Đắk Lắk hrei ou đei hloh 41.000ha sâu riêng, lơ̆m ou dang 30.000ha tŏk bŏk đei plei, lơ̆m sơnăm 2026 phĕ iŏk đei dang vă jê̆ 500.000 tân. Mălei, lơ̆m dêh char Đắk Lắk ‘nao lăp đei 280 mã kơsô̆ tơring pơtăm hăm dang 7.500ha păng 42 mã kơsô̆ hơnih tăh ‘nŭng đei păh Trung Quốc kĭ tơchơ̆t drơ̆ng nơ̆r. Hrei ou oei đei dang 165 mã kơsô̆ tơring pơtăm păng 66 mã kơsô̆ hơnih tăh ‘nŭng hlôi pơm đang hla bơar hô sơ mă lei oei gô păh Trung Quốc lăng hơlen.

Tơ̆ jơ bơ̆ jang hăm Kơdră Hơnih tơm vei lăng Choh jang sa păng Cham char, ƀok Nguyễn Thiên Văn, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih vei lăng kon pơlei dêh char Đắk Lắk athei ."Athei Hơnih tơm vei lăng Choh jang sa păng Cham char atum hăm rim hơnih jang đei ƀơm truh, mă kăl ‘noh Hơnih tơm jang tơbôl vang iung jang hơdoi bơ̆ jang hăm păh Trung Quốc vă hrôih kĭ tơchơ̆t rim hô sơ mã kơsô̆ tơring pơtăm hlôi pơm keh đang, đơ̆ng noh pơih să hơgăt teh đei tôm rơvơn tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe. Adoi pơjing rơvơn vă đei dơ̆ng hơnih mơdro sa vang tơmơ̆t jên jang hơnih tăh ‘nŭng lơ̆m dêh char."

Atŭm hăm Đắk Lắk, rim dêh char Gia Lai, Lâm Đồng, Quảng Ngãi jei tơbăt lơ tơdrong tơnap tap mưh tơlĕch jang kiơ̆ Tơdrong tơchơ̆t 38 găh mã kơsô̆ tơring pơtăm păng hơnih tăh ‘nŭng. Rim tơring athei hrôih đei nơ̆r pơtho tơbăt lei lăi găh trong jang pơjao tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe, adoi pơm pơkeh kmăi kmŏk vei lăng yưh liu lăp đơ̆ng rŏng tơdrong tơchơ̆t đei tơlĕch jang kiơ̆ tơpă. Ƀok Hà Ngọc Chiến, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih vei lăng Choh pơtăm păng vei lăng ‘long pơtăm dêh char Lâm Đồng tơbăt nơ̆r athei: "Lăp đơ̆ng rŏng Tơdrong tơchơ̆t 38 đei jang kiơ̆, kăl hrôih đei nơ̆r pơtho tơbăt mă lei lăi dih băl găh trong chĕp pơgơ̆r vă rim tơring tơlĕch jang kiơ̆ trŏ lăp. Tơdăh ưh kơ đei nơ̆r pơtho tơbăt hơdăh lei tơnap mă jang kiơ̆."

Ƀok Nguyễn Hoàng Hiệp, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih tơm vei lăng Choh jang sa păng Cham char tơbăt, hơnih tơm tŏk bŏk chă tơchĕng hơlen hơmet ming Tơdrong tơchơ̆t 38 kiơ̆ nơ̆r pơrô̆ athei đơ̆ng Thủ tướng teh đak kiơ̆ trong ‘lơ̆ng hơ iă hloh; adoi jang kiơ̆ kmăi kmŏk lơ̆m ƀơk ăn mã kơsô̆ tơring pơtăm păng hơnih tăh ‘nŭng, tơplih kơtang đơ̆ng dăr lăng hơlen hơdrol jing dăr lăng hơlen đơ̆ng rŏng vă pơm rơvơn ăn kon pơlei păng hơnih mơdro sa pơm hla bơar ou to.

Hăm pơyan phĕ sâu riêng sơnăm ou, rim hơnih tơm, hơnih bơ̆ jang Việt Nam tŏk bŏk bơ̆jang hăm păh Trung Quốc vă pơtrŭt kơtang jăh ƀơk ăn mã kơsô̆ tơring pơtăm, hơnih tăh ‘nŭng; adoi pơtrŭt atŏk tơ iung tĕch mơdro sâu riêng pơkrot, pơih să hơnih tĕch răt păng tơgŭm djru Đăk Lắk tơlĕch jang 30 năr pơm pơkeh yưh liu tơring pơtăm.

Mă lei, trong tơm hloh vă hơnih jang sâu riêng atok tơ iung kơjăp ‘noh jĭ tơdrong pơjing đei jơhngơm đon lui ngeh đơ̆ng păh răt iŏk hăm trong choh jang sa ‘lơ̆ng tơpăt. Rim tơmam drăm kăl hơlen băt hơdăh tơm a, băt hơdăh hơnăp jang kơ khul pơm tơlĕch. Mưh tơmam drăm sơđơ̆ng ‘lơ̆ng, sâu riêng Việt Năm lăng truh pơjing đei hơnăn teh đak, pơih să “trong rơvơn” lơ̆m rim hơnih tĕch răt teh đak đe păng pơm dă ƀiơ̆ gơnang lơ̆m tĕch mơdro lơ̆m mĭnh ƀar teh đak ayơ ‘noh đĕch.

Ƀok Nguyễn Hoàng Hiệp pơma hơdăh: " ‘Meh vă pơjing đei jơhngơ̆m đon lui ngeh kơ hơnih răt iŏk lei dôm tơmam drăm kăl hơlen băt hơdăh tơm a la chă, băt tơmam drăm ou bơngai ayơ pơm tơlĕch, tơdrong jang sa lơ liơ păng mưh pơm glăi ‘noh băt hơdăh bơngai bu chiu pŭ. Mưh hơnih jang hơlen băt tơm a la chă đei iung jang tôm tong, nhôn gô atum hăm rim tơring iung jang kơjăp găh tơdrong ou".