1 khei âu ki, tơ̆ groi kông găh thôn 16/5, xăh Đăk Pék, dêh char Quảng Ngãi, dôm jĭt 'nu kăn ƀô̆, linh kŭm hăm khul druh dăm păng kon pơlei adrin choh rim tăl tĕh. Tơdrong jang đei bơ̆ jang hăm ti ƀât tŏk bŏk teh kông krang, tĕh tơmo păng dôm 'măng 'mi hơnơ̆ng.

'Năr 29/7, khŭl lĭnh chă ƀôh kơting lĭnh lôch tang mă blŭng tơ̆ groi kông păih 'ma Pơsat Lĭnh Đăk Glei, găh thôn 16/5. Kơting tơ̆ jih pơsat, tơ̆ jrŭ dang 80 cm hơla teh, đei chô̆ hăm nih nŭn păng ƀŭ hơdrơ̆k ‘moi kiơ̆ kông. Truh 'năr 10/8, tơ̆ anih âu 10 kơting lĭnh lôch tang đei kôch iŏk. Hơdai hăm kơting 'noh đei lơ tơmam nhen chơkhŏ, kơƀĭnh đak, tơlei tân; ƀlak ao, rim kơ̆l linh đei ƀŭ hăm kuăl tăng, ao chai mă ưh ‘nŏh che yu.

Mĭnh lơ̆m dôm bơngai năm roi tơbăt ăn khŭl jang kơpal 'noh ƀok Bùi Đình Lai, linh so oei tơ̆ thôn 16/5. Ƀok đơ̆ng dêh char Quảng Ngãi (so) tŏk tơ̆ tơring teh ou đơ̆ng sơnăm 1980 păng đei hloh 40 sơnăm oei tơ̆ Đăk Pék. Dang ƀât sơnăm 2000, lơ̆m khei 'năr pơm trong Hồ Chí Minh, tơring kon pơlei oei xa tơter trong đei yuih hŭt, ƀok Lai tŏk oei jê Anih vei lăng Pơsat linh Đăk Glei. Tơ̆ ou, adrol ki ƀok chă ƀôh lơ kơting đei ngeh jĭ kơting ƀô̆ đô̆i, mĭnh ƀar tơmam, bơ̆n kuăl tăng, ao chai linh. Yoa kơ tam đei jơ năr vă chă hơlen, pơm hơdăh, ƀok chih răk lê̆ dôm anih âu.

Hlŏh 20 sơnăm đơ̆ng rŏng, ƀât tơring tơlĕch tơdrong jang “500 măng năr sir chă, pôi akŏm păng chih hơdăh hơnăn linh lôch tang ăn teh đak”, ƀok Bùi Đình Lai ƀlŏk dơ̆ng dôm tơdrong kơdih kâu ƀôh sơ̆ păng năm tơroi ăn khul linh tơ̆ tơring: “'Nao âu, lơ̆m Tơdrong jang tơƀôh jơhngâm đon 'mêm bơnê kơ đe linh lôch tang ăn teh đak 500 măng năr sir chă, đe 'nhŏng oh apinh inh 'nŏh inh roi tơƀôh ăn, mưh hơlen năng 'nŏh đei băt 'nâu jĭ linh lôch tang ăn teh đak kơna chơ ƀŭ hơmet tơ̆ Pơsat. Đơ̆ng rŏng kơ 'nŏh pơtơm set hơlen ADN vă chă kơtum kơtŏng 'nhŏng oh. Tơdăh đei 'nhŏng oh truh iŏk lei hơiă pă băt dang yơ”.

Ưh lăp hơdrô̆ ƀok Lai đĕch, lơ linh so sơ̆ vang tơblăh tơ̆ Đăk Pék kŭm truh roi tơbăt dôm ‘măng tơblăh tih, krưp krĕnh tơ̆ âu sơnăm 1972 sơ̆. Kiơ̆ dôm nơ̆r tơroi đei chih răk lơ sơnăm, tơdrong tơblăh sơ̆ tôch krưp krĕnh, lơ kăn ƀô̆, linh lơ̆m noh đei hloi ƀô đô̆i đặc công păng ƀô đô̆i Sư đoàn 320 hlôi lôch tang. Mĭnh kơsô̆ linh lôch đei kon pơlei ƀŭ hơmet đơ̆ng rŏng kơ tơblăh.

Linh so Trần Duy Liễu tơroi: Lơ̆m khei ‘năr vang man pơsat linh lôch tang ăn teh đak dang đơ̆ng sơnăm 1988-1990, sơ̆ ƀok kŭm ƀôh kơting bơngai lôch đei ƀŭ văn hăm kuăl tăng, đei tơlei đe ƀô đô̆i juăt yoa. Kơplăh dŏh sơ̆ yoa ưh kơbăt vă tơroi ăn anih yơ, ƀok kôch ƀŭ hơmet kơting atăih kơ ‘nŏh dang 15m. Mưh băt tơring oei bơ̆ jang tơdrong jang “500 măng năr”, ƀok Liễu năm tơroi ăn Anih chĕp kơ̆l pơgơ̆r khul linh xăh păng jur tơƀôh, chĕng hơmet anih sư ƀŭ hơmet sơ̆. Ƀât anih âu, khul linh tam mă chă ƀôh kơting đơ̆ng ƀok ƀŭ sơ̆, mă lei chă ƀôh 1 kơting linh lôch tang ăn teh đak nai. Nơ̆r roi tơbăt oei hơnơ̆ng pơm hơdăh, chă hơlen tơ̆ dôm anih jŭm dăr dơ̆ng.

Trung tá Nông Việt Dũng, Anih chĕp kơ̆l pơgơ̆r khul linh xăh Đăk Pék ăn tơbăt, đơ̆ng blŭng năr tơlĕch jang, xăh pơjing trong jang, pơgơ̆r hơmet khul linh, tơmam drăm vă bơ̆ jang. Dôm tơdrong tơroi đơ̆ng đe linh so păng kon pơlei đei chih iŏk, hơlen năng, chĕng hơmet tơring adrol kơ pơgơ̆r sir chă: “Dôm anih pơsat đei ƀŭ hơtăih băl 1 met, đei pơsat hơtăih băl 2 met, ‘moi kiơ̆ đơ̆ng kơpal kông jur. Đơ̆ng rŏng sir chă đei kơting linh lôch tang ăn teh đak mă blŭng tơ̆ xăh, ‘nŏh ƀôh tôch hơiă, mă loi hăm đe kăn ƀô̆, linh đơ̆ng Anih chĕp kơ̆l pơgơ̆r khul linh xăh vang năm sir chă. Nhôn ƀôh čhưu jơhngâm ‘mêm mơnat, mưh tơdrong jang bơ̆n oei jang gơh tơƀôh hơdăh jơhngâm đon ‘mêm kơ eng hăm đe linh lôch tang ăn teh đak, chu lôch hŭt hơkâu tơ̆ tơring”.

Tơdrong sir chă oei pơgơ̆r lơ̆m khei ‘năr tŏ ‘mi kial ưh kơ ‘lơ̆ng. Đơ̆ng ‘năr 29/7 truh ‘năr 10/8, tơring Đăk Pék đei dang 6 năr ‘mi. Kăn ƀô̆, linh athei chô̆ ƀao kak pĕng, iŏk ao chai, pĕng kuăl tăng vă vei anih sir chă. Đơ̆ng rŏng kơ kôch iŏk, kơting đei chơ vih tơ̆ anih 'măn răk. Anih chĕp kơ̆l pơgơ̆r khul linh dêh char Quảng Ngãi iŏk kơmẫu ADN hăm 10 kơting linh vă pơyoa ăn tơdrong chih hơdăh hơnăn.

‘Năr 14/8, 10 kơ̆l linh lôch tang ăn teh đak đei ƀŭ hơmet tơ̆ Pơsat linh Đăk Glei. Ƀât khul chơ ƀŭ đe ‘nhŏng, đei lơ kon pơlei tơ̆ tơring dơ̆ng 2 păh trong, hơnhăk ba hla kơ ba đe ‘nhŏng. Thượng tá BLong Nhâm, Yŏng Anih chĕp kơ̆l pơgơ̆r khul linh xăh Đăk Pék, ăn tơbăt, tơring oei đei 5 anih hlôi chih hơdăh vă hơnơ̆ng năm sir chă kơting linh lôch tang ăn teh đak: “Nhôn oei đei 5 anih vă sir chă đơ̆ng Anih pơgơ̆r jang 515 păng yoa đe linh so tơroi đơ̆ng rŏng kơ hơlen năng tơ̆ dôm anih. Dang ei, nhôn pơgơ̆r hyup chă, phă hŭt mĭn tơ̆ dôm anih vă sir chă. Lơ̆m khei 'năr bơ̆ jang, hơnơ̆ng đei 'mi kial kơna bơ̆ jang tơƀâp lơ pơmat tat. Nhôn vă adrin bơ̆ jang mă 'lơ̆ng tơ̆ dôm anih ‘nao đei Anih pơgơ̆r jang 515 hơlen năng, chih tơbăt tơ̆ tơring”.

Dang ei, xăh Đăk Pék hơnơ̆ng krao hơvơn kon pơlei, linh so păng bơngai vang tơblăh sơ̆ roi tơbăt dơ̆ng dôm anih đei jâu đei pơsat linh lôch tang ăn teh đak. Dôm nơ̆r tơroi ‘nao gô đei chih hơmet, hơlen năng păng chĕng hơmet tơring vă pơvih ăn tơdrong sir chă. 50 sơnăm hlŏh bơih, lơ bri ‘long, trong nơnăm, mir roh tơ̆ Đăk Pék lơ ‘măng tơplih. Đon oei ƀlŏk đơ̆ng dôm bơngai vang tơblăh sơ̆ păng dôm tơmam so kơ đe linh lơ̆m teh jĭ dôm tơmam tôch kăp gĭt. Tơ̆ hơnăp oei đei lơ anih kăl hơlen năng, lơ tơdrong tơroi tam mă đei tơl tơblang păng dôm unh hnam oei hơnơ̆ng gô chang 1 nơ̆r tơroi trŏ ƀlep đơ̆ng rŏng dôm jĭt sơnăm.

Ƀok Lê Viết Nam, Bí thư Đảng xăh Đăk Pék, dêh char Quảng Ngãi pơma tơƀôh đon pơhnŏng: “Tơdăh iŏk đei nơ̆r tơroi hơyơ ‘nŏh đĭ đăng Anih pơgơ̆r jang kŭm nhen dôm anih jang kơpal, mă loi jĭ khul linh juăt jang, athei ngôi hơdai, tơblang hơdăh, hơlen năng mă nhen păng đei trong jang mă rơđăh vă năm chă. Jơhngâm đon bơ̆ jang ‘nŏh adrin tôch ai, chă ƀât yơ ‘nŏh athei chă mă hơlen, chĕng, văr hơmet teh păng bơ̆ jang ưh gơ̆h lon anih yơ. Thoi noh mă gơ̆h chă ƀôh”./.