8 tơdrong vă pơjing khôi luơ̆t hlôi đei akŏm pơma dơnuh, tơgop nơ̆r, đei: Khôi luơ̆t tơchă bơngai iŏk jang (hơmet ming); Khôi luơ̆t Tơchă bơngai răt măt mŭk drăm (hơmet ming); Khôi luơ̆t Hnam oei (hơmet ming); Khôi luơ̆t Atŏk tơ iung hơnih mơdro sa iĕ pang păh ai; Khôi luơ̆t hơmet ming, tơmơ̆t dơ̆ng mĭnh ƀar apăng kơ Khôi luơ̆t Mơdro sa, Khôi luơ̆t pơjei, Khôi luơ̆t Vei lăng mơdro sa, Khôi luơ̆t Vei lăng năng tông tơdrong đei iŏk yoa ăn bơngai răt yoa; Khôi luơ̆t Tơƀôh răt, tơƀôh iŏk yoa mŭk dram; Khôi luơ̆t hơmet ming, tơmơ̆t dơ̆ng mĭnh ƀar apăng kơ Khôi luơ̆t Sơđơ̆ng ‘lơ̆ng hơ iă ăn bơngai jang; păng tơdrong vă pơjing Khôi luơ̆t hơmet ming, tơmơ̆t dơ̆ng mĭnh ƀar apăng kơ rim khôi luơ̆t đă ƀŏng long tơplŏng kơdou, tơmang pơhiơ̆, hơnih mong kơsơ̆p hla boar, phim rup, mŭk drăm gĭt kăl dăr sơnăm oei sa joh ayŏ, tơƀôh tơbăt, ƀăo chĭ.
Hăm tơdrong vă pơjing Khôi luơ̆t Tơchă bơngai răt măt mŭk dram (hơmet ming), tang măt ăn Hơnih bơ̆jang Tư pháp dêh char Đắk Lắk akhan, trong vă pơjing ou ‘nao lăp pơjing đei tơdrong chih tơbăt hơdăh rim hơnih tơm, hơnih bơ̆ jang păng Hơnih vei lăng kon pơlei kâp dêh char, tim mă pơm hơdăh hơnăp chiu pŭ hơdăh kơ rim hơnih bơ̆jang.“Apăng 9 găh hơnăp jang bơ̆ jang Teh đak hăm pơgơ̆r tơchă bơngai răt măt mŭk dram kăl đei tơmơ̆t dơ̆ng, pơjao ăn Khul kơdră chĕp pơgơ̆r Teh đak tơchơ̆t hơdăh tơdrong ‘nou vă pơm hơdăh trong bơ̆ jang teh đak, adoi pơm hơdăh tơring, hơnih bơ̆ jang ayơ gơh jang, tơgŭm ăn Hơnih vei lăng kon pơlei dêh char lơ̆m tơdrong jang ‘nou”.
Tơgop nơ̆r trong vă pơjing hơmet ming, tơmơ̆t dơ̆ng mĭnh ƀar apăng kơ Khôi luơ̆t Mơdro sa, rim bơngai tang măt athei tơchơ̆t hơdăh hloh dơ̆ng hơnăp jang tơbăt hơdăh, chih tơbăt hơdăh dôm tơmam dram găh lơ̆m tơmam dram teh đak, sơđơ̆ng hơdăh gơh jang pang rơvơn lơ̆m pơgơ̆r jang kiơ̆. Ƀok Hồ Văn Dũng, Kơ iĕng Kơdră Hơnih bơ̆jang vei lăng Tĕch răt hăm teh đak đe tơring XIV, tơlĕch nơ̆r tơgop:“Tơchơ̆t lơ loh lăp pơdơ̆h ƀơ̆t tơdrong Hơnih tơm đei hơnăp jang tơbăt hơdăh hơnăn tơmam drăm găh lơ̆m tơmam kăl, tim mă tơroi truh găh hơnih đei hơnăp jang tơchơ̆t chih tơbăt hơdăh hơnăn tơmam dram kăl, dôm tơdrong tơchơ̆t ‘noh găh hơnih bơ̆ jang găl văi. Athei tơmơ̆t dơ̆ng tơchơ̆t mă hơdăh vă sơđơ̆ng hơdăh hơnăp jang păng sơnong jang păng pơjing jơ rơvơn ăn jang kiơ̆”.
Hăm tơdrong vă pơjing Khôi luơ̆t hơmet ming, tơmơ̆t dơ̆ng mĭnh ƀar apăng kơ Khôi luơ̆t Sơđơ̆ng ‘lơ̆ng hơ iă ăn bơngai jang, tơdrong đei rim bơngai tang măt lăng kơjăp ‘noh pơih să khul răt yoa ƀao hiêm sar bar rơka jang, jĭ jăn đơ̆ng tơdrong jang pơm ăn kăl tơmơ̆t lơ̆m tơdrong pơkăp tơgŭm djru trŏ lăp. Kiơ̆ kơ ‘noh, kăl tơchĕng hơlen tơchơ̆t hơdăh kon jên tơgŭm djru đơ̆ng hơnih mong jên bơ̆jang Teh đak dăh mă Kon jên mong Ƀao hiêm sar bar rơka jang, tơdrong jĭ đơ̆ng tơdrong jang pơm ăn hăm tơdrong răt ƀao hiêm ou kơ khul bơngai jang ưh kơ đei kĭ pơkăp dih băl mơ̆t jang găh ŭnh hnam dơnuh, vă jê̆ dơnuh dăh mă hơrih sa tơ̆ tơring kon kông, tơgŭm ăn trong tơlĕch jang trŏ lăp hloh mưh tơlĕch jang kiơ̆.
‘Ngoăih kơ ‘noh, rim bơngai tang măt athei lăng hơlen kiơ̆ pơkăp kon jên răt, kon jên ƀao hiêm kla ăn mưh đei tơdrong jĭ rơka đơ̆ng jang pơm ăn, tơdrong jĭ đơ̆ng tơdrong jang pơm ăn hăm dôm bơngai jang tơ̆ rim tơring II, III, IV, lơ̆m ou đei Đắk Lắk. Tơdrong tơ iung pơjing pơkăp hơdăh kon jên răt păng đei iŏk yoa sa hơpăh đơ̆ng rŏng ou kơnh ,kăl đei hơlen mă hơdăh bă sơđơ̆ng ăn tơdrong đei iŏk yoa sa hơpăh ăn bơngai jang pă kĕ jang sa đơ̆ng rơka dăh mă đei tơdrong jĭ jăn đơ̆ng tơdrong jang pơm ăn. Ƀok Nguyễn Phú Lập, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih vei lăng Bơngai jang dêh char Đắk Lắk, tơlĕch nơ̆r athei:“Mưh bơ̆n hlôi tơchơ̆t hơdăh kon jên khei kiơ̆ tơring ‘noh bơ̆n kăl hơlen tơgŭm ăn dôm yơ pơtih kơhrĕng pơtêng hăm jên khei ‘noh. Vă mưh đei tơdrong rơka ou to đơ̆ng jang pơm ăn ‘noh bơ̆n kiơ̆ kơ ‘noh mă tơgŭm ăn. Mưh dôm tơdrong tơchơ̆t đei tơmơ̆t hơdăh lơ̆m khôi luơ̆t ‘noh ƀao hiêm tơpôl gô kla ăn ƀônh ƀŏ hloh, vă veh ver đei tơdrong, kon jên kla ăn ưh kơ măh dôm yơ mă lei tơdrong pơm hla boar tôch mơmat tat mưh đei tơdrong jĭ jăn đơ̆ng jang pơm ăn dăh mă jĭ jăn kơ yuơ tơdrong jang pơm ăn”.
Viết bình luận