŭm chih hơdăh dôm tơdrong tih, gĭt kăl vă tưk tơiung dôm tơdrong pran 'lơ̆ng tơ̆ tơring groi kông, kiơ̆ đơ̆ng nŏh, akŏm jên jang, tơmam drăm mă lăp vă pơ ‘nhŏ ăn tơdrong jang atŏk tơiung tơring kon kông păng groi kông roi đunh roi 'lơ̆ng hlŏh dơ̆ng".

Đơ̆ng dôm jăl trong pơyoa ăn tơdrong arih xa, tơdrong lêh truh dôm trong jang xa păng trong jang chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl, tơdrong tơplih tơ̆ tơring kon kông păng groi kông Khánh Hòa ăn ƀôh tơdrong gĭt kăl đơ̆ng dôm tơdrong tơgŭm mưh đei tơmât hơdai hăm tơdrong 'mĕh vă tơ̆ yăn âu. Tơdrong đei yoa kơjăp đunh ‘nŏh ưh lăp đei đơ̆ng jên vă jang đĕch, mă oei đei lơ̆m tơdrong pơjing tơdrong jang xa lăp ‘lơ̆ng, tưk tơiung jơhngâm pran păng tơgŭm ăn kon pơlei kơchăng jang tŏk.