Tơgĕch jơ pơdơ̆h ‘năr dơ̆ng, Trung tá Y Dhăm Byă, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Kŏng ang tơring Quảng Phú, dêh char Đắk Lắk vơ̆r gre mơ̆t lơ̆m pơlei Ea Mắp. ‘Nhŏng năm truh tơ̆ ŭnh hnam ƀok Y Lưng Êban, bơngai đei kon pơlei lui yom, adoi Kơdră chĕp pơgơ̆r Khul vei lăng sơđơ̆ng dơng kơjăp pơlei, chă pơma dơnuh dih băl tơdrong jang, hơlen băt dôm tơdrong sơđơ̆ng hơdrol jơ ‘năr pơdơ̆h Pơm lêh lễ Quốc khánh.
Hloh mĭnh sơnăm ou ki, rim ‘măng tơƀơ̆p lơ lou đei ƀôh hơnơ̆ng. Ưh kơ gô truh jơ ‘năr kăl hloh, Trung tá Y Dhăm hăm ƀok Y Lưng hơnơ̆ng chă pơma dơnuh dh băl vă tơtom băt hơdăh dôm tơdrong đei ƀôh hle lơ̆m pơlei. Ƀok Y Lưng tơbăt:“ ‘Nhŏng Y Dhăm tơklep kơjăp hăm pơlei mă kăl đơ̆ng rŏng hơgrop păng jang kiơ̆ khul kơdră tơring 2 kâp. ‘Nhŏng hơnơ̆ng mơ̆t lơ̆m pơlei vă vei lăng năng tông, băt hơdăh tơdrong ou to, mă kăl tơ̆ hơnih khul lui, chă mơ̆ng lăng dôm tơdrong pơgơ̆r hơkŭm ou to hăm ƀlep khôi luơ̆t ưh. Mưh ‘nhŏng năm bơ̆ jang lơ loh ‘noh ba jei vang kiơ̆, vang tơblang hơdăh păng pơtho khan ăn kon pơlei”.
Đơ̆ng dôm ‘măng tơƀơ̆p hăm kră pơlei, dôm kơtơ̆ng ang găh hơrih sa, jơhngơ̆m đon hơpơi ‘meh vă đơ̆ng kon pơlei đei pơtruh ăn truh hăm khul kŏng ang tơring. Mưh đei tơdrong yă kiơ ‘noh, dôm bơngai lui yom atŭm hăm kơdră tơring păng kŏng ang tơring năm tơƀơ̆p, tơblang hơdăh, pơrô̆ pơrôp kon pơlei hloi, tơplih ăn lê̆ dôm tơdrong tơhlăk tơhlĭn đunh đai.
Trong jang ou hlôi iung jang jơnei tŏ buôn Ea Mắp lơ̆m tơdrong xek tơlang tơdrong đei ƀơm truh tơdrong lui khop. Đunh kơ ou 7 sơnăm, mĭnh ƀar ŭnh hnam vang lui tơdrong lui tim mă trŏ lăp hăm tơdrong tơchơ̆t. Kŏng ang tơring Quảng Phú iung jang hơdoi hăm khul kơdră Đảng, khul kơdră chĕp pơgơ̆r tơring, kră pơlei păng dôm bơngai đei kon pơlei lui yom năm tơƀơ̆p, pơrô̆ tơbăt, pơtho tơbăt vă kon pơlei hlôh vao păng pơm kiơ̆ ƀlep tơdrong tơchơ̆t kơ Khôi luơ̆t. Hloh 200 ‘nu bơngai đơ̆ng rŏng ‘noh hlôi vih vang hơlŭm hơdoi hăm khul lui khop ƀlep tơdrong tơchơ̆t.
Mục sư Y Nuer Bdap, Bơngai chĕp kơl khul lui Lutheran buôn Ea Mắp tơbăt, khul kơdră tơring păng khul kŏng ang hơnơ̆ng chă pơma dơnuh, pơtho khan vă dôm tơdrong hơkŭm ƀlep hăm tơdrong tơchơ̆t. Dang ei, tơdrong pơgơ̆r “Lui ƀok eidei kơjăp-pơlei pơla sơđơ̆ng” tŏk bŏk đei tơlĕch jang kiơ̆ lơ̆m pơlei, lăng truh tơ iung pơjing khul lui tơgoăt pôm nơ̆r ƀơ̆r đon, hơrih sa ‘lơ̆ng, lui kơjăp, pơm kiơ̆ tôm tong khôi luơ̆t păng vang iung jang lơ̆m vei lăng sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp pơlei pơla. “Kon pơlei lui khop tôch kơ chơt hơ iă mưh đei teh đak drơ̆ng ăn asong, đei akŏm krao khan tơ̆ mĭnh hơnih. Rim bơngai ling lang đei pơrô̆ pơrôp, pơtho khan dih băl mơ̆ng kiơ̆ trong chĕp pơgơ̆r, pơrô̆ jang đơ̆ng kơdră tơring, pơnam jang sa vă tơdrong hơrih sa sơđơ̆ng. Trong pơgơ̆r “Lui ƀok eidei kơjăp, pơlei pơla sơđơ̆ng” đei pơjing, kon pơlei đei tơƀơ̆p kơtă, pơma dơnuh hăm khul kơdră chĕp pơgơ̆r đơ̆ng tơring truh tơ̆ dêh char”.
Đơ̆ng rŏng hơgrop, tơring Quảng Phú (dêh char Đắk Lắk) đei 37 thôn, buôn hăm vă jê̆ 62.000 ‘nu kon pơlei, lơ̆m ou đei 9 buôn găh lơ bơngai Êđê hơrih sa. Groi teh să, kon pơlei lơ, tơdrong lui khop lơ pơm ăn bơ̆ jang vei lăng sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp tơ̆ tơring pơkoel kang ƀô̆ kăl băt hơdăh lơ̆m tơring păng hlôh vao tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei.
Jĭ bơngai Êđê, đei hŏk pơhrăm găh tơdrong bơ̆ jang vei lăng sơđơ̆ng, Trung tá Y Dhăm Byă jĭ tôch rơvơn găh nơ̆r pơma păng hlôh vao tơdrong oei sa joăt joe sơ̆ ki kơ kon pơlei. Vă băt hơdah tơring păng sek tơlang tơnăp tơdrong đei tơ tơring, ‘nhŏng hơnơ̆ng năm tơ̆ pơlei pơla, tơƀơ̆p kon pơlei, kră pơlei, bơngai đei kon pơlei lui yom mă mơ̆ng păng hơlen băt hơdăh tơdrong. Trung tá Y Dhăm Byă tơbăt, đơ̆ng dôm kơtơ̆ng ang mă bơ̆n năm kơtă ‘noh, khul kong ang tơring gơh xek tơlang dôm tơdrong đei ƀôh ‘nao dơ̆ng tơ̆ pơlei pơla. “Bơ̆n kăl hơnơ̆ng tơƀơ̆p pơma dơnuh hăm kon pơlei, mơ̆ng kon pơlei tơroi tơbăt dôm tơdrong mă kon pơlei hơpơi ‘meh vă, adoi jing bơngai tơbăt ăn dơ̆ng dôm tơdrong jang, tơdrong tơchơ̆t đơ̆ng khul kơdră kơpal vă kon pơlei hlôh, băt hơdăh păng pơm kiơ̆ ƀlep rim tơdrong tơchơ̆t kơ khôi luơ̆t. Bơ̆n jei kăl tơklep hăm kon pơlei, apĭnh jet gia pơma dơnuh dih băl hăm dôm bơngai đei kon pơlei lui yom, kră pơlei, bơngai chĕp kơl khul lui khop vă đe sư băt, hlôh vao păng đơ̆ng noh pơrô̆ pơtho khan ăn rim bơngai pơm kiơ̆ ‘lơ̆ng hloh”.
Tơ̆ dôm pơlei pơla đei tơdrong hơrih sa joăt joe, lui khop lơ, vei lăng sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp iŏk đei đơ̆ng tơklep păng lui yom dih băl. Hăm Trung tá Y Dhăm Byă, ‘noh jĭ dôm ‘măng năm tơ pơlei pơla, tơƀơ̆p đe kră, bơngai đei kon pơlei lui yom, mơ̆ng kon kon pơlei pơma tơbăt vă tơtom băt hơdăh păng hơmet pơ ‘lơ̆ng dôm tơdrong đơ̆ng tơring pơlei hloi. Dôm tơdrong iung jang hơ iă ‘noh tơgop pơm dă ƀiơ̆ oei hơtăih dih băl ƀar păh kang ƀô̆ hăm kon pơlei. Um rup bơngai kang ƀô̆ tơgĕch jơ pơdơ̆h kơ ‘năr dơ̆ng năm truh tơƀơ̆p kră pơlei jei jing mĭnh trong hŏk pơhrăm păng pơm kiơ̆ Ƀok Hô: tơjê̆ kon pơlei, tơklep tơring, vă vei lăng sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp đơ̆ng rim pơlei pơla.
Viết bình luận