Đe duch pơtho bơngai Chăm hăm tơdrong jang dăp đon dăp bơnôh
Thứ bảy, 06:00, 30/05/2026 Lan chih tơblơ̆ Lan chih tơblơ̆
VOV.Bahnar – Hloh 5 sơnăm kơ ou, đe duch pơtho tơ̆ Hơnih Pơtho pơhrăm ăn bơngai hơven hơvo Pandur hăt hot hăm tơdrong jang kơ po, tơgop hơ-'nhăk tơdrong sô̆ hơ-iă ăn rim unh hnam đei kon hơ-ioh hơven hơvo jo jăn. Tơdrong kăp gĭt hloh noh đe duch pơtho tơ̆ ou, sơnăm oei mơlôh păng đe sư noh tơtă hơdrung bơngai Chăm.

Hơnih Pơtho pơhrăm ăn bơngai hơven hơvo Pandur, tơ̆ thôn Xuân An 2, xah Bắc Bình, dêh char Lâm Đồng (lơ̆m tơring kơ apŭng Bắc Bình, dêh char Bình Thuận so) – hơnih tŏk bŏk oei iŏk yua lơ trong jang tơgŭm ăn lơ hơ-ioh ưh đei phăl hơlăng păng tơnap tap lơ̆m hŏk pơhrăm păng hơrih hơdoi hăm bôl buăl nai. Duch pơtho Thanh Thị Hằng, bơngai tơguăt hăm Hơnih Pơtho pơhrăm ou đơ̆ng khei năr blŭng tơroi, ou ưh hơdrô̆ jĭ hơnih pơm jang mă oei jing bơbŭng hnam kơdih po: "Hăm hơ-ioh chơdư khơ̆r, tơdrong bơtho ăn đe mon noh tôch tơnap tap pơtêng hăm đe hơ-ioh hơdral. 'Noh adoi jing jơhngơ̆m pran tơgŭm ăn kơ inh tơguăt hăm Hơnih Pơtho pơhrăm vă pơhrăm atăm tơdrong gơh jang vă pơtho ăn đe hơ-ioh dah hrôih mơ̆t hrơu lơ̆m tơdrong hơrih. 'Noh jing tơdrong mă inh sô̆ hơ-iă hloh"

Oei hăm duch pơtho mơlôh Lư Thị Mỹ Viên, tơdrong sô̆ hơ-iă hloh hăm duch noh ah ƀôh đe hơ-ioh tŏk hơgei lơ̆m rim năr: " Jơhngơ̆m pran ăn kơ inh găn hloh tơnap tap noh ah mă pơtho tơdrong hŏk đei đe oh hlôh vao păng pơm kiơ̆. Pơtih nhen, inh akhan: mon iŏk đak ăn duch nhă noh đe oh băt păng năm iŏk hloi. Đang kơ noh đei hơ-ioh băt hơdah ou noh chơkhŏ kơdih po, dah mă hao gre 'noh athei tơ-oei gah rŏng. Kăp gĭt hloh noh tơgŭm ăn đe hơ-ioh tơjur ƀiơ̆ dôm tơdrong pơm hli hlơt hăm hơkou jăn păng roi năr roi tŏk hơdral hơgei"

Bơngai bơtho tơ̆ hơnih jang ou tơjră hăm tơdrong hrat păng athei hơdrin tôch dêh, kơlih tơdrong pơtho pơhrăm kăp gĭt ăn đe hơ-ioh ưh đei hơdral gah kơ̆l 'ngok, hơven hơvo klĭk kơmlo. Rim 'nu thâi duch bơtho mă hăm sơnăm rơneh phara băl, tơdrong hơrih unh hnam phara băl mă lei ah rơih iŏk tơdrong jang pơtho pơhrăm kăp gĭt, đe sư đei atŭm minh tơdrong noh đon 'mêm băt hăm đe hơ-ioh, pơ̆n plang, chiu pŭ tơnap tap, hrat hrĭn păng sơkơ̆t kơdih ăn kơ po minh tơdrong kăp gĭt vă tơguăt hăm tơdrong jang đunh sơnăm.

Duch bơtho Nguyễn Thị Bích Thủy, bơngai pơjing Hơnih Pơtho pơhrăm ou ăn tơbăt, lơ̆m khei năr oei hŏk tơ̆ hnam trưng, duch ƀôh đei lơ bơngai hăm tơdrong hơrih ưh kơ pŭn ai nhen: kơ̆l 'ngok ưh đei hơdral, tơnap tap lơ̆m hŏk pơhrăm; chơdư khơ̆r, pơma ưh kơ hloh... Hăm tơdrong pơngơ̆t 'meh tơgŭm ăn đe hơ-ioh đơ̆ng hrôih vă gơh hơrih hrou hơ-iă hăm tơpôl, duch hlôi pơjing hơnih pơtho pơhrăm ou: "Inh ƀôh tơdrong kăl tơ̆ pơlei pơla gah hơ-ioh kơ̆l 'ngok ưh đei hơdral, chơdư khơ̆r păng ưh đei hơlăng noh tam mă đei hơnih hŏk pơhrăm vă dah tơkan đơ̆ng hrôih, trŏ trong nhen tơ̆ pơlei tơm HCM. Atŭm hăm noh lơ mĕ ƀă bơngai hŏk tam mă hlôh vao tôm gah tơdrong kăl păng kơtơ̆ng ang tơroi tơbăt. Kơdih inh noh bơngai pơtho, inh hơpơi 'meh hơ-'nhăk tơdrong hlôh vao păng dôm tơdrong hŏk đei, hlôi pơm jang tơ̆ pơlei tơm HCM vih tơ̆ ou tơgŭm ăn đe mon"

Ah blŭng 'nao tơ-iung pơjing, Hơnih Pơtho pơhrăm đei minh ƀar mĕ ƀă đĕch 'nhăk kon truh hŏk. Đunh kơ noh, hăm tơdrong đei jơnei ƀôh hơdah đơ̆ng tơdrong pơtho pơhrăm kơ Hơnih Pơtho pơhrăm, lơ unh hnam đei kon hơ-ioh pơma ưh kơ hloh, đei kon chơdư khơ̆r, ưh kơ hơdral... hlôi lui ngeh 'nhăk kon truh Hơnih Pơtho pơhrăm vă đei iŏk tơdrong tơgŭm pơtho mă trŏ ƀlep. Pơmai Đào Thị Thanh Xuân ăn tơbăt, gơnơm đei dôm bơngai pơtho tơ̆ Hơnih Pơtho pơhrăm tơgŭm păng tơkan hrôih, dang ei kon pơmai hlôi hơdral 'lơ̆ng păng hơrih hơ-iă hăm đe buăl hơ-ioh hơdral nai: "Lơ̆m tơdrong tơkan, đơ̆ng oei xa truh kơdih po mon dang ei năm truh tơ̆ lăm mônh bơih. Dang ei inh ƀôh sư vơ̆ 'lơ̆ng hơdral nhen minh 'nu hơ-ioh hơdral. Pơtih nhen, ah đe truh tơƀơ̆p sư đe ưh đei băt bơngai hơ-ioh sơ̆ noh ƀơm jĭ mưh bơ̆n ưh đei tơroi 'noh đe buăl chă tơchĕng kon ba 'lơ̆ng hơdral đĕch. Đe duch pơtho tơgŭm, hơlêm, păng hăm tơdrong sơ̆n kơ đe duch pơtho 'noh dang ei hơ-ioh ou vơ̆ 'lơ̆ng tôm tơdrong hloi".

Truh dang ei, Hơnih Pơtho pơhrăm ăn hơ-ioh chơdư khơ̆r, ưh đei hơdral Pandur tŏk bŏk đei 43 hơ-ioh hăm 2 hơnih pơtho pơhrăm. Đei hơ-ioh pơtơm 2 sơnăm păng adoi đei hơ-ioh hloh 5 sơnăm, rim hơ-ioh đei tơdrong ưh hơdral phara băl, jĭ hlăm dah mă hơ-iơch phara băl. Kơyuơ noh, Hơnih Pơtho pơhrăm athei klah asong lơ lăm păng iŏk yua lơ trong pơtho pơhrăm phara băl. Păng đơ̆ng rŏng 6 khei truh 1 sơnăm, phŏ đơ̆ng 2 – 3 sơnăm, đe hơ-ioh nhen jê̆ klaih 'lơ̆ng hơdral bơih.

Truh hơpong ngôi păng asong tơmam ăn Hơnih Pơtho pơhrăm, ƀok Trương Mai Mạnh, Ƀĭ thư Đoan tơ̆ Măt trâ̆n Tôh kuô̆k Việt Nam dêh char Lâm Đồng pôk bơnê kơ dôm bơngai jang gah pơtho pơhrăm ăn đe hơ-ioh chơdư khơ̆r, hơven hơvo kơmlo klĭk – dôm “bơngai pơtho kăp gĭt” vei lăng đe hơ-ioh dăp đon dăp bơnôh păng tơdrong plang ưh đei rơ-ông rơ-ang: "Kơdih inh pơtho jăl mâm noh jing minh tơdrong jang kăp gĭt hloh, mă lei hăm đe duch pơtho tơ̆ ou 'noh đe sư athei hơdrin lơ hloh pơtêng hăm bơngai pơtho jăl mâm non. Kơlih đe hơ-ioh chơdư khơ̆r, kơ̆l 'ngok ưh đei hơdral, pơma ưh kơ hloh, đe mon ưh gơh gơ̆t dơh hơkou po noh athei hơdrin lơ hloh bơngai pơtho đe hơ-ioh hơdral 'lơ̆ng".

Dang ei, tơchơ̆t tơgŭm gah khôi luơ̆t ăn tơdrong jang pơtho đe hơ-ioh chơdư khơ̆r, kơ̆l 'ngok ưh đei hơdral, pơma nơ̆r ưh kơ hloh ƀơm lơ tơnap tap, hrat hrĭn. Tơdrong tơgŭm ăn đe duch pơtho hăm đe hơ-ioh ou oei tam mă tơgăl. Chŏng mă, đe duch pơtho tơ̆ Hơnih Pơtho pơhrăm ou hơnơ̆ng pơ-'nam, sơ̆n rim năr vă tơ̆k hơdah tơdrong yak akŏm đon 'mêm kơ-eng păng hơpơi đei tơdrong 'lơ̆ng.

Lan chih tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC