VOV4.Bahnar – Tơ̆ apŭng xơlam teh Tuy Đức kơ dêh char Đăk Nông, dôm năr kơ âu hlôi đei hloh  1.200 ‘nu bơngai chôt vih đơ̆ng dôm dêh char găh pơbăh. Jơnŭm pơgơ̆r tơring jang atŭm hăm dôm anih jang, tơ ‘ngla bơngai jang hăt hot tơgŭm găh y tê̆, tơmam xa vă đe yĕt xơđơ̆ng jơhngơ̆m pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh tang găn păng tơjră pơrang jĭ  Covid – 19.

Lơ̆m anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt tơ̆ Hnam trưng mâm non Họa My tơ̆ thôn 5, xăh Quảng Tâm, ‘nhŏng Lương Văn Lý, bơngai ‘nao chôt vih đơ̆ng Bình Dương ăn tơbăt: “Inh vih ăh năr 3 khei 10, kiơ̆ tơdrong pơgơ̆r đơ̆ng y tê̆ tơ̆ tơring noh athei pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh minh ƀôt lơ̆m 14 năr. Đơ̆ng mă vih tơ̆ âu noh inh đei test renh Covid lơ ‘măng, rim ‘măng adoi đei pơkăp âm tĭnh. Anih oei xa noh rơgoh, xŏng xa tôm măh minh năr 3 ‘măng xŏng xa, xơđơ̆ng ‘lơ̆ng hăm jơhngơ̆m jăn. Inh ƀôh xơđơ̆ng kơ jơhngơ̆m ƀơ̆t pơkăp oei tơklăh tơ̆ âu”

Ƀok Nguyễn Quốc Hải – Phŏ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Quảng Tâm ăn tơbăt, xăh dang ei đei hloh 60 ‘nu kon pơlei chôt vih đơ̆ng tơring hơbuh pơrang jĭ đơ̆ng dôm dêh char găh pơbăh tŏk bŏk athei pơkăp oei tơklăh minh ƀôt. Tơgŭm kon pơlei xơđơ̆ng pơm kiơ̆ pơkăp tang găn păng tơjră pơrang jĭ, xăh hơvơn dôm anih jang, tơ ‘ngla bơngai jang tơgŭm jên, tơmam xa, pai xa ưh iŏk jên axong ăn anih pơkăp oei tơklăh: “Kiơ̆ tơchơ̆t đơ̆ng kơdră kơpal noh iŏk minh năr 80 rơbâu hlj minh ‘nu minh năr, jên xŏng xa, tam mă jô̆ jên đak nhă, hla bar yô chơgaih dăh mă dôm tơmam nai. Kiơ̆ tơchơ̆t thoi ăi mă lei nhôn tam mă iŏk vă minh hlak yơ ôh. Dang ei lơ̆m xăh nhôn tŏk bŏk chă hơvơn dôm anih jang ‘mêm bơnat chă tơgŭm pơjing  “anih pai xa 0 hlj” ăn kon pơlei lơ̆m anih pơkăp oei tơklăh. Kon pơlei tơ̆ âu oei ƀơm lơ tơnap tap, nhôn adrin hơvơn tơgŭm vă vang glơng tơnap tap atŭm tơjră pơrang jĭ lơ̆m khei năr âu”

Lơ̆m dôm khei kơ âu, apŭng xơlam teh Tuy Đức (Đăk Nông) xơng hloh 4.000 ‘nu kon pơlei chôt vih đơ̆ng dôm dêh char hơbuh pơrang jĭ Covid-19. Đơ̆ng blŭng khei 10 truh dang ei hlôi đei hloh 1.200 ‘nu chôt vih tơ̆ tơring. Jâ̆p apŭng hlôi xơkơ̆t đei 16 ‘nu ƀơm jĭ Covid – 19, adoi ƀôh băt tơ̆ dôm anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt, ưh đei bơngai yơ ƀơm jĭ lơ̆m pơlei pơla.

Ƀok Trương Đức Minh – Kơdră Anih jang Y tê̆ apŭng Tuy Đức, kơtơ̆ng ang găh kon pơlei chôt vih đơ̆ng tơring hơbuh pơrang jĭ tŏk lơ, Anih vei lăng kon pơlei apŭng hlôi pơjing 7 anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt tơ̆ dôm xăh păng minh anih tơ̆ Anih jang Chĭnh trĭ apŭng. Pơkăp oei tơklăh minh ƀôt jing trong jang tơnăp vă tang găn pơrang jĭ tơpoh lơ̆m tơpôl. Kiơ̆ pơkăp noh bơngai pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh minh ƀôt athei kla jên 80.000 hlj minh năr ‘măn xŏng xa. Mă thoi noh, apŭng chă hơvơn tơgŭm lơ̆m tơpôl, vă vei xơđơ̆ng ưh đei iŏk jên vă tơgŭm ăn kon pơlei xơđơ̆ng jơhngơ̆m pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh:  “Găh pơkăp tơgŭm noh dôm bơngai lơ̆m unh hnam hin dơnuh ưh đei iŏk jên, ăn oei hoh, oei dôm bơngai nai noh duh oei iŏk jên. Hăm apŭng Tuy Đức noh nhen lĕ nhôn chă hơvơn, tơgop tơgŭm. Tơdrong ‘nhăk pơm kiơ̆ oei tơklăh tơ̆ dôm xăh noh trong pơkăp jang tơnăp, đei jơnei. Ƀơ̆t kon pơlei đei ‘nhăk vih dôm xăh pơkăp oei tơklăh, đe xư hơnơ̆ng mơn nhen lĕ ‘nhŏng oh gel kơ po chôt vih, noh tơdrong hơvơn tơgop đei tơgŭm pai xa păng pơm jang tôch tơnăp”

Lơ̆m khei năr pơrang jĭ pơrăm, tơdrong juăt jue ‘lơ̆ng rŏ “tơgŭm dih băl, hla ‘lơ̆ng bơ̆ng hla hyah” đơ̆ng kon pơlei Việt Nam hlôi păng tŏk bŏk đei kon pơlei tơ̆ apŭng hin dơnuh Tuy Đức iŏk jang tơnăp. Đon bơnôh tơguăt tơguăl, vang glơng dih băl jing pơgang “vaccine” kăp gĭt hloh tơgop tang găn pơrang jĭ covid-19.

Lan chih păng pơre nơ̆r