VOV4.Bahnar - Tơ\ dêh char Kon Tum đơ\ng ro\ng 9 xơnăm tơle\ch jang kiơ\ tơchơ\t kla jên vei lăng bri, đei tơmơ\t lơ\m tơdrong erih jang xa, păng hlôi đei jơnei tơnăp.  Tơchơ\t âu ưh adro# axong đei jên jang ăn dôm anih jang găh bri, mă oei tơgu\m ăn kon pơlei vang jang găh bri gơh đei io\k yua, hơto\k [iơ\ tơdrong erih, klaih đơ\ng hin dơnuh hlo\ng hloi. Yuơ noh, ‘meh vă đei pơjao bri ăn vei lăng, rim xơnăm đei xa jên hơpăh vei lăng bri to\k bo\k jing tơdrong hơpơi đơ\ng lơ pơlei pơla, unh hnam păng kơdih bơngai jang găh bri tơ\ dêh char Kon Tum.

Pơlei Đăk Vanh 1, xăh Văn Xuôi, apu\ng Tu Mro\ng đei 52 unh hnam bơngai Xơ đăng hăm 154 măt bơngai. Mă lơ noh unh hnam lơ\m pơlei adoi vang jang vei lăng bri noh rim xơnăm adoi đei io\k jên hơpăh vei lăng bri. Đei jên yua ăn unh hnam noh kon pơlei chơt hơ iă păng adoi ‘meh vă đei io\k vei lăng lơ hơgăt bri, mă hăt noh dôm unh hnam hin dơnuh păng unh hnam mơlôh ‘nao tơklăh oei pha. ‘Nho\ng A H’Rưa, bơngai jang mir lơ\m pơlei ăn tơbăt: “Kon pơlei ‘meh pơkăp vei lăng bri ăn unh hnam hin dơnuh, unh hnam ‘nao tơklăh oei pha vă vei lăng thêm bri păng đei xa jên hơpăh noh. Kon pơlei vei lăng răh bri păng pơtăm răh sâm tơ\ hơla bri. Đang kơ noh kon pơlei băt yua bri, băt vei lăng bri tơnăp ưh đei le# đei tơdrong koh phă bri kư\ kă”.

Jing minh lơ\m dôm tơ ‘ngla bri tơ\ apu\ng Tu Mro\ng, Jơnu\m vei lăng bri hmo\ Tu Mro\ng dang ei vei lăng hloh 16.000ha bri hon kơdih, bri pơtăm păng teh tam mă đei bri tơ\ 7 xăh lơ\ma pu\ng Tu Mro\ng. Lơ hơgăt bri kơ anih jang đei yua jên hơpăh vei lăng bri păng đei pơjao ăn pơlei pơla vei lăng. Kiơ\ kơ [ok Trần Văn Tuất, Kơdră Jơnu\m vei lăng bri hmo\ Tu Mro\ng, đei jơnei đơ\ng tơchơ\t kla jên vei lăng bri jing tơdrong hơlêm tih tên pơm ăn kon pơlei ‘meh đei pơjao ăn bri vă vei lăng: “Kon pơlei hơpơi đei io\k thêm bri vă vei pơkăp vei lăng. Hơgăt teh bri pơkăp vei lăng păng đei io\k thêm jên hơpăh vei lăng bri, vă hơto\k tơdrong erih kơ kon pơlei duh nhen hơto\k tơdrong jang vei lăng bri gơh tơnăp hloh”.

Đơ\ng ro\ng hloh 9 xơnăm jang kiơ\ Tơchơ\t kơso# 99, năr 24/9/2010 đơ\ng Jơnu\m pơgơ\r teh đak găh tơchơ\t kla jên vei lăng bri, truh dang ei tơ\ dêh char Kon Tum hlôi đei hloh 5.000 unh hnam kon pơlei, 567 khul unh hnam, pơlei pơla păng anih jang lơ\m dêh char io\k pơkăp vei lăng hloh 200 rơbâu 900ha bri. Rim xơnăm minh unh hnam kon pơlei đei io\k hơpăh 13 triu hlj, pơlei pơla đei io\k 160 triu hlj păng anih jang đei io\k hloh 500 triu hlj. Đơ\ng kơso# jên âu, kon pơlei io\k jên pơm jang hơto\k tơdrong erih roi năr roi ph^ tơno\ hloh. Duh đơ\ng tơdrong jang đei jơnei đơ\ng pơm kiơ\ tơchơ\t kla jên vei lăng bri, kon pơlei hlôi băt hơdăh tơdrong pơyua đơ\ng bri păng atu\m jơhngơ\m vei lăng bri mă tơnăp hloh.

{ok Hồ Thanh Hoàng ăi, lơ\m jang kiơ\ trong jang kla ăn io\k yua cham char bri, tơdrong io\k yua kơ jăp kon jên đei đơ\ng tơdrong jang kla ăn kon jên io\k yua cham char bri hăp g^t kăl lơ liơ?

- {ok Hồ Thanh Hoàng tơl: Tơdrong io\k yua ‘lơ\ng hơ iă kon jên đei đơ\ng tơdrong kla ăn io\k yua cham char bri kơ rim u\nh hnam, kon pơlei păng rim an^h tơngla bri j^ tôch g^t kăl lơ\m jang kiơ\ trong jang kla ăn io\k yua cham char bri lơ\m dêh char, mă hơdăh ‘no\h:

Rim tơngla bri, kơdră che\p pơgơ\r tơring hlôi hơmet ăn đei kon jên kon jên rim sơnăm vă tơle\ch jang rim tơdrong jang vẻi lăng bri hroong, tơgop ăn vei lăng kơ jăp bri kơdrơ\ng păng bri ro\h; sơđơ\ng kon jên vă kla ăn bơ\ jang vei lăng năng tông bri păng rim tơdrong jang tơgu\m ăn bơ\ jang vei lăng năng tông bri.

Tơdrong io\k yua kơ jăp kon jên au ư\h khan lăp pơm ăn kon pơlei roi năr roi đei tơdrong er^h sa sơđơ\ng, jơhngơ\m đon tơnăp kơ tơngla bri, ato\k lơ khu\l u\nh hnam, khu\l pơlei đei sơng io\k vei lăng bri mă lei oei chă hơvơn đei lơ kon jên ăn bơ\ jang năm dăr lăng, vei lăng bri hơnơ\ng. Đơ\ng no\h, ato\k kơtang tơdrong đ^ đăng bơngai vang vei lăng bri, tơgop kơtang pơm tơ jur u\nh hnam dơnu\h, sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp er^h sa tơpôl, sơđơ\ng ch^nhg tr^ păng sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp pơlei pơla, mă kăl tơring atăih yăih kơ dêh char.

Bơ\ jang vei lăng năng tông bri lơ\m dêh char đei rim an^h bơ\ jang, tơring tơrang, rim an^h jang tơngla bri iung jang tôch kơtang hăm lơ trong jang, gơnơm đơ\ng no\h kơna hlôi pơm dă [iơ\ đe ko\h pơra\m ‘long bri, u\nh sa bri, bơb^t io\k te\h bri, ko\h tơtông ‘long bri; bri kơdrơ\ng roi năr roi hroong, ‘lơ\ng, ato\k kơtang jang ‘lơ\ng ăn tang găn hơlau păng vei kơ jăp io\k yua đak tơgu\m ăn cho\h jang sa pơma atu\m păng tơdrong jang pơm tơle\ch tơmam drăm kơ rim an^h io\k yua cham char bri pơma hơdro#.

- {ok Đào Xuân Thủy, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng Mir pơgar bri Te\h đak Chư Mom Ray ăi, tơ\ hơn^h ih găh kon jên kla ăn io\k yua cham char bri đei tơle\ch jơnei kơ jăp ‘no\h ie\m đei trong jang lơ liơ?

- {ok Đào Xuân Thủy tơl: Mă blu\ng, nhôn pơjao ăn kon pơlei bri lơ\m hơgăt te\h bri đei io\k yua cham char bri. Nhôn tơle\ch jang hơdoi mă blu\ng ‘no\h atu\m hăm kon pơlei năm pơtrui dăr lăng bri. Mă bar vă kon pơlei io\k yua kon jên au ‘lơ\ng hơ iă lei nhôn pơtho khan, lăng hơlen kon pơlei chă răt sa lơ liơ hăm kon jên au. Chă pơtho tơbăt ăn kon jên răt yua kon jên au mă [lep tơdrong, ư\h kơ chă pơhoach kư\ kă păng ako\m tơmơ\t jang lơ\m cho\h jang sa adoi nhen pơm sơđơ\ng tơdrong er^h sa kơ ‘năr kơ kon pơlei pơla.

- {ok Đào Xuân Thủy ăi, găh lơ kon pơlei sơng io\k vei lăng năng tông bri vă sa đei kon jên io\k yua cham char bri kơ an^h ih bơ\ jang ‘no\h kon pơlei kon kông ngăl. Mư\h lei ie\m pơm lơ liơ mă tơgu\m ăn kon pơlei hoei chă răt yua brăh brư đơ\ng kon jên io\k yua cham char bri rim sơnăm ‘nau?

- Đào Xuân Thủy tơl: Găh lơ, nhôn lăp pơtho khan ăn kon pơlei đe\ch. Tơdrong chă răt sa au to ’no\h j^ go mơ\ng kơ d^h kơ d^h deh, mă lei bơ\n đei pơcho\h trong ăn kon pơlei io\k yua kon jên au pơm yă kiơ, pơt^h gia nhen io\k yua kon jên au lơ\m cho\h jang sa nei, răt sa kơ ’năr nei vă kơ hoei chă răt sa brăh brư au to.

- {ok Hồ Thanh Hoàng, Kơdră che\p pơgơ\r An^h mong jên Vei lăng păng Ato\k tơ iung bri Kon Tum ăi, vă kon jên đơ\ng kla ăn io\k yua cham char bri đei răt yua [lep tơdrong, bơ\ jang vei lăng năng tông bri ’lơ\ng lei păh An^h mong jên kơ ie\m đei trong jang lơ liơ? 

- {ok Hồ Thanh Hoàng tơl: An^h mong jên Vei lăng păng Ato\k tơ iung bri dêh char athei Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei rim apu\ng, pơlei tơm iung jang kơtang pơro#, che\p pơgơ\r, dăr lăng kơ jăp tơdrong vei lăng, io\k yua kon jên đơ\ng tơdrong jang kla ăn io\k yua cham char bri kơ An^h mong jên Vei lăng păng Ato\k  tơ iung bri tơring, Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring, th^ trân; dăr lăng, pơro# pơrôp kơ jăp tơdrong chă ăn sa jên đơ\ng tơdrong jang kla ăn io\k yua cham char bri kơ rim tơngla bri ’no\h khu\l rim u\nh hnam, rim bơngai, pơlei io\k vei lăng bri mă tôm, tơtom.

Athei Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring, rim an^h bơ\ jang [ơm tru\h apu\ng păng rim an^h bơ\ jang đei [ơm tru\h jang kiơ\ kơ jăp vei lăng păng io\k yua kon jên đơ\ng tơdrong jang kla ăn cham char bri [lep hăm tơdrong tơchơ\t lơ\m Nơ\r pơtho tơbăt kơso# 01 năr 06/6/2019 kơ Khu\l an^h jang: Dơno\ an^h vei lăng Cho\h jang sa păng Ato\k tơ iung tơring tơrang dêh char, Dơno\ an^h bơ\ jang jên hu dêh char, An^h mong jên Vei lăng păng Ato\k tơ iung bri dêh char găh Vei lăng păng io\k yua kon jên đơ\ng kla ăn io\k yua cham char bri hăm Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring, rim khu\l anai đei Te\h đak pơjao jang vei lăng bri lơ\m dêh char Kon Tum.

Athei rim tơngla bri ’no\h khu\l jang, Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei rim tơring, th^ trân jang kiơ\ tơdrong vei lăng, io\k yua kon jên đơ\ng tơdrong jang kla ăn io\k yua cham char bri mă [lep hăm tơdrong tơchơ\t tơ\ Tơdrong tơchơ\t kơso# 156 năr 16/11/2018 đơ\ng Khu\l kơdră che\p pơgơ\r Te\h đak Tơchơ\t tôch hơdăh jang kiơ\ m^nh [ar apăng kơ Khôi luơ\t Bri ’long păng rim tơdrong pơkăp anai đei [ơm tru\h.

- Hăm Kơdră che\p pơgơ\r tơring păng rim an^h tơngla bri kăl bơ\ jang tơnăp lơ liơ lơ\m chă pơtho khan, tơgu\m djru kon pơlei băt răt yua kon jên au hoei brăh brư, ho\ [ok Hồ Thanh Hoàng? 

 - {ok Hồ Thanh Hoàng tơl: Khu\l kơdră che\p pơgơ\r tơring, rim an^h tơngla bri kăl jang kiơ\ kơ jăp ’lơ\ng rim tơdrong jang tơ\ hơla au:

Kơdră chep pơgơ\r tơring hăm rim an^h tơngla bri kăl ato\k kơtang bơ\ jang dăr lăng, lăng hơlen, pơtho tơbăt ăn rim u\nh hnam, rim bơngai chă răt sa pơkom, [lep tơdrong hăm kon jên đơ\ng tơdrong jang io\k yua cham char bri vă đơ\ng no\h ke\ xut xa pơngot rơve\t, tơ jur dơnu\h, ato\k jang sa io\k đei kơ kon pơlei; hơnơ\ng chă pơro# pơ rôp, pơtho khan rim u\nh hnam, rim bơngai, kon pơlei găh tơdrong đei io\k yua kơ jăp đơ\ng tơdrong jang kla ăn io\k yua cham char bri, ato\k kơtang bơ\ jang ’lơ\ng hlo\h dơ\ng lơ\m bơ\ jang vei lăng, năng tông bri.

Rim tơngla bri ’no\h khu\l jang sơkơ\t hơdăh chă ăn kon jên đơ\ng tơdrong jang io\k yua cham char bri ăn kơ rim u\nh hnam, rim bơngai, khu\l u\nh hnam, pơlei io\k vei lăng bri mă tôm, tơtom [lep hăm tơchơ\t, lăp đơ\ng ro\ng io\k đei to\k io\k hơdrol dăh mă đei An^h mong jên Vei lăng păng Ato\k tơ iung bri [ơk ăn.

            Rim an^h bơ\ jang tơring jang kiơ\ kla ăn kon jên io\k yua cham char bri ăn rim u\nh hnam, rim bơngai, pơlei ’moi kiơ\ tai khoan an^h mong jên dăh mă thanh toán điện tử.

            - Bơnê kơ {ok Hồ Thanh Hoàng, Kơdră che\p pơgơ\r An^h mong jên Vei lăng păng Ato\k tơ iung bri Kon Tum hăm [ok Đào Xuân Thủy, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng Mir pơgar bri Te\h đak Chư Mom Ray hlôi ’măn jơ ’năr chă pơma dơnu\h au!          

M^h ma păng bôl boăl ’nao mơ\ng bơih tơdrong tơroi ”Tơpôl kon pơlei Vei lăng păng At\k tơ iung bri”. Tơdrong tơroi au kơ yuơ Radiô NPMVN oei tơ\ Tây Nguyên hăm An^h mong jên Vei lăng păng Ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum vang bơ\ jang. Bơnê kơ m^h ma păng bôl boăl hlôi mơ\ng păng pơkă tơ [ơ\p lơ\m rim ’măng rapor đơ\ng ro\ng dơ\ng!

Bơngai ch^h: Khoa Điềm

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt